talawas blog

Chuyên mục:

Phạm Việt Vinh – 100 triệu Đô la

21/10/2009 | 2:02 chiều | 3 Comments

Tác giả: Phạm Việt Vinh

Category: Văn hoá – Giáo dục
Thẻ: >

Cách đây hơn một năm, công ty A của nhà nước Việt Nam mở chi nhánh kinh doanh tại một thành phố lớn châu Âu. Để phục vụ cho việc mua bán, người ta đã thuê một khu nhà kho rộng gần 1000 m2 với giá 30 Euro/m2 một tháng tại khu phố thuộc loại sầm uất nhất thành phố. Trong khi đó, ngay cả các công ty cỡ bự của nước sở tại cũng chỉ thuê nhà kho tại rìa thành phố với giá xấp xỉ 10 Euro/m2 một tháng. Trong một bữa nhậu, mấy nhà doanh nghiệp Việt kiều tỏ ra hết sức bất bình và thắc mắc về hành vi làm ăn có vẻ khó hiểu và ngớ ngẩn này. Bên bàn nhậu còn có mặt một cán bộ Sứ quán Việt Nam. Sau khi nghe chán chê các lời phê phán của giới doanh nhân, vị cán bộ Sứ quán tủm tỉm cười nhận xét: “Các cậu thực sự là chẳng hiểu cái quái gì! Mấy tay phụ trách công ty là dân làm ăn, dù có ngu đến mấy chúng nó cũng biết giá 30 Euro/m2 một tháng là giá cắt cổ. Nhưng chúng nó vẫn làm thì các cậu phải biết là có một lý do gì rất khác, và nằm ở một chỗ rất khác chứ không phải là ở chỗ rẻ-đắt. Không hiểu chuyện đó mà cứ tranh cãi so sánh giữa 30 Euro và 10 Euro mới là điều ngớ ngẩn.” Phát biểu chí lý của một người gần như là trong cuộc đã làm sáng mắt mấy vị Việt kiều đã nhiễm thói làm ăn trắng-đen rõ ràng ở ngoại quốc. Họ quên mất nguyên tắc phổ cập của Việt Nam hiện nay là “nói vậy mà không phải là vậy”, nói A thì phải hiểu là B. Cả xã hội thi nhau làm xiếc từ trên xuống dưới. Ai nghe A mà không hiểu thành B sẽ là người nhẹ dạ. Lấy thông tin chính thống làm cơ sở luận bàn nhiều khi sẽ là điều thừa thãi đáng thương.

Mới đây, ông bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân công bố chủ trương vay khoảng 400 triệu Đô la Mỹ từ Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) để xây dựng 4 trường đại học đẳng cấp quốc tế tại Việt Nam. Đương nhiên, tin này được hàng loạt trí thức khoa bảng và giới truyền thông Việt Nam ồn ào bàn tán. Nhu cầu cấp bách về đào tạo nhân tài để xây dựng quốc gia là điều không cần phải bàn cãi. Sự tụt hậu thê thảm về giáo dục, đào tạo và chất lượng của bằng cấp Việt Nam cho thấy việc xây dựng con người đã trở thành vấn đề sống còn của đất nước. Tuy vậy, với tình hình quốc gia hiện nay, lấy của dân ra 400 triệu Đô la để theo đuổi ước mơ đứng vào “đẳng cấp quốc tế” là một hành vi nguy hiểm. Nhiều giáo sư, tiến sĩ trong và ngoài nước có kinh nghiệm giảng dạy đại học tại Việt Nam, trong đó có cả nguyên Bộ trưởng Giáo dục và Đạo tạo Trần Hồng Quân tỏ ra băn khoăn hoặc là “về việc những tư duy bảo thủ sẽ cản trở tiến trình giáo dục theo khuynh hướng hội nhập”, hoặc là “chưa thấy có một văn bản nào rõ ràng về vấn đề chuẩn bị nhân sự để có các giáo sư giảng dạy”. Nhưng khi nhìn kỹ, người ta có quyền khẳng định rằng những ý kiến được gọi là phản biện trên chỉ là việc “nói cho vui”. Những băn khoăn này hoàn toàn không cần thiết trước những sự thật hiển nhiên mà ai cũng biết.

Một trường đại học cao cấp theo đúng nghĩa ít nhất phải hội tụ đủ ba điều kiện đào tạo: chất lượng sinh viên cao, đội ngũ giảng dạy giỏi và điều kiện vật chất dồi dào. Nhưng ai cũng biết rằng chất lượng giáo dục phổ thông ở Việt Nam hiện nay hoàn toàn không có khả năng cung cấp đủ cho các trường đại học một đội ngũ sinh viên có trình độ để hấp thụ một chương trình đại học cao cấp. Trường Đại học Việt-Đức mới mở tại Sài Gòn với sự trợ giúp của CHLB Đức sau một hồi “trống rung cờ mở” chỉ tuyển chọn được vài chục sinh viên cho khóa đầu từ hàng ngàn thí sinh dự thi. Du học sinh Việt Nam được tuyển chọn đi học tại ngoại quốc đa số đều hết sức vất vả để theo kịp chương trình một cách hết sức khiêm tốn.

Ai cũng biết rằng Việt Nam hiện nay không có khả năng tạo ra một đội ngũ cán bộ giảng dạy cho các trường đại học “tầm cỡ quốc tế”. Ngoài một số ít giáo sư có uy tín trên những lĩnh vực đặc thù như ngôn ngữ, văn hóa dân tộc hay là trong một vài bộ môn thuần lý thuyết, Việt Nam tuyệt đối thiếu vắng những nhà khoa học lớn, những giáo sư, tiến sĩ có tiếng về khoa học kỹ thuật hay là về các môn khác của khoa học nhân văn để đảm đương những vai trò chính trong một trường đại học chất lượng cao. Cách đây 4-5 năm, Việt Nam đứng ra chủ trì một Hội nghị Hóa học Quốc tế nhưng hoàn toàn không có một thuyết trình khoa học nào được đánh giá cao. Từ vài năm gần đây,  Việt Nam đã gửi hàng ngàn sinh viên, cán bộ khoa học đi làm bằng tiến sĩ ở nước ngoài. Nhưng, từ một tiến sĩ mới được “bóc tem” ở nước ngoài về tới một giáo sư giỏi tại một trường đại học còn là một khoảng cách khá xa và đòi hỏi hàng loạt các điều kiện khác. Hệ thống đại học Việt Nam cũng chưa thể hy vọng vào các giáo sư, tiến sĩ giỏi người Việt ở nước ngoài. Con số những người này vẫn chỉ có thể được đếm trên đầu ngón tay, và đại bộ phận vẫn chưa muốn trở về trong điều kiện hiện nay. Một vài giáo sư ngoại quốc có ý định giảng dạy “thiện nguyện” cho Việt Nam khi đã về hưu hoặc khi không còn điều kiện thi thố tài năng ở nước ngoài sẽ chỉ là ít muối bỏ bể, hoàn toàn không có tác động đáng kể.

Và ai cũng biết rằng, hiện nay và trong thời gian sắp tới, Việt Nam không có khả năng cung cấp thiết bị hiện đại cho việc nghiên cứu các công trình khoa học cao cấp ở các trường đại học. Chính phủ cũng đã có lúc bỏ ra một số tiền lớn so với ngân sách quốc gia để mua sắm các thiết bị nghiên cứu cho một vài viện nghiên cứu và trường đại học trọng điểm. Cách đây khoảng mười năm, nhà nước đã chi ra vài chục triệu Đô la để dựng lên 30 phòng thí nghiệm khoa học “tầm cỡ Đông Nam Á”. Số tiền này được dùng để mua nhiều thiết bị thuộc loại hiện đại lúc bấy giờ. Nhưng kể từ lúc mua cho đến hiện nay, phần lớn số thiết bị này đều “nằm đắp chiếu” và chỉ được mang ra lau chùi trưng dẫn khi có khách đến thăm. Lý do đơn giản là số thiết bị này và cả những nhân viên vận hành đều không có việc làm vì không có đề tài thích ứng. Tại các nước phát triển, những công trình nghiên cứu cao cấp tại các viện khoa học và các trường đại học đều được cấp kinh phí từ những chương trình lớn của nhà nước hay là từ những hợp đồng với các công ty giàu có. Thêm vào đó là một số tiền không nhỏ từ những đóng góp thiện tâm. Cả ba điều này đều thiếu vắng ở Việt Nam. Không có các công trình nghiên cứu cao cấp, kể cả về khoa học kỹ thuật và khoa học nhân văn, thì không thể mơ tưởng đến một trường đại học cấp cao.

Ngoài vấn đề chất lượng sinh viên và cơ sở hạ tầng ban đầu, tầm cỡ một trường đại học còn được thẩm định qua kinh phí hàng năm để trả lương cho giáo sư, nhân viên và chi phí cho nghiên cứu. Số tiền này cho trường đại học danh tiếng Harvard ở Mỹ là 2 tỷ Đô la, và cho một trường đại học “tầm cỡ trung trung” ở Đức là 200 triệu Đô la một năm. Tất nhiên, đó là con số của các nước giàu có, nhưng sau khi gắng sức vay tiền để dùng khoảng 100 triệu Đô la cho việc dựng lên một trường đại học, trong thời gian trước mắt, Việt Nam không có khả năng đều đặn chi ra một phần của lượng tiền trên để “nuôi”, để vận hành một cơ sở đào tạo xứng đáng với tầm cỡ quốc tế. Nhà nước cũng không thể tiếp tục đi vay để hàng năm chi ra một số tiền tương ứng. Thiết bị công nghiệp và know-how công nghệ chủ yếu được nhập từ nước ngoài hoàn toàn không tạo ra nhu cầu có các hợp đồng nghiên cứu nhiều tiền cho các viện khoa học kỹ thuật và các trường đại học. Việc thu học phí cao chỉ có thể đặt ra với một bộ phận rất ít những gia đình giàu có. Tiền đóng góp của sinh viên sẽ chỉ là một phần rất nhỏ không thể bù đắp cho một lỗ hổng quá lớn.

Rõ ràng, trong thời gian trung hạn, “trường đại học tầm cỡ quốc tế tại Việt Nam” chỉ là một điều hoang tưởng. Nó được đưa ra và nghe có vẻ dễ lọt tai trong một xã hội đang lên cơn sốt về bằng cấp. Từ vài năm gần đây, các trường đại học tại Việt Nam mọc lên như nấm sau cơn mưa. Từ đầu những năm 2000 lại đây, hầu như cứ một hai tháng người ta lại được đọc thông cáo thành lập trường đại học mới đủ hình đủ dạng. Ngày 26.09.2009, một trang Web của nhà nước Việt Nam đưa ra thống kê của Vụ Đại học và Sau Đại học cho thấy: 11 trường đại học mới thành lập chưa có một giảng viên nào đạt trình độ giáo sư hay phó giáo sư; trong 22 trường đại học mới thành lập, số tiến sĩ chỉ chiếm 6,9% trong đội ngũ giảng viên. Đó là về chất lượng giáo viên, còn điều kiện vật chất cũng không kém phần “ngoạn mục”. Trừ trường hợp tại một số rất ít vài trường đại học tại Hà Nội và Sài Gòn, hầu hết sinh viên tại Việt Nam đã phải ngỡ ngàng và vỡ mộng sau khi vượt qua “cổng trường đại học cao vời vợi” để tiếp xúc với điều kiện trường sở, thiết bị hết sức nghèo nàn, để “học chay” và nhiều khi còn thiếu cả sách giáo khoa. Người Việt Nam có quyền tự hào về kỷ lục lập trường đại học nhanh và nhiều, nhưng hình như vẫn chưa thấy xấu hổ về khoảng cách quá xa về danh bằng và thực chất.

Điều dễ hiểu là cơn “lên đồng đại học” đã sản sinh ra giấc mơ “đại học đẳng cấp quốc tế tại Việt Nam”. Và kết quả là người ta sẽ bỏ ra một lượng khổng lồ nhân lực và tài lực để lại thu về những mảnh bằng mờ nhạt. Nhiều người bảo vệ cho giấc mơ này bằng luận cứ: khi các ngân hàng quốc tế cho vay tiền thì họ cũng phải biết là Việt Nam có khả năng thực thi dự án. Họ quên rằng hiệu quả của một công trình đào tạo con người cần rất nhiều thời gian để minh định, và nó cũng rất trừu tượng. Các định chế tài chính ngoại quốc không phải là chỗ ngồi của các vị thánh vô tư, họ đã chứng nhận dự án PMU 18 hoàn toàn trong sạch trong khi một đứa trẻ con ở Việt Nam cũng biết các quan chức trong và ngoài dự án đã đút túi riêng hàng triệu Đô la, và họ hoàn toàn an tâm khi biết rằng khi các “trường đại học tầm cỡ quốc tế” của Việt Nam đưa ra những sảm phẩm làng nhàng nội địa thì nông dân Việt Nam dù muốn hay không cũng vẫn có hàng trăm triệu tấn gạo xuất khẩu để trả nợ dần.

Tất cả những điều trên là hiển nhiên. Điều khó hiểu là tại sao người ta lại phải bỏ ra nhiều công sức để phản biện một cách khá nghiêm túc một dự án chắc chắn là phá sản. Các phản biện này tuyệt đối không cần thiết cũng như việc so sánh sự khác nhau giữa 30 Euro và 10 Euro trong phần đầu bài viết. Trong một xã hội tù mù như ở Việt Nam, những phản biện và so sánh trên hoàn toàn đi lệch hướng. Cũng như đối với những công trình đại học nhếch nhác rào rào xuất hiện, người ta phải nghi ngờ là dự án bỏ ra 400 triệu Đô la xây dựng bốn “trường đại học đẳng cấp quốc tế” ở Việt Nam rất ít có liên quan tới việc đào tạo nhân tài. Việc dựng trường đại học tại Việt Nam hiện nay đang đơn thuần là việc làm kinh tế kiếm lời. Con số thất thoát 30-35% từ các công trình của nhà nước đưa tới số tiền khoảng 100 triệu Đô la sẽ chảy vào túi riêng các quan chức cho thấy mức độ béo bở của dự án. Trong một cơn ảo ước, con số này là một thực tế nhiều người biết, nhưng ít ai nói tới.

10.2009

© 2009 Phạm Việt Vinh

© 2009 talawas blog

Bình luận

3 Comments (bài “Phạm Việt Vinh – 100 triệu Đô la”)

  1. vantruong viết:

    Đọc bài này của ông Phạm Việt Vinh rồi đọc bài của ông Nguyễn Ngọc Trân ở đây :

    http://www.tuanvietnam.net/2009-10-19-bi-mat-polichinelle-

    Hai cách nói chuyện lại làm tôi nhớ tới cái chuyện kể để cười được nghe thời còn trẻ qua những lúc đùa dỡn của mấy thằng bạn phá phách người Pháp. Xin được giúp vui.

    (Un homme d’état africain se rend à un sommet Franco–Africain sur la côte d’Azur.
    Le Député Maire de la commune, un de ses vieux amis, le reçoit dans sa somptueuse villa de bord de mer.
    L’Africain est charmé par les toiles de maîtres qui ornent les murs, les merveilleuses statues, l’immense jardin fleuri et par cette si belle piscine.
    Alors que les valets apportent des amuses bouche, l’homme d’état africain demande :
    – J’aimerais que tu m’expliques comment tu réussis à amasser une telle fortune en faisant de la politique…
    L’élu français se lève, descend vers la piscine en compagnie de son invité, et pointe son doigt en direction des terres :
    – Tu vas comprendre … C’est simple. Vois tu l’autoroute là-bas ?
    – Oui !
    – Et bien il a coûté 3 milliards de Francs à la collectivité dont 5% directement dans ma poche. voilà.
    L’africain n’en revient pas :
    – Alors là je dis bravo ! Joli coup !

    Deux ans se passent et notre député-maire rend visite à son ami en Afrique.
    Il découvre ébahi que son hôte habite un château en marbre, décoré de frises en or, d’oeuvres de maîtres et de sculptures exceptionnelles. Une immense piscine et des jacuzzis agrémentent un magnifique jardin, digne des plus jolis oasis africains.
    Le français est scié :
    – Alors là, c’est à toi de m’expliquer ! Comment as tu fait pour t’enrichir si rapidement ?
    Le chef d’état africain se lève, descend vers la piscine, pointe son doigt vers les terres et dit :
    – Tu vas comprendre. C’est très simple. Tu vois l’autoroute là-bas ?
    L’autre :
    – Non…
    L’Africain :
    – Ben voila !)

    Một ông chủ tịch (xứ nào cũng được) Phi Châu sang họp hội nghị thượng đỉnh Pháp – Phi ở Côte d’Azur (French Riveria bên bờ Địa Trung Hải).
    Ông nghị tỉnh trưởng người Pháp trong vùng là một bạn cũ của ông, đón tiếp bạn về trong một biệt thự “láng cóong” bên bờ biển.
    Ông CT người Phi mê mẩn nhìn những bức tranh, những bức tượng, cái vườn hoa rộng tỏa và cái hồ bơi “đẳng cấp”.
    Trong khi nhấm nháp ăn chơi chờ ăn thiệt dọn ra, ông CT hỏi nhỏ ông TT :
    – Này toa cho moa hay cách nào mà toa làm giàu được khi ra làm chánh trị ?…
    Ông nghị đứng dậy dẫn ông bạn xuống phía hồ bơi lấy tay chỉ về miếng đất phía trước :
    – Đây này dễ hiểu lắm… Toa thấy cái xa lộ phía trước kia không ?
    – Ờ ờ rồi sao ?
    – Thì làm cái đó Tỉnh phải bỏ ra 3 Tỷ quan, trong đó moa nhậm xà ngon ơ 5%, OK ?
    Ông CT (thông minh “đẳng cấp” như trời) hiểu liền :
    – Moa bái phục toa ! Bực thầy! Hết biết luôn !
    Hai năm sau ông nghị sĩ sang thăm ông bạn này ở Phi Châu.
    Ông ta tá hỏa khi thấy bạn ông ở trong một lâu đài cẩm thạch, cột nhà dát viền vàng, tranh họa của các bậc thầy được treo đầy tường và lẫn đây đó trong nhà là những tác phẩm tượng độc đáo. Ngó ra ngoài vườn là có hồ bơi chỗ tắm hơi tuyệt vời, đúng là như một ốc đảo ở Phi Châu.
    Ông Tây té ngửa hỏi :
    – Ui choa ! toa tài quá. Toa làm sao lại thành đại gia hay dzậy ?
    Ông chủ tịch (gì cũng được) người Phi Châu đứng dậy, khoác vai dẫn ông Tây ra ngoài vườn chỗ hồ bơi giơ tay chỉ về miếng đất xa xa trước mặt và nói :
    – Ở đây không có “biết chết liền” đâu toa ơi, dễ hiểu lắm, đây này toa thấy cái xa lộ ở phía trước đó không ?
    Ông Tây trợn mắt không thấy gì hết quay ngang nói :
    – Không moa có thấy cái mả gì đâu.
    Ông CT :
    – chuyện Bởi vậy !

    Lời bàn VT cương :
    Ông Trân từng được đào tạo bên Pháp tôi nghĩ chắc cũng không lạ gì chuyện này. “Đặc sản” ta cũng có nhiều cái giống “đặc sản” Pháp, tôi nghĩ vậy.
    Cái tên cái để gọi những chuyện đó là : quan tham, ăn cắp, lưu manh, tham nhũng thì ông không dám gọi thẳng mà ông đi kể chuyện bí mật polichinelle, tôi nghĩ rằng ông khôn quá trời.

  2. Le Dao viết:

    Đồng ý với Hoàng Trường Sa về nhận định bài viết của Phạm Việt Vinh. Nguyên nhân sâu xa cho thảm họa của dân tộc trong đó có thảm họa giáo dục mà Giáo sư Hoàng Tụy đã phải thốt lên thực trạng “tỵ nạn giáo dục” của sinh viên Việt Nam hiện nay.

    Tôi còn nhớ cách đây không lâu khoảng gần 2 tháng trong Cúp Bóng chuyền nữ Châu Á tại Hà Nội. Đội tuyển VN bị xếp hạng thứ 7 trong khi chiều cao trung bình trên 1,7m. Đội vô địch không có được chiều cao như Việt Nam là Thái Lan. Họ liên tục đánh bại Trung Quốc và Nhật Bản.

    Thấy đội Thái Lan vô địch trong khi đội tuyển Việt Nam đứng khá xa trong bảng xếp hạng là đề tài tranh luận nguyên nhân tại sao. Thì có một thanh niên khá trẻ kết luận rằng: Chỉ khi nào thể chế chính trị được thay thế thì mọi chuyện mới có thể thay đổi được.

  3. Hoàng Trường Sa viết:

    Cám ơn tác giả Phạm Việt Vinh về bài phân tích khá thuyết phục này. Tôi cũng nghĩ những dự án xây dựng đại học đẳng cấp quốc tế đang ồn ào bán tán ở VN hiện nay cũng chỉ là kiểu bày chuyện ra để vẽ vời kiếm chác tí tiền còm bỏ túi của các “cụ” nhà ta thôi. Khả năng là sau khi vay được tiền của các quỹ quốc tế, mọi chuyện sẽ thực hiện qua quít, xây cất cơ sở vật chất thì lèm nhèm (vì các “cụ” sẽ rút ruột), còn tổ chức giảng dạy (ban giảng huấn và chương trình học) thì lộn xộn đầu voi đuôi chuột không đâu vào đâu. Chắc chắn rồi nợ nần vay mượn các nước khác cho chương trình này cũng sẽ đổ lên đầu các thế hệ VN tương lai phải còng lưng ra mà trả thôi.

    Muốn cho nền giáo dục VN được phát triển tương xứng với tiềm năng trí tuệ của dân tộc ta, điều đầu tiên là phải thay thế chế độ độc tài, độc đảng và tham nhũng thối nát hiện nay bằng một chế độ thực sự dân chủ, tự do và do nhân dân trong nước chọn lựa qua những cuộc ứng cử và bầu cử công bằng và tự do có quan sát viên quốc tế chứng kiến. Chỉ khi nào chính quyền VN là thực sự của dân, do dân và vì dân (theo đúng nghĩa của các từ này) thì đất nước mới có cơ hội cất cánh về đủ mọi mặt, trong đó có cả giáo dục. Còn ngoài ra, thì chỉ càng ngày càng tụt hậu so với các nước trong khu vực (và trên thế giới) mà thôi.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...