talawas blog

Chuyên mục:

Song Chi – Nghệ thuật tuyên truyền: Xây và phá

27/10/2009 | 2:50 chiều | 51 Comments

Tác giả: Song Chi

Category: Chính trị - Xã hội, Lịch sử
Thẻ: >

Việc Giáo sư Phan Huy Lê công bố sự thật về “huyền thoại” Lê Văn Tám theo lời dặn dò của cố Giáo sư Trần Huy Liệu, người đã “dựng” nên nhân vật này, cho dẫu là một việc làm muộn màng nhưng dù sao, nó chứng tỏ cuối cùng thì lòng tự trọng ở những con người trí thức vẫn vượt qua được cái hèn và nỗi sợ hãi.

Bao nhiêu thế hệ trẻ em (và cả người lớn) Việt Nam đã tin và “được” tuyên truyền, dạy dỗ để tin vào hình tượng nhân vật này?

Và không chỉ có mỗi một nhân vật Lê Văn Tám. Huyền thoại lớn lao nhất, vĩ đại nhất và thành công nhất do chính bản thân người đó và cả một hệ thống tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam gây dựng nên suốt bao nhiêu năm qua chính là huyền thoại về vị cha già dân tộc Hồ Chí Minh, “một lãnh tụ tài ba, một con người văn võ song toàn, đạo đức tột bậc, có một cuộc đời trong sạch, giản dị, không vợ không con, một lòng yêu nước thương dân”. Phải thừa nhận rằng về mặt tuyên truyền, tạo thần tượng, nhồi nhét vào đầu dân chúng, không có một chế độ nào bằng chế độ cộng sản! Bao nhiêu thế hệ trẻ em và cả người lớn Việt Nam, đặc biệt là những người đã từng sống ở miền Bắc trước năm 1975, đã tin yêu, thần thánh hoá Hồ Chí Minh, ngay từ bé đã thuộc mặt Bác, thuộc những bài ca về Bác, bắt đầu đi học là thuộc lòng về cuộc đời của Bác, thơ văn của Bác, và đã khóc hơn cả khóc cha ruột chết vào ngày Bác qua đời.

Cho đến bây giờ, 40 năm sau ngày con người ấy mất đi, Đảng Cộng sản và nhà nước Việt Nam vẫn tiếp tục phát động cả một chiến dịch học tập theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh. Và cho đến bây giờ, cho dù một phần sự thật về cuộc đời, nhân cách và cả nhân thân của nhân vật này được nhiều người nhiều, nguồn khác nhau công bố, nhưng vẫn còn không biết bao nhiêu dân Việt vẫn nhất mực tin vào cái hình tượng được xây dựng bao nhiêu năm kia? Tôi đã từng  biết rất nhiều người, mặc dù họ cũng thừa nhận chế độ này có nhiều điểu tồi tệ, sai trái, bất công phi lý… nhưng khi đụng đến “Bác Hồ” là họ lập tức ra sức bênh vực, bào chữa, cho rằng mọi cái tồi tệ của chính quyền và xã hội bây giờ hay thậm chí ngay cả vào thời Bác còn sống (như những vụ thủ tiêu, loại trừ bao nhiêu đối thủ và đảng phái chính trị thời kỳ đầu mới nắm chính quyền, vụ Nhân văn – Giai phẩm, Cải cách Ruộng đất, vụ án “xét lại”, vụ thảm sát Tết Mậu Thân-Huế v.v…) là do người khác làm ra, chứ “ông cụ” thì tuyệt đối đúng, và giá mà ông cụ còn sống thì xã hội chắc chắn đã khác v.v… Chẳng khác nào con chiên tin vào Chúa Trời, cấm có cãi!

Và còn biềt bao nhiêu huyền thoại khác, thần tượng khác đã được dựng đứng nên, bịa đặt ra hay chí ít thì cũng là tô vẽ thêm? Không thể biết được. Có bao nhiêu phần trăm sự thật trong những nhân vật như Kim Đồng, Nguyễn Văn Trỗi, Võ Thị Sáu, v.v…?

Sinh ra và lớn lên ở miền Nam, thế hệ chúng tôi không thể kiểm chứng được những điều đó. Riêng cá nhân tôi chỉ bắt đầu thực sự hiểu được “nghệ thuật” tuyên truyền đạt đến mức “võ công thượng thừa” của nhà nước cộng sản Việt Nam qua câu chuyện về cái chết của cố nghệ sĩ Thanh Nga, một trong những nghệ sĩ cải lương tài sắc vẹn toàn một thời của miền Nam mà tôi cũng như hàng triệu khán giả Việt Nam khác vô cùng ngưỡng mộ. Cái chết của bà và chồng đã gây ra nỗi thương tiếc cho bao nhiêu người và đám tang của bà là một trong vài đám tang nghệ sĩ có đông quần chúng đến đưa tiễn nhất ở Sài Gòn. Vào năm 1978, mối quan hệ giữa hai nhà nước Việt Nam và Trung Quốc đang xấu đi, thậm chí hết sức căng thẳng. Lợi dụng hình tượng đẹp của cố nghệ sĩ Thanh Nga và lòng yêu mến của đông đảo quần chúng dành cho bà, Đảng Cộng sản và nhà nước Việt Nam đã dựng đứng lên rằng cố nghệ sĩ Thanh Nga chết là do…Trung Quốc hãm hại vì đã đóng vai Thái hậu Dương Vân Nga! Khỏi nói là đám đông quần chúng đã tin theo, phẫn nộ và ngùn ngụt căm hờn “bọn Trung Quốc tàn ác” như thế nào. Về sau nhiều người trong đó có tôi mới biết nguyên nhân cái chết thực sự của bà và chồng là do một bọn cướp, là một vụ án hình sự. Chỉ một ví dụ này cũng đủ thấy “nghệ thuật” tuyên truyền của Đảng và nhà nước Việt Nam là như thế nào!

Trở lại với hình tượng Lê Văn Tám, tôi biết rằng ngay cả giờ phút này khi Giáo sư Phan Huy Lê nói lên sự thật, không phải chỉ riêng phía chính quyền là không hài lòng với điều này bởi vì họ không muốn thừa nhận bất cứ sự dối trá nào đối với nhân dân và với lịch sử, mà ngay trong nhân dân, bên cạnh một số đông người được biết chuyện cảm thấy bị xúc phạm và thất vọng thì vẫn có một bộ phận người dân phản ứng theo kiểu ngược lại! Do bị tuyên truyền và giáo dục bao nhiêu năm để chỉ quen nghe theo những gì Đảng và nhà nước nói, cho đến bây giờ một số người dân vẫn cố bào chữa cho những gì mà Đảng đã làm trong quá khứ, rằng vào thời điểm đó những việc tuyên truyền để khơi dậy lòng yêu nước căm thù giặc là cần thiết, bất chấp sự thật và lịch sử, rằng sau bao nhiêu năm có cần thiết để “nói lại cho rõ” không hay như vậy chỉ tạo điều kiện cho bọn xấu, bọn phản động có dịp rêu rao v.v… Thật là dễ sợ khi người ta phải sống quá lâu với một đảng lãnh đạo duy nhất, một thể chế chính trị duy nhất, đến mức không chỉ tin và nghe theo mà còn bênh vực, bảo vệ luôn tất tần tật mọi cái sai cái xấu của Đảng và của thể chế chính trị đó – cũng là tự bảo vệ chính mình để khỏi phải nhìn thấy sự thật.

Khi chưa giành được chính quyền và toàn vẹn lãnh thổ, Đảng CSVN đã dùng tất cả mọi phương tiện, dồn tất cả mọi công sức cho việc tuyên truyền, trong đó có việc xây dựng những thần tượng chỉ có thật một phần hoặc hoàn toàn không có thật! Còn khi đã giành được vị trí độc quyền lãnh đạo đất nước như lâu nay thỉ Đảng và nhà nước Việt Nam lại ra sức ngăn chăn, dập tắt, khống chế, bôi bẩn, xuyên tạc… mọi cá nhân có thể trở thành hình ảnh đẹp trong lòng mọi người bởi sự dấn thân của họ, sự dũng cảm, lòng yêu nước, yêu tự do, dân chủ, công lý, sự thật và niềm khát khao mong muốn vận mệnh đất nước thay đổi ở họ. Có bao nhiêu người dám đứng lên phản kháng lại chính quyền mà chưa có kinh nghiệm cay đắng về điều này? Từ tướng Trần Độ, cụ Hoàng Minh Chính, cụ Nguyễn Hộ, nhà văn Vũ Thư Hiên, nhà văn Dương Thu Hương cho đến Thượng toạ Thích Quảng Độ, luật sư Nguyễn Văn Đài, luật sư Lê Thị Công Nhân, nhà báo tự do – blogger Điếu Cày, luật sư Lê Công Định, nhà văn Trần Khải Thanh Thuỷ v.v… Có bao nhiêu ví dụ cụ thể rành rành cho những trò chơi bẩn mà Đảng và nhà nước Việt Nam đã dành cho những con người này và bao nhiêu người khác, từ bôi bẩn về đời tư, xuyên tạc, vu khống, cô lập, quản thúc tại gia, gây khó dễ về công ăn việc làm, bắt bớ, giam cầm với những tội danh khác v.v… Có điều gì mà Đảng và nhà nước Việt Nam không dám làm, kể cả những trò không ai có thể hình dung được như cho người quăng mắm thối, ném chất bẩn vào nhà cụ Hoàng Minh Chính, nhà chị Trần Khải Thanh Thuỷ, tạo ra những vụ tai nạn xe như vụ tai nạn của linh mục Chân Tín và ông Nguyễn Ngọc Lan, ném phân và cho cả phụ nữ vào bóp chỗ kín của các sư như vụ Bát Nhã, lệnh cho báo chí quốc doanh viềt hàng loạt bài công kích Thượng toạ Thích Quảng Độ cho tới Giám mục Ngô Quang Kiệt, tệ hại hơn là viết bài bôi nhọ đời tư, vu khống từ luật sư Lê Thị Công Nhân cho đến blogger Điếu Cày, dựng lên những vụ án trốn thuế như vụ án của Điếu Cày, vụ án nhà văn Trần Khải Thanh Thuỷ “gây rối trật tự và hành hung người khác” với những bằng chứng giả, những tấm hình được cạo sửa v.v… Đó là những năm gần đây, khi internet đã phát triển, thông tin dù có bị bưng bít vẫn lan ra ngoài, còn trước đó, những năm 30, 40, 50, 60, 70, 80… có bao nhiêu vụ việc mà người dân không biết và cũng chẳng bao giờ biết?

Với kinh nghiệm bao nhiêu năm chiến đấu trên cả hai mặt trận vũ trang và chính trị trước khi giành được chính quyền, cộng thêm kinh nghiệm bao nhiêu năm giữ vị trí độc quyền lãnh đạo đất nước này, Đảng Cộng sản và nhà nước Việt Nam hiểu rất rõ sức mạnh của sự tuyên truyền và tác động của những hình tượng đẹp trong lòng người dân. Chính vì vậy chính sách của họ trước sau như một là kiểm soát chặt chẽ, lèo lái hướng dẫn dư luận, sẵn sàng bịa đặt, dối trá nếu những dối trá đó có lợi cho họ, chống đến cùng sự thật nếu những sự thật đó có hại cho họ, và không bao giờ để cho một hiện tượng nào hay một cá nhân nào trong phong trào phản kháng, phong trào dân chủ có thể trở thành hình tượng hay thần tượng trong mắt người dân!

Bình luận

51 Comments (bài “Song Chi – Nghệ thuật tuyên truyền: Xây và phá”)

  1. Hưng Quốc viết:

    Cũng xin nói thêm về hình ảnh ẩn dụ “hệ điều hành” (HĐH) mà tôi đề cập. Thực tế HĐH này không thể format một cách dễ dàng, trước tiên phải “tận diệt virus”, vì những con “boot virus” đã chặn lại thao tác này, tháo gỡ những “software, application” nặng nề không cần thiết, “tune-up” lại HĐH, rồi từ đó sẽ “install” được những software thiết yếu. Ngày nay, người ta luôn mong ngóng, chờ đợi, và “ưa” những HĐH mới mẻ, (có vẻ)nhanh và đẹp mắt hơn như Vista, Windows7 và trong năm sau sẽ là Windows8 nhưng rất ít người biết Trung tâm dữ liệu Northlake của Microsoft, nơi lưu trữ và xử lý mọi dữ liệu liên quan đến sản phẩm và dịch vụ của MS lại vẫn sử dụng HĐH WindowXP. Con người ta nhiều khi không biết mình thích gì (like) và mình cần (want) gì là như vậy.

  2. Hưng Quốc viết:

    Thưa hai anh Văn,
    Theo “Con đường nâng cao dân trí của Cụ Phan Châu Trinh” – Tôi xin giữ lại ý “nâng cao dân trí”, “nâng cao dân trí” là thiết thực nhất, là bước khởi đầu, tiên quyết để cho “thằng muốn lên ông”, tuy nhiên vì thế giới phẳng ngày nay khác rất nhiều thời đầu thế kỷ 20 của cụ Phan, nhất là trong điều kiện nước ta khi đó bị Pháp đô hộ nên phương thức nâng cao dân trí cũng sẽ khác.

    “Phản biện trong nước hiện nay đã ở trình độ cao và có hiệu quả.” , tôi cho rằng, xã hội Việt Nam sẽ phát triển theo hướng này. “Cách mạng” mà Phạm Văn nói đến hẳn theo hướng “evolution” (progressive development – phát triển tiến bộ) hơn là cách mạng bạo động. “Evolution” theo đường lối ôn hòa bất bạo động như cách của cụ Phan Châu Trinh là biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay theo cách nhìn của tôi. Rõ ràng là đến một mức nào đó, khi dân trí đủ cao, mà “evolution” tỏ ra bất lực thì “revolution” sẽ tất yếu xảy ra, nhưng ít nhất trong hiện tại thì chưa.

    “..những cổ động viên của HĐH “dân chủ đa nguyên” chưa hình dung ra cơ cấu và cách vận hành của HĐH mới này” không phải là “nan đề” . Giống như bạn lái xe trong trời mưa lớn hay mù sương, bạn không thể mường tượng ra quãng đường phía trước ra sao, chỉ cần bạn biết đúng con đường, đi đến đâu khắc mở ra đến đấy. Việc “mường tượng, hình dung” là vô ích, không cần thiết, chỉ thích hợp với người “lãng mạn”, nếu tôi có sử dụng từ đó trong phản hồi trước thì cũng chỉ là một cái “bẫy” (đặt ra câu hỏi về nó thì rất dễ, nhưng trả lời thì không dễ chút nào, xuất đối dị, đối đối nan là thế). Thêm nữa HĐH “Dân chủ đa nguyên” không phải là HĐH xa lạ gì trên thế giới, nên việc hình dung nó như thế nào với Việt Nam không phải là việc “đơm đó ngọn tre”.

    Xét về lực lượng hải ngoại (người gốc Việt), tầng lớp trí thức hiện tại ở hải ngoại không nhiều, quan tâm đến tình hình trong nước còn ít hơn nữa. Lực lượng này, theo tôi giúp và kiến thiết đất nước tốt hơn nhiều là làm cái gì đó để thay đổi chế độ (hữu ích trong thời “bình” hơn thời “chiến”), nhưng không phải không có người ảo tưởng điều ngược lại. Tuy nhiên vì là “trí thức” lại thêm “giúp” nữa, tầng lớp này rất dễ “tự ái”, ngay cả chưa “giúp” được gì. Trong bài “Lý Đợi – Bài thơ sau 27 năm của Đỗ Trung Quân” (http://www.talawas.org/?p=11744), tôi chú ý có phản hồi của NguyenVChinh: “..Người trong nước can đảm hơn chúng ta..” , khiến ông Phùng Tường Vân phải than lên rằng: “hình như sao có quá nhiều người sống ở nước ngoài quá dửng dưng trước số phận của đất nước, cái mức độ “vô cảm” ấy hình như nó lại tỷ lệ thuận với sự thành công, nhất là thành công về nghề nghiệp, tài chánh của những lưu dân.” Tôi rất cảm động trước nhận xét thật lòng và cũng rất can đảm của ông NguyenVChinh, và ông Phùng Tường Vân. Có rất nhiều người không nhận ra hoặc cố tình không nhận ra cái “dửng dưng” đó của mình. Nhiều khi “dửng dưng” không hẳn đơn giản chỉ là không quan tâm, không tham gia góp ý kiến, mà theo tôi, còn là cả những bày tỏ một cách cực đoan sự bất lực, không tin tưởng vào sự đổi thay (kiểu như “gái điếm thì không thể hoàn lương”), và thậm chí có những hành động làm mọi việc trở nên xấu đi, rối lên (đó là thứ mà tôi đã nói là phản tác dụng rất đáng tiếc).

    Rất cảm ơn ý kiến của 2 anh Văn.

  3. Tôn Văn viết:

    Thưa anh Hưng Quốc,
    Có nhiều điểm muốn chia sẻ trong các ý kiến của anh tại chuyên mục này.
    Về ý kiến 30/10/2009 lúc 11:08 sáng và 28/10/2009 lúc 11:08 chiều xin được chia sẻ bằng việc dẫn lại phản hồi trong bài của Phạm Văn (18/10/2009) (có chú thêm cho rõ nghĩa):
    Nếu muốn “tiêu diệt cncs” (theo đường kách mệnh) thì cần nghiên cứu thêm chủ nghĩa Marx-Lenin (về việc xây dựng đảng kiểu mới, giành chính quyền từ nòng súng) để nắm vững thời cơ “đập tan bộ máy chuyên chính vô sản”. Nếu muốn đạt được tiến bộ xã hội một cách “cách mạng” nhất thì cần cùng nhau thực hành những bài học của Cụ Phan Châu Trinh góp phần xây dựng xã hội dân sự…
    Con đường nâng cao dân trí của Cụ Phan Châu Trinh chính là tạo ra cơ sở cho việc “format Hard drive để install” hệ điều hành (HĐH) “dân chủ đa nguyên” mới. Nan đề là trong khi “HĐH chuyên chế toàn trị” còn đang vận hành, những cổ động viên của HĐH “dân chủ đa nguyên” chưa hình dung ra cơ cấu và cách vận hành của HĐH mới này. Tôi đồng ý với anh rằng phản biện xã hội góp phần hạn chế tiêu cực của chính quyền đương thời và quan trọng là nâng cao dân trí. Phản biện trong nước hiện nay đã ở trình độ cao và có hiệu quả.
    Trân trọng.

  4. Hưng Quốc viết:

    Ông Trương Nhân Tuấn,
    Tôi hỏi nhiều câu hơn là một câu ông “chọn để trả lời”, và cảm thấy rất ngại khi phải trả lời “vặt” thế này. Nhưng dù sao tôi cũng có đôi lời về “nguyên tắc đấu tranh” của “chúng ta” (tôi xin phép tạm thời không đứng trong cái “chúng ta” của ông):

    1. Về “nguyên tắc 1” của ông: “chúng ta tranh đấu để “giành” lại “quyền” mà đáng lẽ mọi người VN đã phải có.”
    Đây không phải là “nguyên tắc” (principle, rule) mà là “mục đích”, vì “nguyên tắc” không có từ “để” (in order to). Ông là một học giả, một nhà nghiên cứu mà còn mơ hồ khái hai khái niệm cơ bản này sao?

    2. “Nguyên tắc thứ 2” của ông thì nghe ra vẻ là một nguyên tắc hơn, giá như ông bỏ đi từ “cần phải”, “nếu mình… mình phải” thì nghe nó “trơn” hơn.

    Nguyên tắc “không xin/ cho” này của ông nghe khá khẩu khí (rất cương) nhưng ông bỏ lửng không (dám) đưa ra một phương pháp nào khác. Nghe như là: “Tiến lên ta quyết hàng đầu. Hàng đầu rồi biết đi đâu? Đi đâu chưa biết, hàng đầu cứ đi!”, mù mờ lắm, thưa ông. Vả lại, tôi chỉ nói đến “phương pháp đấu tranh bất bạo động”, đó là phương cách của nhiều người ở hải ngoại như tôi, quan tâm đến tình hình trong nước, ông chắc không hiểu nên cứ một mực nhất định từ chối nhất định “không có xin cho”.

    3. Tôi đành phải suy đoán, ngoài phương pháp đấu tranh bất bạo động, thì chỉ còn cách “bạo động”, có nghĩa là phải làm một cuộc cách mạng (revolution), hay dùng các nghĩa tương đồng như “bạo loạn, nổi dậy, gây nội chiến” (rebellion, uprising, civil war). Về cách mạng, tôi nhớ có sách nói (hiện tại tôi đang lười tra sách, xin thông cảm), “nổi dậy (rebellion) không bao giờ xảy ra với loài có tổ chức như ong hay kiến, mà chỉ xảy ra với loài người, ở một số người nghĩ rằng họ khôn ngoan, (cảm thấy) có khả năng cai trị nhân dân tốt hơn những người còn khác, và họ đấu tranh để đạt được đổi mới.”

    Tôi thấy, các cuộc cách mạng như ở Đức, Anh, Pháp… đều khác nhau, tùy thuộc vào văn hóa, thời đại, vùng miền. Marx và Engels cho ra đời Communist Manifesto cho giai cấp vô sản. Liệu cuộc cách mạng mới theo ông hình dung đã có chủ thuyết gì chưa? Vì làm cách mạng, theo tôi hiểu, không phải “vừa làm, vừa ăn, vừa chơi, vừa đàn ca” như Nguyễn Tiến Trung, Lê Công Định “tưởng tượng”, “hình dung” đâu, thưa ông Trương Nhân Tuấn.

    Tôi vẫn chưa tài nào hình dung ra được một cuộc cách mạng mới ở VN. Nếu ông đang quan tâm đến phương cách này (hay đã trong đội ngũ “rebellion”-“chúng ta”), xin ông bớt chút thời gian mô tả cho tôi xem đường lối nó ra làm sao.

  5. Trần Văn Tích viết:

    Tôi chủ trương bước đầu tiên để dân tộc VN thoát ách độc tài đảng trị là tự do báo chí, tự do bầu cử. Ông Trương Nhân Tuấn lại hỏi làm thế nào để có bước đầu tiên đó. Ông Tuấn đã nhầm lẫn giữa mục đích, mục tiêu với phương pháp, phương tiện. Dầu sao ông đã hỏi thì tôi cũng xin trả lời là có nhiều cách, một trong những cách đó là tham gia talawas.
    Ông Tuấn cho rằng nếu bầu cử mà không có hoà hợp hoà giải thì tự do sẽ thua cộng sản. Tôi nghĩ khác. Tự do rất có thể thua cộng sản khi tự do chưa làm tròn nhiệm vụ giải thích, thuyết phục đồng bào để đồng bào nhận ra đâu là thiện đâu là ác, đâu là chính đâu là tà chứ không phải vì chưa hoà hợp hoà giải được. Có rất nhiều cuộc bầu cử, ở khắp nơi, ở mọi thời. Luôn luôn có thất bại, vậy thất bại đó đều do không biết hoà hợp hoà giải hay chăng? Tự do có thể thất bại lắm, nhưng rồi sau bốn năm, năm năm bầu lại, tự do sẽ tiếp tục vạch trần sai lầm, tội lỗi của độc tài để có ngày thắng cử. Chứ không phải muốn thắng cử thì phải hoà hợp hoà giải.
    Đảng cộng sản khi chấp nhận cuộc chơi dân chủ sẽ có toàn quyền ứng cử, bầu cử; như hiện đang xảy ra ở Pháp, ở Đức. Cá nhân tôi rất sẵn sàng hồi tịch để tham gia một cuộc bầu cử tự do có ứng viên theo chủ nghĩa Mác-Lê.

  6. Trương Nhân Tuấn viết:

    Góp ý với ông Hưng Quốc :
    Ông viết rằng : có chút khúc mắc về “nguyên tắc đấu tranh”, ông muốn hỏi nguyên tắc đó là như thế nào.
    Thưa ông đó là :
    1/ chúng ta tranh đấu để “giành” lại “quyền” mà đáng lẽ mọi người VN đã phải có.
    2/ Tranh đấu ở đây không phải là “xin, cho”. Cần phải dứt khoát loại bỏ ngay tư tưởng “xin, cho” theo lối “kiến nghị”. Nếu mình “kiến nghị”, đứng với tư cách là kẻ đi “xin”, mình phải chuẩn bị tinh thần để khi người ta “không cho”.
    Đó là hai nguyên tắc đấu tranh mà tôi muốn chia sẻ với Song Chi (dĩ nhiên mọi người trên đây đều có quyền có ý kiến).

1 2 3 4
  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...