talawas blog

Chuyên mục:

Thơ đến từ đâu: vĩ thanh – Trung Trung Đỉnh hỏi chuyện Nguyễn Đức Tùng

02/12/2009 | 7:00 sáng | 19 Comments

Tác giả: Nguyễn Đức Tùng

Category: Văn học - Nghệ thuật
Thẻ:

Cuộc gặp gỡ nhóm thực hiện cuốn sách "Thơ đến từ đâu" của tác giả Nguyễn Đức Tùng

Cuộc gặp gỡ nhóm thực hiện cuốn sách "Thơ đến từ đâu" của tác giả Nguyễn Đức Tùng

talawas – Loạt bài phỏng vấn nhan đề “Thơ đến từ đâu” của tác giả Nguyễn Đức Tùng đăng trên talawas  từ tháng 6/2006 đến tháng 1/2008 vừa được xuất bản tại Việt Nam. Hôm qua, 1/12/2009, Nhà xuất bản Lao Động đã tổ chức buổi ra sách và gặp gỡ nhóm thực hiện cuốn sách này. Sau đây chúng tôi xin giới thiệu trao đổi giữa nhà văn Trung Trung Đỉnh và tác giả Nguyễn Đức Tùng về cuốn sách, cũng như thư của tác giả Nguyễn Đức Tùng về việc xuất bản cuốn sách tại Việt Nam.

______________

Trung Trung Đỉnh: Chào anh Nguyễn Đức Tùng. Sau khi đọc xong cuốn sách của anh, Thơ đến từ đâu, bỗng dưng tôi muốn thò tay vào công việc của người khác bằng cách “hỏi ngược” lại bác sĩ, nhà thơ, nhà phê bình văn học Nguyễn Đức Tùng vài câu, vì tôi bị cuốn hút bởi cách phỏng vấn mà không phỏng vấn của anh. Và cũng bởi tôi vẫn cảm thấy “chưa đã” lắm, hình như tác giả “hơi bị” thiên lệnh với bạn bè trước khi thiên lệch với thơ?

Nguyễn Đức Tùng: Có lẽ anh muốn nói đến sự tuyển chọn các nhà thơ trong tập sách lần này? Thật ra sự cảm thụ văn học của một cá nhân bao giờ cũng có tính chủ quan, thiên lệch, nhưng trong các công trình nghiên cứu thì điều đó cần được hạn chế tối đa. Khi viết một cuốn sách, các nhà phê bình thường chỉ cần tập hợp các tài liệu rồi tự làm việc một mình, nhưng trong việc thực hiện phỏng vấn, chuyện xảy ra có khác, vì tác giả cần sự cộng tác của người được phỏng vấn. Chuyện gặp gỡ giữa hai bên thường có những nhân duyên rất… tiền định. Ví dụ cách đây vài năm ở Sài Gòn, qua sự giới thiệu của anh Du Tử Lê, tôi định gặp và phỏng vấn nhà thơ Nguyễn Duy, nhưng vào lúc ấy, tôi bận đi Hà Nội và nhà thơ thì bận đi Mỹ, thành ra chưa có duyên gặp nhau. Cùng thời gian đó, nhờ Phan Nhiên Hạo, tôi liên lạc được với nhà thơ Tô Thùy Yên, nhưng lúc ấy ông quá bận việc riêng nên cuộc trò chuyện thơ ca có thể là rất thú vị đã không xảy ra. Khi gặp một người để làm phỏng vấn, bao giờ cũng cần sự quen biết hoặc giới thiệu. Không hiểu sao người Việt mình thường ngại nhau lắm anh ạ. Tuy vậy, cuốn sách xuất bản lần này chưa hoàn toàn kết thúc; tôi dự định thực hiện một số bài nữa với các nhà thơ khác; và tôi hết sức mong mỏi sẽ có dịp gặp gỡ các gương mặt thơ ca quan trọng nhất của Việt Nam hiện nay, thuộc nhiều khuynh hướng khác nhau.

Trung Trung Đỉnh: Thơ đến từ đâu chọn ra được hơn 20 “sao” để tham gia phỏng vấn. Có câu hỏi riêng, cũng có những câu hỏi chung. Có câu hỏi xoáy vào quan niệm sáng tác, lại cũng có những câu hỏi chỉ đề cập đến các vấn đề xã hội, đặc biệt là người hỏi có sự mong ước các nhà thơ trong nước phát biểu quan điểm của mình về cuộc chiến tranh vừa qua. Đây thực sự là vấn đề “nóng” ở hải ngoại?

Nguyễn Đức Tùng: Thưa anh, quan sát của anh về vấn đề “nóng” ở hải ngoại là đúng. Nhưng nguyên nhân của nó thì phức tạp, sâu xa. Có thể vì các nhà văn ở hải ngoại bị ám ảnh nhiều hơn, nhưng cũng có thể vì đó là môi trường mà các cuộc trao đổi ý kiến dễ xảy ra hơn, hoặc là vì cả hai. Nhiều người nghĩ rằng chiến tranh đã qua lâu rồi, thôi hãy để nó đi vào quên lãng. Điều đó rất đúng với ý nghĩa là người ta cần xoá bỏ những hiềm khích trong quá khứ để hướng về tương lai. Tôi ủng hộ điều ấy. Nhưng mặt khác, ngọn lửa của lịch sử bao giờ cũng nóng. Các nhà văn là người đứng gần nó hơn cả. Vì nếu đứng xa quá thì trang viết của họ sẽ được chiếu sáng bằng cách nào? Nhờ có những thao thức về chiến tranh và đất nước mà chúng ta có những tiểu thuyết rất hay của Trung Trung Đỉnh, như cuốn Lạc rừng tôi vừa đọc xong. Tôi nghĩ nhiệm vụ của văn học là chống lại sự quên lãng.

Trung Trung Đỉnh: Theo tôi, trong tiến trình hội nhập trước hết người Việt Nam ta phải cùng nhau hội nhập với nhau trước. Phải bày tỏ nỗi lòng để hiểu nhau. Muốn xóa bỏ hận thù thì phải có lòng bao dung vị tha và ân hận nữa. Tôi thấy đây là vấn đề CON NGƯỜI rất tinh tế và nhạy cảm, không thể nói chung chung. Nói thì dễ nhưng làm được cực khó? Nhưng ta cũng đã làm đươc nhiều đấy chứ?

Nguyễn Đức Tùng: Cảm ơn anh đã nhắc đến hội nhập. Trên diễn đàn Hội Luận tổ chức cách đây không lâu, rất nhiều người đã nhấn mạnh đến khái niệm này và cổ vũ cho một tinh thần hội nhập của Việt Nam vào thế giới, cũng như giữa trong nước và hải ngoại, Nam và Bắc, giữa truyền thống và phi truyền thống, giữa các khuynh hướng khác nhau. Hình như có người rất sợ nói về sự khác nhau, nhưng nếu không có sự khác nhau thì cần gì đến hội nhập? Không có khác nhau thì làm gì có sự thúc đẩy phát triển? Tùy từng vấn đề, từng thời điểm, mà sự giống nhau là quan trọng hơn hay sự khác nhau là quan trọng hơn.

Anh cũng vừa gọi tên hai ý niệm quan trọng là bao dung và ân hận. Có lẽ đó là những khái niệm căn bản nhất của việc đoàn kết, hoà giải dân tộc, bước qua lời nguyền của quá khứ, nếu cho phép tôi mượn chữ của anh Tạ Duy Anh, một trong những người biên tập chính cho cuốn sách này. Tôi thiết nghĩ, không bao dung, không ân hận, văn học Việt Nam sẽ không thể có tác phẩm lớn, nhất là viết về chiến tranh.

Cần ghi nhận rằng từ 1975 đến nay đã có rất nhiều cố gắng từ phía người dân và từ một số cấp chính quyền trong việc thúc đẩy sự hiểu biết hiểu biết lẫn nhau, sự thông cảm và kết hợp, sự giao hòa dân tộc. Đồng ý với anh là làm được việc này rất khó, nhưng từ nhỏ đến tận hôm nay, suốt đời, tôi chưa từng thấy việc gì là dễ đối với tôi cả. Làm việc gì tôi cũng phải cố gắng hết sức, vậy mà thất bại và thành công cứ chen vào nhau. Kể chuyện vui với anh: tôi có thói quen uống cà phê sáng, rất đậm, và tự pha lấy cho mình, thế mà hôm thì ngon hôm thì dở, phải đổ đi pha lại. Như thế câu hỏi của anh, “ta cũng làm được nhiều đấy chứ”, có thể được trả lời khác nhau, tùy theo mỗi người, tùy theo mong ước của họ. Hoài bão mà lớn quá thì thấy thành tựu của mình là nhỏ, hoài bão mà nhỏ quá thì thấy thành tựu của mình là lớn.

Trung Trung Đỉnh: Nếu được chọn một nhà thơ Việt Nam đương đại mà anh thích nhất thì đó là ai?

Nguyễn Đức Tùng: Tất cả các nhà thơ trong tập sách này đều là những người đang sống, đang viết (trừ Lê Đạt, mất sau đó ít lâu) mà tôi yêu thích. Không yêu thích thì không làm phỏng vấn được. Nhưng nếu phải chọn một nhà thơ trong thế hệ của tôi hoặc trẻ hơn, nếu ý anh là như thế, mà mình thích nhất thì tôi không làm được việc ấy. Điều này có thể vì cảm thụ nghệ thuật của tôi đa dạng, nhưng cũng có thể vì nền thơ đương đại, với nghĩa là độ mười năm trở lại đây, của chúng ta đang thực sự có những vấn đề của nó. Nó chưa đủ sức để chinh phục tất cả người đọc một cách tuyệt đối cùng một lúc, cùng một mức độ, cùng một màu sắc. Tôi nghĩ xã hội Việt Nam hiện nay ngày càng vắng bóng những gương mặt nổi bật trong nhiều lĩnh vực, văn học, nghệ thuật, khoa học, chứ chẳng riêng gì trong thơ. Và đây là một điều rất đáng lo ngại.

Trung Trung Đỉnh: Tôi thường rất không thích mấy ông làm lý luận phê bình thỉnh thoảng làm thơ, rồi hình như thấy thơ dễ hơn hay dễ đến với người đọc hơn, nên các bác ấy đi hai chân cứ như làm xiếc.

Xin lỗi anh, bởi tôi đọc thơ anh trước nên bây giờ mới “ngã ngửa” ra rằng, anh làm phê bình “hơi bị siêu”, thành thử trong lòng cũng có đôi chút áy náy về cái sự hồ đồ yêu ghét của mình vừa nói trên kia. Nhưng nói thật nhé, tôi thấy Nguyễn Đức Tùng làm lý luận phê bình sẽ có ích hơn cho nền văn học đương đại Việt Nam, chứ còn thơ thì tôi ngờ rằng anh cũng chỉ đôi khi “tức cảnh” mà “đá” một đôi bài cho tâm hồn thơ thới thôi chăng? Đọc lý luận phê bình của anh tôi thấy đây là cây bút hiếm hoi rất chuyên nghiệp bởi kiến văn của anh và bởi khả năng nhận định, phân tích, diễn giải của anh. Nhất là cái giọng. Anh có giọng điệu phê bình hiện đại, vừa thẳng thắn khách quan vừa nghiêm cẩn sâu sắc, ít lụy nhân thân, dày công tìm đọc và tìm hiểu.

Nguyễn Đức Tùng: Tôi rất thương các “ông” hay các “bác” lý luận phê bình nổi hứng làm thơ của anh Trung Trung Đỉnh. Họ không khôn ngoan tí nào. Tôi nhớ nhà thơ Anh nổi tiếng Douglas Dunn có tâm sự rằng: “Nếu có ai trên xe lửa hỏi tôi làm nghề gì để sống thì tôi sẽ trả lời là tôi làm nghề kiểm soát thuế vụ, chứ không dám nói tôi là một nhà thơ. Nói thế thì ngượng chết đi được.” (If someone on a train asked me what I did for a living, I’d say I was a tax inspector, rather than a poet. I’m shy about it.)

Ở đây có sự ngược chiều nhau anh ạ. Tôi làm thơ đã lâu, mặc dù ít công bố, nhất là trong nước, chỉ sau này mới quan tâm đến lý luận và phê bình văn học. Tôi không biết các nhà lý luận phê bình làm thơ như anh nói là ai, mà cũng chưa đọc thơ họ nên không dám có nhận xét gì.

Thật ra hiện tượng một người vừa sáng tác vừa phê bình vốn có nhiều trong văn học thế giới, mặc dù ở Việt Nam mình thì ít hơn thật. Ở Mỹ và Canada, một số đông các nhà thơ nổi tiếng cũng đồng thời là các giáo sư hoặc giảng viên nghiên cứu ở trường đại học về văn chương. Như Eliot, Robert Penn Warren, Jarrel, Gary Snyder trước đây, hay Edward Hirsch, Robert Bly, Paul Muldoon hiện nay, gọi là các poet-critic (nhà thơ-nhà phê bình); họ có nhiều đóng góp cho nền lý luận phê bình văn học phương Tây. Cần chú ý rằng sự tiếp cận của nhà thơ trong việc phê bình thơ khác với phương cách của các nhà phê bình thuần tuý.

Ngoài ra cũng có thể chúng ta chưa làm quen với cách đọc thơ hậu hiện đại. Các nhà thơ bạn thân của tôi, nhiều người cũng không thích dòng thơ ấy, nhưng cũng có nhiều người không thể đọc được thơ theo kiểu truyền thống được nữa, tóm lại mỗi người mỗi ý. Sự tiếp nhận văn học thường trải qua ít nhất hai giai đoạn khác nhau, đó là sự đồng cảm và sự thay đổi về nhận thức. Có người yêu rồi mới hiểu, có người hiểu rồi mới yêu.

Nhân đây tôi xin nói một ý khác. Một nền thơ ca không phải chỉ gồm có mỗi một việc là cặm cụi làm thơ, nếu thế thì nó sẽ có rất nhiều thơ dở vì nền thơ ấy không có khả năng tự ý thức về mình. Một hệ thống không tự ý thức về mình là một cái chết hiển nhiên. Thơ không phải chỉ được viết, nó còn cần phải được đọc, đọc lại, và đọc đi đọc lại, mỗi ngày, không ngừng. Tôi tin rằng không phải người biết chữ nào cũng là người đọc sách và không phải người đọc sách nào cũng là người đọc của thơ. Để đọc và hiểu thơ người khác, bản thân tôi thường phải tự rèn luyện, tự học hỏi, học trong sách, học ở thầy, ở bạn, mỗi ngày, hệt như một học sinh tiểu học.

Trung Trung Đỉnh: Sau Thơ đến từ đâu anh sẽ làm tiếp về thơ hay chuyển sang món khác?

Nguyễn Đức Tùng: Như vừa nói, tôi có ý định thực hiện thêm một số cuộc phỏng vấn nữa với các nhà thơ khác, mà tôi cho là những người quan trọng; và mong nhận được sự ủng hộ của anh và bạn bè, của các nhà thơ ngoài Bắc trong Nam, trong nước hay ngoài nước. Nếu có một thứ vượt qua được các biên giới của không gian và thời gian, thì đó là ngôn ngữ của văn học. Tôi cũng có ý định xuất bản cuốn sách nhan đề Thơ cần thiết cho ai, một số bài trong tập đó đã được đăng rải rác trên các trang mạng và trên tạp chí Sông Hương.

Trung Trung Đỉnh: Anh có hay đọc văn xuôi Việt Nam không?

Nguyễn Đức Tùng: Thưa anh, tôi rất quan tâm đến văn xuôi Việt Nam, nhưng do điều kiện ở xa, lại bận rộn vì chuyên môn, nên đọc văn xuôi tiếng Việt hiện đại không nhiều. Tuy nhiên, tôi đọc kĩ và có chọn lọc. Tôi ngày càng thích thú hơn và chú ý hơn đến tiểu thuyết Việt Nam hiện nay, cũng như truyện ngắn và các thể loại phi tiểu thuyết, bút ký, tự sự, từ góc độ lý luận phê bình. Tôi cũng có ý định thực hiện phỏng vấn với các nhà văn giống như đã làm với các nhà thơ. Hi vọng sẽ được gặp anh trong loạt bài ấy. Tôi cho rằng tiểu thuyết là xương sống của bất kỳ một nền văn học nào. Nếu thơ là tinh hoa của ngôn ngữ thì tiểu thuyết là bản thân ngôn ngữ ấy.

Xin kể một kinh nghiệm. Cách đây mấy năm, tôi dự một lớp học viết văn ngắn ngày ở Canada, chuyên về viết phóng sự. Tôi nhớ buổi học đầu tiên, bài giảng đầu tiên là một bài giảng về thơ, chứ không phải về phóng sự, bởi vì giáo sư phụ trách tin rằng chúng tôi có thể học được một vài điều trong thơ để áp dụng vào các bài tường thuật của mình.

Trung Trung Đỉnh: Cảm ơn anh rất nhiều, mong được đọc anh trong loạt bài phỏng vấn mới và các bài viết mới.

Hà Nội – Vancouver, mùa Thu 2009

© 2009 Nguyễn Đức Tùng

© 2009 talawas blog

______________

Phụ lục

Nguyễn Đức Tùng – Thư cảm ơn và thư mời tham dự buổi ra mắt cuốn sách Thơ đến từ đâu

Kính gởi:

Các nhà thơ có mặt trong Thơ đến từ đâu

Các nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nhà phê bình, các bạn bè văn nghệ khắp nơi.

Kính thưa quý anh chị:

Ngày hôm qua, một cách chính thức, người đại diện của tôi về mặt xuất bản, nhà văn Trần Thị Trường, đã vui mừng thông báo cho tôi biết rằng cuốn sách Thơ đến từ đâu, tập hợp các bài phỏng vấn về thơ, đã được xuất bản bởi NXB Lao Động, Hà Nội. Chị cũng cho biết thêm, nhà xuất bản chuẩn bị làm một buổi ra mắt tác phẩm tại Hà Nội ngày 1 tháng 12, 2009, dự định với đông đảo bạn bè và các nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình đến dự.

Tôi nhận tin này với lòng xúc động.

Cuốn sách đã trải qua thời gian chuẩn bị rất dài, với những khó khăn đặc biệt. Với sự giúp đỡ hết sức to lớn của rất nhiều cá nhân, tổ chức, bạn bè, cuối cùng tác phẩm cũng đến được với công chúng, đặc biệt với công chúng yêu thơ ở Việt Nam.

1. Tôi xin gửi lời cám ơn đến các nhà thơ đã vui lòng tham dự các cuộc trò chuyện thú vị, sôi nổi, thân mật nhưng thẳng thắn, trong tinh thần văn chương và tình cảm đồng bào.

2. Tôi xin gửi lời cám ơn đến tất cả những người đã giúp đỡ cho việc biên tập, xuất bản cuốn sách. Trong những người ấy, tôi xin được kể tên sau đây, dù chắc chắn có thiếu sót.

–  Các cơ quan báo chí và xuất bản trong nước và ngoài nước, Cục Xuất bản, các nhà văn nhà thơ: Phạm Thị Hoài, Hoà An, Cổ Ngư, trong BBT talawas; Lê Huy Hòa, Đà Linh Nguyễn Đức Hùng, NXB Lao Động; Trung Trung Đỉnh, Tạ Duy Anh, Hữu Thỉnh, Trần Quang Quý, Nguyễn Khắc Trường, NXB Hội Nhà văn.

–  Các nhà văn nhà thơ bằng hữu đã dành nhiều thời gian quý báu giúp đỡ trong việc phỏng vấn, xuất bản hay đã ủng hộ bằng nhiều cách khác nhau: Nguyễn Thụy Kha, Trần Thị Trường, Du Tử Lê, Nguyễn Trọng Tạo, Tô Nhuận Vỹ, GS Nguyễn Văn Trung, Nam Dao, Lương Xuân Đoàn, Dương Tường, GS Hoàng Ngọc Hiến, Thanh Thảo, Trần Mạnh Hảo, Phạm Xuân Nguyên, Phạm Toàn, Dương Khánh Phương, Mai Văn Phấn, Đỗ Quyên, Hồ Đăng Thanh Ngọc, Thường Quán, Phùng Nguyễn, TS Trương Đăng Dung, TS Nguyễn Đăng Điệp, Cao Việt Dũng, Nguyễn Tiến Lộc, TS Hồ Thế Hà, Nguyễn Văn Dũng, Triều Tâm Ảnh, Nguyễn Thị Hoàng Bắc, Trần Nghi Hoàng, Nguyễn Quang Hà, Võ Thị Quỳnh, Hoàng Ngọc-Tuấn, Nguyễn Hưng Quốc, Viên Linh, Đỗ Ngọc, Trần Nhương, Nguyễn Thế Hoàng Linh, Trần Vàng Sao, Trần Hữu Dũng, Trần Diệu Tiên, Văn Công Hùng, Nguyễn Đình Toán, Dương Văn Tường, Nguyễn Thị Sâm, Nguyễn Đặng Mừng, Lâm Thị Mỹ Dạ, Hoàng Sỹ, Nguyễn Văn Trị, Nguyễn Đặng Trí Tín.

3. Trước khi gửi đến nhà xuất bản, các bài viết đã thông qua biên tập lần cuối cùng giữa tác giả và các nhà thơ tham dự phỏng vấn. Do sự thay đổi biên tập nhiều lần, trong gần suốt một năm chuẩn bị của việc xuất bản, mặc dù các ban biên tập và cá nhân tôi đã làm hết sức mình để giữ cho tác phẩm được gần với bản đăng lần đầu, chắc chắn đã có những thiếu sót liên quan đến bài vở hay những biên tập cần thiết để cuốn sách có thể được ra mắt bạn đọc. Một số bài đã không thể đưa vào sách lần này vì nhiều lý do khác nhau. Một số danh xưng đã được viết tắt. Một số câu và đoạn đành phải cắt bỏ. Tôi đã suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này và cuối cùng đã đặt lòng tin của cá nhân tôi vào những nhà biên tập đầy tài năng và trách nhiệm.

Về mặt cá nhân, do hoàn cảnh ở xa, bận rộn công việc chuyên môn, lại không nắm vững tình hình xuất bản ở trong nước, tôi đã dành thời gian cho việc xuất bản ít hơn là nó xứng đáng phải có. Như thế, tôi đã dựa rất nhiều vào sự quan tâm và công sức của bạn bè và các cơ quan xuất bản. Những vị này đến lượt họ đành phải làm việc trong “đơn độc”, không có tác giả ở bên cạnh để tham khảo ý kiến. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, các quyết định mà họ đưa ra là những quyết định tốt nhất có thể có được đối với cuốn sách, đối với văn học Việt Nam, trong tình hình hiện nay, với tinh thần trách nhiệm cao nhất mà tôi từng được biết. Tôi muốn nhắc đến một lần nữa một cách đặc biệt các nhà văn nhà thơ: Nguyễn Thụy Kha, Trần Thị Trường, Lê Huy Hoà, Nguyễn Đức Hùng, Trung Trung Đỉnh, Tạ Duy Anh, Trần Quang Quý. Vì vậy, nếu có bất kì khuyết điểm nào, về mặt bài vở, trình bày, xuất bản, phát hành, tôi tin chắc rằng đó là trách nhiệm của cá nhân tôi. Tôi chân thành xin lỗi độc giả và các tác giả, xin ghi nhận các góp ý của quý anh chị và sẽ thảo luận với các bên liên hệ để thực hiện tốt hơn trong những lần tái bản về sau.

4. NXB Lao Động có nhã ý tổ chức một buổi ra mắt vào lúc 9 giờ sáng ngày 1, tháng 12 ở 175 Giảng Võ, Hà nội. Ban tổ chức (Phạm Xuân Nguyên, Lê Huy Hoà, Nguyễn Đức Hùng, Nguyễn Thụy Kha, Trần Thị Trường, Khánh Phương) sẽ có thư mời gửi đến quý anh chị, nếu nhận được địa chỉ. Nhân đây tôi xin thay mặt ban tổ chức kính mời quý anh chị nếu ở gần, có điều kiện, xin dành chút thời giờ quý báu đến tham dự, đọc tham luận, góp ý sôi nổi trong buổi ra mắt và ủng hộ cho chúng tôi.

Trân trọng cám ơn,

Nguyễn Đức Tùng

Vancouver, November 29, 2009

Bình luận

19 Comments (bài “Thơ đến từ đâu: vĩ thanh – Trung Trung Đỉnh hỏi chuyện Nguyễn Đức Tùng”)

  1. Tu Thuyen viết:

    Xin lỗi
    Kẻ ăn mày chữ nghĩa
    Như những con chim đói
    Hót những lời gian dối
    Thành chữ thành thơ
    Lời lẽ chẳng lập lờ
    Chẳng bâng quơ
    Mượn thơ làm chủ đích
    Cho những (gì) biết thích
    Thơ

    Nghe khó, dễ làm ngơ
    Câu chữ nào đểu cáng
    Rùng mình phát ngán
    Chán

    Chán chường
    Đầu óc mục rữa
    Lau rửa để làm thơ
    Một trong những giấc mơ
    Giấc mơ nghệ thuật
    Đểu
    Đểu thật

    Nơi tràn đầy sức sống
    Cần gì phải giống
    Bầy vịt xỉa xói tranh mồi
    Bả lợi danh đánh đổi cái tôi
    Ở đó cái tôi không bao giờ thật

    Ở đó
    Chỉ biết vâng tất
    Lòn cúi đón chào
    Phải tự xông vào
    Như những chú anti-tank dogs
    Học cái phản xạ có điều kiện
    Của Ivan Pavlov

    Làm một cuộc cách mạng
    Đánh đổi lương tâm
    Cho tất cả ngậm tăm
    An phận

    Riêng những con chim mồi
    Mỏi mép, mòn môi
    Tiếp tục hót
    Những lời sau chót
    Trước khi bị vặt lông
    Quá khứ không
    Hiện tại không
    Một thứ rỗng không
    Từ đầu đến cuối

    Trí thức có lương tâm
    Đếm từng bước âm thầm
    Đi vào sa mạc tối
    Nơi cất giấu niềm tin
    Niềm tin còn nguyên nơi đó
    Như thuở ban sơ
    Để làm lại từ đầu

  2. taolaowa viết:

    Bài vè
    văn xuôi bình dân tui chép cái thành “thơ”
    đọc Lý Đợi trả phỏng vấn, tôi băn khoăn có phải thơ đến từ tự do?
    Ô kìa, Lý Đợi ở Việt Nam, bây giờ năm 2009,
    Khi “phát biểu” như thế có vấn đề với double bát hay không

    Đọc Vĩ thanh – Trung Trung Đỉnh hỏi Nguyễn Đức Tùng
    Ô kìa, có hay không văn chương là “cái” để tâng bốc lẫn nhau
    Là bài phỏng vấn các nhà thơ chép lại rồi xuât bản (censored) nhưng được khen là nhà thơ tài giỏi?

    Đọc và thấy cái ni: “(Hoàng Ngọc-Tuấn) và tên anh Nguyễn Hưng Quốc”
    À thì ra hai anh rất đàng quàng, không thèm dây máu “dơ” ăn phần

    Đọc giang hồ luận cái lợi, cái không lợi?
    Xuất bản trong nước, hay ngoài nước?
    Vì cộng đồng văn nghệ hải ngoại, hay vì cộng đồng văn nghệ trong nước?
    ………………………,…………………..
    ồ thì ra nhân tình, thế thái là thế, có người vớ vẩn call himself nhà thơ-phê bình này nọ poet-critic

    Đọc xong rồi xin hỏi
    Nguyễn Đức Tùng theo anh thơ đến từ đâu?
    Lý Đợi là đợi tự do, tự do chắc còn lâu mới gần anh Lý há?
    Ô mà Đức Tùng ở Canada, hy vọng rằng thơ ảnh có tự do, sao ảnh lại cần cái thứ mất tự do
    Ham danh, ham lợi mà ở nơi nào có tự do, kẻ bất tài + nhu nhược khó có nó hả anh hả? goddamn it!

  3. […] nhân việc trong nước xuất bản tập sách “Thơ đến từ đâu” của nhà thơ Nguyễn Đức Tùng, gồm những bài phỏng vấn của nhiều tác giả trong và ngoài nước. Theo ý riêng […]

  4. Hôm nay, tôi đọc thấy trong phần ý kiến độc giả có một người cho rằng tôi đã “chụp mũ” nhà thơ Nguyễn Đức Tùng. Tôi rất ngạc nhiên, không hiểu độc giả ấy đã đọc và hiểu ý kiến của tôi như thế nào. Ngày 03/12/2009, tôi có gửi một ý kiến, nguyên văn như sau:

    Tôi thấy trong danh sách “các nhà văn nhà thơ bằng hữu đã dành nhiều thời gian quý báu giúp đỡ trong việc phỏng vấn, xuất bản hay đã ủng hộ bằng nhiều cách khác nhau” anh Nguyễn Đức Tùng có ghi tên tôi (Hoàng Ngọc-Tuấn) và tên anh Nguyễn Hưng Quốc.

    Thật ra chúng tôi đã tuyệt đối không có đóng góp hay ủng hộ gì cả vào việc xuất bản cuốn sách này.

    Ngay từ thời gian đầu của loạt bài phỏng vấn trên talawas, chúng tôi có chuyển cho anh Nguyễn Đức Tùng vài địa chỉ email của vài nhà thơ mà anh muốn liên hệ để phỏng vấn. Chỉ có thế thôi.

    Dẫu sao, chúng tôi xin cảm ơn lời cảm ơn rộng lượng của anh Nguyễn Đức Tùng.”

    Với ý kiến trên, hiển nhiên tôi muốn xác minh cho đúng đắn những gì tôi đã làm đối với cuốn sách Thơ Đến Từ Đâu, vì tôi thiết nghĩ, với lòng tự trọng, tôi không nên nhận lấy những lời cảm ơn nồng nhiệt về những gì mà tôi đã không làm. Nếu một độc giả nào đó xem lời xác minh này là một sự “chụp mũ”, thì tôi phải thán phục cái khả năng đọc và hiểu của độc giả ấy.

    Ngày mai tôi sẽ gửi đăng một bài để minh định quan điểm của cá nhân tôi về việc xuất bản tác phẩm.

1 2
  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...