talawas blog

Chuyên mục:

Tôn Vân Anh – Chuẩn mực nào cho cách mạng mới?

30/09/2009 | 1:25 chiều | 5 phản hồi

Tác giả: Tôn Vân Anh

Chuyên mục: Chính trị - Xã hội
Thẻ: > >

Hôm trước, vừa được đọc phản hồi của anh Đào Hiếu, tôi vừa ngó kênh truyền hình đang chiếu phim tài liệu về sự nghiệp hề Charlie – Chaplin, được xem một vài đoạn phim ông chọc dùi Hitler. Thật đáng khâm phục! Một mẫu hình trí thức lý tưởng: vừa biết nói sự thật, vừa bao dung vô bờ bến để có đủ năng lượng ôm hết cuộc sống vào lòng với tất thảy bộn bề ngổn ngang của nó mà vẫn không bỏ rơi những con người tầm thường của xã hội. Chaplin thậm chí còn đặt những người yếu ớt nhất vào trọng tâm mọi câu chuyện, đối trọng với độc tài để nói về phẩm giá con người thanh tao mức nào trước những hèn hạ, về sự thật tinh vi thế nào trước đối trọng với ác ôn.

Tôi muốn không đồng ý với anh Đào Hiếu rằng “Chị buôn bán ngoài chợ, phu xe xích-lô, công chức. Họ đều nhìn thấy vấn đề hết” là vẫn „chưa đủ cho cách mạng”.

Tôi muốn phân tích rằng những suy nghĩ của anh Đào Hiếu có thể xuất phát từ một vài khiếm sót trong khái niệm của anh về độc tài và thường dân mà hậu quả là thái độ của anh với hai nhóm người đó. Kiểu phát ngôn bi quan theo kiểu „nhìn đâu cũng thấy cản trở” là cách nhìn không sát thực và không thích hợp với trí thức.

Tiếp theo, tôi muốn những người như anh Đào Hiếu thử tìm nguồn gốc của các vấn đề ở hệ thống đàn áp của an ninh cộng sản, thay cho việc chút hết oán hờn, tội lỗi vào đám dân thường vốn đã là nạn nhân yếu thế nhất của độc tài.

Những thổn thức không đến nỗi thiếu cơ sở của tôi vẻn vẹn chỉ có vậy,  nhưng trí tưởng tượng của người mà tôi tranh luận lại với tới tận cái rung đùi không có của đồng hương ở tận bên Mỹ và Âu châu, để từ đó bồi bổ cho nhận định về sự dã man của những người không sống ở Việt Nam, đồng thời đẩy cuộc tranh luận vào ngõ hẻm: ai là người có thẩm quyền bình phẩm và người ở nước ngoài có được nói chuyện của người trong nước hay không.

Riêng việc đề cập vấn đề „ai là người được quyền bình phẩm” đã thể hiện một tư duy võ đoán, trông chờ vào sự tự ti của người đối thoại, điều thật không thích hợp với một trí thức danh tiếng, nhất là khi đề tài tranh luận là những phát ngôn bi đát xa sự thật, về đề tài chính trị liên quan tới mọi người Việt Nam.

Từ trước tới nay, có vẻ vì nhẫn nhịn, dân Việt hải ngoại không tỏ ý đối phó với những phát biểu khó nghe như: người ở Việt Nam mới khổ, mới có quyền đầu hàng, mới có quyền kêu ca, mới có quyền trách cứ… để kết luận: chỉ có người trong nước mới có quyền bình phẩm những điều hay dở của mình.

Ngoài ra, tôi cũng không đồng ý với một số các luận điểm mà anh Đào Hiếu dùng để củng cố cho ý kiến về vai trò (thấp kém) của người hải ngoại trong đối thoại với người trong nước.

„Chiến trường không cân sức” không chỉ tồn tại duy nhất tại Việt Nam. Với tư cách là dân nhập cư, không phải bằng một cái phẩy tay người Việt tha hương bảo vệ được quyền lợi của mình trên đất người, không chỉ cần một hai cuộc biểu tình để chính phủ các nước để tâm tới chiến trường tại Việt Nam. „Trả giá bằng sinh mạng” ư? Là điều người Việt ở nước ngoài đã trải qua chứ không chỉ bị „dọa”. Bỏ mạng trên đường tìm tự do, trong trại cải tạo, trong nhà tù cộng sản đã từ lâu là phần ý niệm không thể tách rời của cộng đồng người Việt di cư. Ý niệm đau thương của người Việt ở nước ngoài còn rõ rệt hơn trong nước và cũng nhờ có người Việt ở nước ngoài, một phần lịch sử của Việt Nam còn sống sót! Chính những người Việt ở nước ngoài mới là những nhân chứng có thể trả lời thế nào là đối diện với cái chết, thế nào là cái giá của tự do! Nếu có bình phẩm, không phải họ không có thẩm quyền.

Tôi đồng tình với ý của một nhà báo thuộc loại sắc sảo nhất nhì của một tờ báo lớn tại Ba Lan nói với tôi về người Việt hải ngoại. Anh cho rằng những người này không thể hòa đồng với cộng sản bởi cộng sản đã cướp đi của họ cái khó thể hoàn lại. Đó là Tổ quốc.

Ở đâu có cộng sản, ở đó là mất mát. Người Việt trong nước mới ở giai đoạn còn tin chưa mất Tổ quốc. Khiêm nhường một chút với người từng trải có lẽ cũng không thừa!

Không còn Tổ quốc có nghĩa là Tổ quốc Việt Nam sẽ phải được làm mới từ đầu, từ những cơ bản nhất, bằng các phương pháp lành mạnh nhất. Có nghĩa là Việt Nam đang đón chờ một cuộc cách mạng chưa từng có. Những đổ máu ồ ạt trong cuộc chiến „chống Mỹ cứu nước” cùng cuộc „cách mạng 3 mặt giáp công” lót ván cho cộng sản là những kinh nghiệm tốt hơn đừng lặp lại, giống như đừng để xuất hiện ông Hồ thứ hai vốn được kẻ thù của Dương Thu Hương tin là „không đái, không ỉa, không làm tình”.

Có nghĩa là cách mạng ở Việt Nam phải được dựa trên các giá trị đích thực không di không dịch bất kể quan niệm, thời gian, lịch sử, tôn giáo, điều mà người Việt Nam vẫn gìn giữ được, thể hiện qua việc đề cao giá trị gia đình, học vấn, đức tin, khuyếch trương không gian ngôn luận độc lập… Cụ thể, người Việt đang thực hiện các giá trị đó một cách công khai hơn bao giờ hết: những cuộc biểu tình của công nhân trên cả nước, của trăm ngàn người Công giáo, của không biết bao nhiêu người làm ruộng, của bao nhiêu blogger… Người trí thức thấy cô đơn thất vọng, mãi mà vẫn „chưa đủ”, có thể do không theo kịp người dân, không làm tròn bổn phận xã hội của mình, chứ không phải bởi người dân „ít đọc” với „ít thể hiện bức xúc”.

Nạn nhân cộng sản nên được cảm thông không có nghĩa là hễ cứ bước ra khỏi đồn công an là cần được phong thánh cho nạn nhân, bất kể anh ta nói hay hay nói dở. Đồn công an cũng không phải là nơi xí xóa mọi sai phạm của các chiến sĩ dân chủ, nhất là khi người gánh chịu hậu quả các sai phạm đó là thường dân chứ không ai khác.

Muốn cách mạng dân chủ thành công, chúng ta phải nỗ lực tuân thủ các nguyên tắc cơ bản nhất, chung nhất cho mọi nền dân chủ. Nếu chưa từng thử, ta nên học tập, ví dụ như từ Đông Âu, Ba Lan hay Thái, Đài Loan, Hàn Quốc… Có thể bắt đầu từ bài học thế nào là đối thoại công bằng.

Chỉ đối thoại công bằng thôi mà cũng không biết thì đừng trách gì người dân không gửi gắm tin tưởng để xả thân cho mấy ông trí thức nổi tiếng hễ cứ vào đồn công an là lung lay quan điểm, bắt tội thường dân với đóng cửa blog. Đừng đòi hỏi các tổ chức bên ngoài Việt Nam phải sát cánh hơn nữa với đội ngũ „cấp tiến”, „xuất thân từ trong lòng cộng sản Việt Nam” một khi chính mình còn lấn cấn.

Nói chung, nên đặt câu hỏi về vị thế của mình trong cuộc đấu tranh để xem có thật sự người dân bàng quan hay đơn giản không coi trí thức là nơi gửi gắm lòng tin? Có thật sự đội ngũ dân chủ Việt Nam không được nước ngoài ủng hộ, hay đơn giản là không biết tận dụng hoặc chưa xứng đáng với những ủng hộ đó?

Để có thể đối thoại công bằng và trả lời câu hỏi khó về mình, phải bỏ qua sự e dè tự ti của chính mình để có thể khách quan và để không phải trông cậy vào sự tự ti của người khác.

25 tháng 9 năm 2009, Warszawa, Ba Lan

© 2009 Tôn Vân An

© 2009 talawas blog

Những bài liên quan trên talawas

Tôn Vân Anh – Ý kiến về công an, Đào Hiếu và thường dân (22/09/2009

Đào Hiếu – Cách mạng không phải của riêng ai: Trả lời Tôn Vân Anh (22/09/2009)

Phản hồi

5 phản hồi (bài “Tôn Vân Anh – Chuẩn mực nào cho cách mạng mới?”)

  1. Lê Diễn Đức nói:

    Nhắn bạn “Công tử Bạc Liêu”:
    Trang website http://www.daohieu.com mới là trang bị đóng.
    Còn trang http://daohieu.wordpress.com bạn “mừng” nhầm là Blog trên Wordpress do anh Đào Hiếu lập. Nhưng dù sao anh Đào Hiếu vẫn còn có “Lề bên trái” để đi, vấn đề là anh đã hết cảm thấy “cô đơn” chưa để rồi tiếp tục tiến về phía trước! -:))
    Bạn đọc chờ anh đấy!

  2. Công tử Bạc Liêu nói:

    Website của anh Đào Hiếu đã trở lại rồi: http://daohieu.wordpress.com/ (tôi vừa truy cập trước đây 1 giây)! Sướng quá!

  3. hungquoc nói:

    Tôi cũng tin là: “Nạn nhân cộng sản nên được cảm thông không có nghĩa là hễ cứ bước ra khỏi đồn công an là cần được phong thánh cho nạn nhân, bất kể anh ta nói hay hay nói dở. Đồn công an cũng không phải là nơi xí xóa mọi sai phạm của các chiến sĩ dân chủ, nhất là khi người gánh chịu hậu quả các sai phạm đó là thường dân chứ không ai khác.” Và cần phải xem xét khách quan, công bằng hơn từng trường hợp, chứ không thể thấy ai bị công an “hỏi thăm sức khỏe”, trả lời báo chí “thù địch” là họ sẽ có một số đông các “fan hâm mộ” tung hô cho dù ở họ có những “phốt” rất đáng nghi hoặc. Ở một hướng nhìn khác, những cuộc “nổi dậy” nhỏ lẻ bất thành như vậy đôi khi mang lại những tiền lệ rất xấu.

  4. Trần Văn Tích nói:

    Nếu chỉ cần sống thì những người có học ở miền Nam có thể tiếp tục sống ở Việt Nam sau tháng Tư năm 1975. Nhưng họ đã lựa chọn cách sống của họ, trong tư thế của con người ý thức trách nhiệm và hành xử tự do. Mặc dầu khi quyết định chấp nhận thân phận tỵ nạn, khi tự đặt mình dưới sự bảo vệ tạm thời của UNHCR, họ đã và chỉ như cô Kiều, biết thân mình biết phận mình ra sao. Ly hương là mạo hiểm, tỵ nạn là thách thức. Nhưng họ muốn làm và muốn là con người. Hơn thế nữa, họ muốn làm và muốn là kẻ có học. Gần ba mươi năm đã qua. Họ không hề nghỉ ngơi. Họ càng không hề trụy lạc. Họ không tìm cho họ sự xa hoa hay chuyện tiêu khiển. Trái lại, họ cày đất vỡ hoang, họ lao dịch trong một môi trường xa lạ, thậm chí thù nghịch, không chút hiếu khách hiếu chuyên. Và tuy có người đã nằm xuống vì tỵ nạn và cho tỵ nạn, nhưng nghị lực và can trường đã giúp đa số đứng được vững. Để trở thành một lực lượng đối đầu với bạo quyền trong nước.

    Cách đây ba mươi năm, hành trang của người có học bỏ nước chỉ là một khổ nạn. Thông thường họ đã ra đi không một đồng một chữ. Đó là về vật chất. Nhưng về tinh thần còn thảm hại hơn, họ đã ra đi trong tâm trạng trốn chạy. Nhưng tuy thế, hành trạng của người có học Việt Nam đã đánh thức lương tri nhân loại, đã gián tiếp đạp nhào bức tường Berlin. Và người cộng sản, ngày nào còn ngông cuồng ngạo nghễ trong tư thế của kẻ thủ súng trên tay, đã phải buông súng cầm bút để thảo nên nghị quyết, đề cương đối với người Việt ở nước ngoài. Chấp nhận thách thức của số mệnh tỵ nạn, ngang nhiên cự địch lại thân phận biệt xứ, người có học Việt Nam đã tham gia một cuộc chiến âm thầm và dai dẳng trong gần ba mươi năm qua chống báng nghịch cảnh tưởng như chỉ gây chết chậm rãi, đối đầu tình huống tựa hồ nhất định đưa đến nghẹt thở tâm linh. Cuộc chiến chênh lệch là thế, tương quan bất quân là vậy, nhưng họ vẫn thắng trận. Để có một tập thể chuyên viên trí thức đã từng đem mạng sống ra đánh cuộc qua quyết định trấn yểm âm binh ngạ quỷ độc tài.

    Tập thể đó dứt lìa cuống rún Việt Nam nhưng vẫn mang nặng dòng máu tử cung của mẹ. Tập thể đó đã làm hết sức mình cho đất nước, thật sự làm hết sức mình rồi. Nhưng nó vẫn sẽ tiếp tục làm hết sức mình chừng nào nó thấy còn phải làm hết sức mình.

    Khi một ông tướng quân đội nhân dân bỗng dưng nhận thức rằng chủ nghĩa tư bản không phải hoàn toàn xấu xa, khi một nhà báo năm sáu chục tuổi đảng hốt nhiên đốn ngộ rằng sau chân dung Hồ Chí Minh với những cuộc chiến tranh do ông ta lãnh đạo có thể còn có chữ “nếu” thì có một điều chắc chắn và một điều có thể. Chắc chắn những thay đổi cung cách suy nghĩ đó không phải do Tạp chí Cộng sản, Nhật báo Nhân dân v.v… khêu gợi. Có thể đã có sự tiếp thu tri thức từ những trí thức muốn tìm sống tự do qua cái chết có thể đến. Chết theo nhiều nghĩa, không chỉ riêng với nghĩa không còn có biểu hiện của sự sống vật chất, vật lý, sinh lý, sinh học.

  5. Phùng Tường Vân nói:

    “Vàng rơi không tiếc…”

    “…phải bỏ qua sự e dè tự ti của chính mình để có thể khách quan hơn và để không cần trông cậy vào sự tự ti của người khác”.

    Cái nông nỗi “Cầm vàng mà lội qua sông
    “Vàng rơi không tiếc tiếc công cầm vàng”
    nó đẻ ra nhiều cái tâm thế khổ tâm lắm chị Tôn ạ.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả