talawas blog

Chuyên mục:

talawas – Giới thiệu ý kiến của Trung tướng Đặng Quốc Bảo về đề tài “Chủ thuyết phát triển của Việt Nam” do Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng chủ trì (1)

15/09/2009 | 9:13 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở talawas – Giới thiệu ý kiến của Trung tướng Đặng Quốc Bảo về đề tài “Chủ thuyết phát triển của Việt Nam” do Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng chủ trì (1)

Tác giả: talawas

Category: Chính trị - Xã hội, Tổng hợp
Thẻ: >

talawas – Trung tướng Đặng Quốc Bảo sinh tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, từng giữ các chức vụ như: Hiệu trưởng trường Đại học Kỹ thuật Quân sự (1968-1976), Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa IV) và Trưởng ban Khoa giáo Trung ương Đảng, hiện nghỉ hưu tại Hà Nội và là Chủ tịch Quỹ Bảo trợ Tài năng trẻ Kỹ thuật Quân sự Việt Nam.

Ngày 1/8/2008, ông được tặng Huân chương Hồ Chí Minh “vì thành tích xuất sắc đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc và sự nghiệp tuyên giáo của Đảng”. Gần đây nhất, chân dung ông được miêu tả trong bài “Ma lực Đặng Quốc Bảo” của nhà báo Xuân Ba trên Tiền phong ngày 15/6/2009.

Ông được coi là người có những suy nghĩ cải cách mạnh bạo trong giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam. Bài phát biểu ngày 18 tháng 7 năm 2003 về Xây dựng Đảng và một bức thư tố cáo tham nhũng, được coi là của ông, đã lưu hành trên mạng. Cuộc trò chuyện với ông ngày 26/6/2009 đã được giới thiệu trên talawas.

Hôm nay chúng tôi tiếp tục giới thiệu những ý kiến được coi là của ông về đề tài “Chủ thuyết phát triển của Việt Nam” do Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng chủ trì.

___________

Tóm lược ý kiến đồng chí Đặng Quốc Bảo về đề tài “Chủ thuyết phát triển của Việt Nam” do Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng chủ trì

Đề tài được đặt ra đúng lúc, vấn đề rất lớn, rất phức tạp, rất “xương xẩu”. Tôi không có tham vọng bàn đến toàn bộ nội dung, càng không sa lầy vào những vấn đề thuật ngữ, chỉ xin gợi ý có tính chất phương pháp tiếp cận.

Có 4 vấn đề tôi quan tâm và lưu ý, nếu không có quan điểm đúng đắn, khó mà phát hiện cái “linh hồn” của sự tìm tòi.

Vấn đề thứ nhất, vấn đề chủ nghĩa tư bản hiện đại

Chủ nghĩa tư bản đã hoàn thành xong sứ mạng lịch sử chưa? Nó còn là lực lượng thúc đẩy lịch sử không và đã dịch chuyển vào chu kỳ tan rã cuối cùng chưa, chu kỳ mà Hội đồng Lý luận xác định là vào khoảng 40 đến 50 năm nghĩa là vào giữa thế kỷ 21.

Tôi cho rằng sau 200 năm thai nghén, chủ nghĩa tư bản đã ra đời vào khoảng 250 năm, đã trải qua rất nhiều cuộc khủng hoảng, đặc biệt 3 cuộc khủng hoảng lớn: cuộc khủng hoảng 1866-1873, cuộc khủng hoảng 1929-1933, và cuộc khủng hoảng hiện nay từ năm 2008- có thể kéo dài không dưới từ 3 đến 5 năm. Qua mỗi cuộc khủng hoảng, chủ nghĩa tư bản đã biến hóa không còn ở dạng nguyên thủy nữa. Nhiều học giả hiện đại cho rằng chủ nghĩa tư bản đã và đang biến thành không phải là nó nữa. Đây là ý kiến rất đáng nghiên cứu. Tôi xin phép thử phân tích tìm ra một kết luận thỏa đáng.

Sau cuộc khủng hoảng lớn nhất 1866-1873, Mác hết sức chú ý đến 3 sự phát triển mới:

– Sự ra đời của công ty cổ phần;

– Sự tách rời giữa chiếm hữu xí nghiệp tư bản và sự quản lý kinh doanh. Nhiệm vụ kinh doanh được giao cho các nhà quản lý chuyên nghiệp;

– Sự dịch chuyển của các công ty tài chính, các ngân hàng tới quy mô mới, to lớn hơn có khả năng huy động vốn tiết kiệm của toàn bộ xã hội để rót vào vốn đầu tư phát triển các xí nghiệp tư bản. Các xí nghiệp không chỉ dựa vào vốn tự có tích lũy được mà chuyển sang chủ yếu huy động vốn của toàn xã hội. Chủ nghĩa tư bản phụ thuộc rất lớn vào tư bản tài chính.

Với tư chất cực kỳ thông minh và cực kỳ nhạy bén, Mác và Ăng-ghen đã có nhận định cực kỳ sáng tạo. Sự xuất hiện 3 yếu tố trên, đặc biệt là yếu tố công ty cổ phần cho phép kết luận CTTB đã dịch chuyển sang một chất lượng mới. Sự chiếm hữu các xí nghiệp tư bản không còn là tư nhân thuần chủng nữa, nó đang trở thành xã hội hóa, “công hóa”, mở ra triển vọng người sản xuất trực tiếp có thể tham gia và chiếm hữu xí nghiệp. Chiếm hữu tư nhân chuyển vào hình thức mới, hình thức chiếm hữu cổ phiếu. Vào nửa sau thế kỷ 20, nhiều nhà kinh tế cho rằng yếu tố này đã dịch chuyển tới một giới hạn mới, giới hạn của CNTB nhân dân trên nền cổ phần hóa phát triển cao độ.

Từ nhận định trên, cùng sự phát triển của hệ thống chính trị “dân chủ nghị viện” đã xuất hiện khả năng mới, khả năng đấu tranh bằng con đường hòa bình, không còn phải đập tan toàn bộ di sản của CNTB xây dựng xã hội từ A đến Z, mà có thể kế thừa và phát triển. Đây là ý tưởng rất cơ bản của Mác và Ăng-ghen vào những năm cuối đời. Mác mất năm 1883. Ăng-ghen tiếp nhận di sản này và thành lập Đảng Xã hội Dân chủ (Đệ Nhị Quốc tế vào năm 1889) và chỉ đạo các Đảng Xã hội Dân chủ theo hướng này. Kautsky, Bernstein, Plechanov, Rosa Luxemburg chỉ là những người kế tục và phát triển ý tưởng này. Suốt hơn một thế kỷ, các Đảng Xã hội Dân chủ đã triển khai hướng đi này và đạt thành tựu cực kỳ xuất sắc: đã cải tạo CNTB theo hướng “nhân đạo” hơn, năng động hơn, làm cho CNTB vẫn thích nghi được với thời đại.

Ngày 6/3/1895, trước khi mất 5 tháng (Ăng-ghen mất 5/8/1895), trong lời nói đầu cuốn Đấu tranh giai cấp ở Pháp, Ăng-ghen đã viết “Lịch sử chứng tỏ chúng ta đang mắc sai lầm. Quan điểm của chúng ta hồi đó chỉ là một ảo tưởng. Lịch sử còn làm được nhiều hơn, không những xóa bỏ những mê muội của chúng ta hồi đó mà còn thay đổi điều kiện đấu tranh của giai cấp vô sản,  phương pháp đấu tranh năm 1848 nay đã lỗi thời về mọi mặt.”

Sau cuộc khủng hoảng lần thứ hai 1929-1933, CNTB lại có sự thay đổi lớn. Năm 1936 xuất hiện lý thuyết Keynes (một trong 4 nhà kinh tế lỗi lạc nhất mọi thời đại: Adam Smith, Ricardo, Karl Marx, Keynes) với học thuyết nổi tiếng “kích cầu nuôi dưỡng cung”, thực chất là gì? CNTB đã không còn là tư bản tự do cạnh tranh nữa, đã xuất hiện vai trò điều tiết của nhà nước với những cơ chế mới. Có thể tóm tắt 3 đặc điểm cơ chế mới:

Nhà nước đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nắm lấy công cụ cực mạnh, tài chính, tiền tệ để ổn định nền kinh tế. Sự tăng cường vai trò các ngân hàng, sự xuất hiện các ngân hàng IMF, WB, ADB v.v… tham gia tích cực quá trình điều tiết kinh tế trên quy mô toàn cầu giúp CNTB ổn định được cục diện kinh tế một thời gian dài (80 năm).

Sự xuất hiện của các xí nghiệp công rất năng động và linh hoạt, một bảo đảm giữ thế ổn định cho kinh tế và xã hội. Nếu quan sát khách quan thì trong tổng GDP của các nước tư bản phát triển, tỉ lệ xí nghiệp công là vào khoảng từ 15 đến 20%.

Với sự phát triển kỳ diệu của trí tuệ, kinh tế trí thức ra đời và làm thay đổi cơ cấu xã hội. Tỉ lệ công nhân cổ xanh tức là lực lượng lao động chủ yếu của CNTB sơ khai đã giảm rất đáng kể, chỉ còn từ 5% đến 10% trong tổng lao động xã hội và chỉ đóng vai trò ngoại vi sản xuất. Lao động kỹ thuật với trí thức cao đã trở thành lực lượng lao động chủ chốt của xã hội mới, với vai trò tăng lên rất đáng kể của các học giả. Có học giả đánh giá, với kinh tế trí thức phát triển và chi phối nền sản xuất thì động lực chủ yếu của xã hội, yếu tố chủ yếu thúc đẩy tiến hóa là “lao động bác học”. Cơ cấu giai cấp đa dạng hơn, phức tạp hơn, xuất hiện các nhóm lợi ích cực kỳ đa dạng.

Về chính trị và xã hội cũng xuất hiện những yếu tố rất mới, có thể lưu ý hai yếu tố cơ bản: một là hình thức dân chủ trực tiếp. Người dân được tạo điều kiện có tiếng nói trực tiếp quyết định thực sự tới những vấn đề lớn nhất của quốc gia. Hai là vai trò ngày càng quan trọng của xã hội dân sự, của các tổ chức phi chính phủ. Có dấu hiệu các tổ chức đa dạng phi chính phủ là hình thức tự quản của xã hội tương lai, nó có thể thay thế phần nào chức năng của nhà nước, làm cho các tổ chức quyền lực của nhà nước gần với nhân dân, buộc phải tôn trọng tiếng nói của nhân dân hơn, đồng thời nó cũng đóng góp thiết thực ngăn chặn quá trình tha hóa của bộ máy quyền lực.

Xã hội các nước tư bản chủ nghĩa đã trở nên năng động hơn, sôi động hơn, đa dạng hơn, với sự thừa nhận tồn tại những ý kiến khác nhau, thậm chí đối lập nhau. Sự tôn trọng những ý kiến độc lập làm cho tính chất mở của xã hội rõ nét hơn. Việc thừa nhận sự phát triển nhiều màu sắc, tính độc lập của tư duy đã tạo động lực cho sự phát triển của tư duy. Nhiều ý tưởng mới, nhiều khái niệm, nhiều phạm trù mới, nhiều lý thuyết mới xuất hiện làm cho trí quyển (noosphere) cực kỳ sôi động. Chất lượng tư duy loài người đang dịch chuyển tới một trình độ cao hơn. Tôi muốn nói CNTB mới đã có công giải phóng tư duy con người, báo hiệu xuất hiện những yếu tố mới của một nền văn minh mới, văn minh trí tuệ đang được thai nghén sẽ phát triển trở thành xu thế nền tảng của sự tiến hóa mới của nhân loại. CNTB mới đã sáng tạo nên một hệ thống giáo dục hiện đại với nền tảng triết lý mới, một vườn ươm tài năng mới cực kỳ hiệu quả. Nó đã sở hữu đến 90% trong số 200 trung tâm giáo dục chất lượng nhất. Nó gần như độc quyền sáng tạo các giải thưởng khoa học (Giải Nobel) và giải thưởng toán học (Giải thưởng Fields).

CNTB mới cũng đạt nhiều thành tựu trong việc dịch chuyển xã hội sang một xã hội với ý thức trách nhiệm xã hội sâu hơn, cao hơn, như tổ chức Liên Hợp Quốc và các tổ chức phụ thuộc của nó với chức năng góp phần có hiệu lực vào sự tiến hóa chung của nhân loại, kiềm chế các quyền lực ích kỷ cản trở bước tiến của nhân loại.

CNTB hiện đại cũng đã giải quyết thành công ở mức độ nhất định mâu thuẫn giai cấp, làm dịu bớt cái không khí căng thẳng giữa giai cấp công nhân và CNTB, làm cho thành thị và nông thôn gần gũi nhau hơn, dần dần xóa bỏ ranh giới công nhân và nông dân, thu hẹp khoảng cách giữa lao động chân tay và trí óc, gia tăng tính chất nhân đạo của xã hội.

Tất nhiên cũng còn vô vàn cái bất lực, cái tiêu cực. Số phận con người cực kỳ bấp bênh, sự phân hóa giàu nghèo, sự đối lập giữa một bên là xa hoa vô độ, một bên là nghèo đói túng thiếu. Điều kiện sống của con người trở nên đặc biệt khó khăn hơn, nhiều mối đe dọa cuộc sống trên mọi bình diện, sự ích kỷ và thiếu trách nhiệm của những thế lực quyền lực v.v… sự vô cảm của những kẻ điên khùng có thể gây mọi tai họa cho nhân loại bất kỳ lúc nào.

Tôi xin phép được chú thích tuyên ngôn năm 1965 của CNTB hiện đại:

Năm 1965, đại diện các nước tư bản phát triển nhất đã tập hợp nhau lại tại thành phố Philadelphia (Mỹ) họp đại hội CNTB thế giới, ra tuyên ngôn: Tiếp thu kinh nghiệm nhân dân làm chủ của CNXH, thực hiện CNTB phúc lợi suốt đời (đảm bảo cuộc sống của người dân từ khi sinh ra cho đến khi chết.) Tiếp thu kinh nghiệm kế hoạch hóa XHCN, thực hiện CNTB kế hoạch có sự can thiệp của nhà nước (Biện Hồng Đăng, Phương lược vận doanh tư bản – Nhà xuất bản Cải Cách, báo in 1997 trang 227, bản tiếng Hoa).

Ngày 3/6/2000, tại hội nghị cấp cao ở Berlin (có Tony Blair nguyên Thủ tướng Anh, đại diện Công Đảng Anh và nguyên Tổng thống Mỹ Clinton tham dự), Công báo Hội nghị nêu: “Chúng tôi tin rằng kinh tế thị trường phải kết hợp trách nhiệm xã hội, từ đó tạo ra kinh tế tăng trưởng, công ăn việc làm đầy đủ và sự ổn định lâu dài, còn nhà nước trên phương diện kinh tế vĩ mô phải duy trì ổn định, ủng hộ các biện pháp tài vụ công kiện toàn, kiên quyết ngăn chặn lạm phát, nhà nước cũng phải thúc đẩy thị trường tiền tệ ổn định, nâng cao độ minh bạch và đề xướng cạnh tranh công bằng (trích Con đường thứ ba và nước Anh mới, Nhà xuất bản Phương Đông, bản in lần thứ 1, tiếng Hoa, 12.2001, trang 290-291).

Cuộc khủng hoảng kinh tế gần đây (bắt đầu từ 2008) gây tai họa cho nhân loại trên toàn bộ mọi bình diện của cuộc sống, đặc biệt cho những người nghèo, các nước chậm phát triển. Nhưng tôi vẫn tin rằng nhân loại nói chung và CNTB hiện đại nói riêng rồi cũng sẽ ra khỏi được khủng hoảng tuy phải chịu một tổn thất kinh khủng, chưa từng thấy, rồi cũng sẽ sáng tạo được một lý thuyết mới ở tầm cao hơn, sáng tạo được cơ chế mới ở mọi nơi, mọi khu vực cũng như trên toàn cầu mở đầu cho một chu kỳ mới phát triển năng động hơn.

CNTB hiện đại đã và sẽ suy yếu hơn, cấu trúc sẽ có sự thay đổi, bố trí lực lượng sẽ thay đổi, cường quốc mạnh nhất đã và sẽ suy yếu, cục diện đa trung tâm đang xuất hiện, các thế lực mới đang xuất hiện, vị trí của các nước đang phát triển sẽ ngày càng được khẳng định, đặc biệt là vị trí của Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, ASEAN (trong đó có Việt Nam). Nhưng có một điều cần ghi nhận: CNTB sẽ biết cách thích ứng, nó chưa tan vỡ, nó vẫn là một chủ thể chi phối quá trình phát triển và tiến hóa của nhân loại, chưa xảy ra quá trình tan rã cuối cùng. Giai cấp công nhân chưa sẵn sàng và không đủ lực lượng để tự mình đánh đổ CNTB bằng một đòn quyết định cuối cùng, khai tử CNTB, thực hiện sự quá độ sang CNXH (mô hình Lenin) mà là hợp tác, đấu tranh, kiềm chế, kế thừa và phát triển.

Vấn đề thứ hai

a. Có thể xây dựng CNXH không trải qua giai đoạn phát triển TBCN? Trả lời của lịch sử: CNTB vẫn còn có tác dụng thúc đẩy lịch sử. Phải thừa nhận yếu tố tư bản là cần thiết. Việc thừa nhận vai trò sở hữu tư nhân, vai trò đa sở hữu, vai trò của các doanh nghiệp tư bản dưới các hình thức khác nhau, thậm chí cả vai trò công ty xuyên quốc gia tư nhân là cần thiết, rất cần thiết, có thể nói đóng cả vai trò là lực lượng xung kích để cạnh tranh trên thị trường nội địa và thị trường quốc tế. Việc Đảng ta mở cửa mời các công ty xuyên quốc gia, các tập đoàn tài chính xuyên quốc gia, việc Đảng ta chủ trương đổi mới, sớm gia nhập WTO, thực hiện sự liên kết với khối ASEAN, thực hiện hội nhập quốc tế, việc bắt tay đối tác chiến lược với Ấn Độ, Nhật Bản v.v… là chính sách hoàn toàn đúng đắn và sáng tạo của Đảng ta. Đây là sự dịch chuyển có tính chiến lược lâu dài chứ không phải là chiến thuật tạm lùi một bước. Chiến lược này còn phát triển các hình thức bắt tay với các nước tư bản hiện đại, các tập đoàn tư bản mạnh nhất, còn rộng mở nữa, tất nhiên vẫn phải nằm trong quỹ đạo chúng ta kiểm soát được.

Nói tóm lại, yếu tố TBCN thâm nhập vào cơ thể kinh tế của chúng ta, đã là một bộ phận cực kỳ quan trọng, tạo động lực phát triển của Việt Nam.

b. Có phải thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ CNTB sang CNXH theo học thuyết Lenin (mô hình Xô-viết)?

Phải có sự tìm tòi mới, thực tế và khoa học.

Tôi khẳng định có sự dịch chuyển từ CNTB vào tương lai theo hướng xã hội tiến bộ hơn, giàu có hơn, nhân đạo hơn, bền vững hơn là điều đang xảy ra và sẽ phải xảy ra. Song nó đa dạng, không có một hình thức duy nhất. Mô hình CNXH kiểu Xô-viết qua thực nghiệm đã thất bại. Nếu có mô hình cái gọi là CNXH thì sẽ có màu sắc khác, không thể là mô hình lấy đấu tranh giai cấp làm động lực, lấy công hữu là hình thức sở hữu chi phối, lấy chuyên chính vô sản làm hình thức quản lý duy nhất… Nhân loại trong đó có Việt Nam đang tìm tòi, cần tổng kết, rút ra kết luận một cách sáng tạo.

Đó là cái đòi hỏi đề án này phải trả lời. Bên cạnh mô hình XHCN kiểu mới, nhân loại đang tìm tòi qua nhiều mô hình đa dạng, rất khác nhau, như mô hình Thụy Điển, mô hình các nước Bắc Âu, môi hình Ôxtrâylia, mô hình Đức, mô hình các nước NIC châu Á… Có thể nói tất cả còn đang tìm tòi theo hướng có nhiều con đường dẫn tới tương lai, rộng rãi thênh thang, chứ không phải là chỉ có một con đường hẹp, duy nhất.

Chúng ta có quyền thử nghiệm con đường của chúng ta. Các dân tộc khác cũng đang tìm con đường của họ. Phải thừa nhận tính đa dạng của sự tồn tại, phát triển và tiến hóa. Không nên vội vã tuyên bố chúng ta đã thành công trong việc sáng tạo xã hội XHCN tương lai rồi, và kết luận đó là mô hình chuẩn mực, có tính chung cho cả nhân loại. Và có ai đó nghĩ theo kiểu khác thì bị lên án là “xét lại”, “diễn tiến hòa bình”.

Còn một vấn đề khác: Có mô hình chủ nghĩa cộng sản như Mác nghĩ không. Tôi nghĩ không có và không thể có mô hình cuối cùng như Mác dự báo vì 3 lý do đơn giản: Trái đất, nơi con người đang sinh sống đang bị dồn vào trạng thái vô cùng khốn đốn. Ở thế kỷ thứ 19, người ta nghĩ rằng tiềm lực trái đất là vô tận, con người có thể thoải mái khai thác một cách vô tư. Nhưng than ôi, nền văn minh công nghiệp mới xuất hiện chưa lâu lắm, mới vài thế kỷ thôi, đặc biệt một thế kỷ gần đây đã làm cho trái đất cạn kiệt. Ít nhất loài người đang đối mặt với sự “bất mãn” của thiên nhiên. Các dạng năng lượng cổ điển chỉ có thể thỏa mãn loài người vào khoảng 50 năm nữa thôi. Xuất hiện nguy cơ thiếu nước ngọt trầm trọng. Giới khoa học dự báo vào giữa thế kỷ ít nhất 50% nhân loại thiếu nước ngọt. Một dự báo khác, trái đất không nuôi nổi 12 tỷ con người. Khủng hoảng lương thực sẽ xuất hiện nghiêm trọng vào giữa và đặc biệt vào những thập niên cuối cùng của thế kỷ này. Cũng xuất hiện sự cạn kiệt hầu hết các nguyên liệu do trái đất cung cấp vào cuối thế kỷ này. Giới học giả cũng dự báo rằng toàn bộ trái đất đã và sẽ bị ô nhiễm nặng nề. Trái đất đang nóng lên, sinh quyển đang bị tổn thất nặng nề. Sự mất cân bằng giữa sự phá phách vô ý thức và có ý thức của con người qua quá trình công nghiệp hóa cổ điển đã vượt qua giới hạn khả năng tự điều chỉnh của trái đất, đang đe dọa sự tồn vong của loài người.

Người ta cũng đã cảnh báo loài người đang đứng trước thảm họa các căn bệnh rất mới đang xuất hiện, đến một lúc nào đó có thể bùng nổ các loại vi khuẩn mới nằm ngoài kiểm soát của con người. Đã xuất hiện những yếu tố lạ đe dọa… sự sống của loài người. Giới học giả đã phát hiện dấu hiện sự “bất tuân thượng lệnh”: cấp trên ra lệnh, cấp dưới ì ra của cái gọi là phái mạnh. Trong 147 nhiễm sắc thể Y đã mất trên 2/3 chỉ còn lại 45.

Tóm lại, loài người đã phạm sai lầm lớn, rất lớn. Nền văn minh công nghiệp đã có công tạo nên sự phát triển lực lượng sản xuất kỳ diệu nhưng cũng đã phạm một tội ác đe dọa sự tồn tại của loài người. Con người hiện đại có những như cầu không ai có thể dự báo được, mà điều kiện thỏa mãn nhu cầu thì mỗi ngày một thu hẹp.

Giả thiết, tôi giả thiết thôi, nếu loài người thực hiện được phương châm làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu thì làm gì còn động lực nữa.

Đứng về mặt xã hội, con người phức tạp lắm, phức tạp hơn ta nghĩ rất nhiều. Không thể “thuần hóa” được như Mác nghĩ. Không thể có xã hội không nhà nước, không áp bức, không bóc lột, xã hội lý tưởng như Mác nghĩ. Chúng ta phải bằng lòng với thực tế xã hội sẽ tiến bộ với những ưu điểm mới, những tố chất mới, giàu có hơn, nhân đạo hơn, nhân văn hơn, trí tuệ hơn cùng với những khuyết tật thích ứng, những bất công đã và đang nảy sinh và sẽ nảy sinh, rồi lại chuyển sang một trình độ khác cao hơn với những bất công mới. Không có xã hội lý tưởng, và cũng có thể xã hội sẽ tiến hóa ngược, một hiện tượng bất thường nào đó xuất hiện có thể kéo lùi nền văn minh trở lại, chưa biết đến đâu. Muốn có tương lai, các thế hệ sau phải giải bài toán này một cách liên tục với tinh thần sáng tạo mới. Lao động sáng tạo ra xã hội mới gian khổ lắm, lâu dài vô tận và không bao giờ chấm dứt. Tương lai là “terra incognita”, nghĩa là một vùng đất hoang mà! Không có một lý thuyết nào đủ sức khám phá tương lai một lần.

(Còn 1 kì)

Bình luận

Không có phản hồi (bài “talawas – Giới thiệu ý kiến của Trung tướng Đặng Quốc Bảo về đề tài “Chủ thuyết phát triển của Việt Nam” do Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng chủ trì (1)”)

Comments are closed.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...