talawas blog

Chuyên mục:

Phạm Phú Đức – Ám ảnh nhân quyền

10/12/2009 | 6:44 chiều | 3 Comments

Tác giả: Phạm Phú Đức

Category: Dân tộc, Lịch sử
Thẻ: >

Nhân quyền luôn là đề tài thôi thúc, thao thức và thách thức tôi, ngay từ nhỏ. Nó vẫn ám ảnh cho đến bây giờ.

Hồi nhỏ, tôi bị ăn đòn hầu như mỗi ngày. Nghịch? Đã đành. Có thể nói bảy lần trên mười bị ăn đòn tính ra cũng hợp lý (của thời gian và không gian đó). Còn ba lần kia không hẳn là lỗi của tôi. Thế nhưng ba tôi luôn bảo rằng nếu tôi ở trong nhà thì làm gì có chuyện, chỉ vì đi ra ngoài chơi bời lêu lổng gây chuyện, nên lỗi hoàn toàn tại tôi. Nghe thì hợp lý, nhưng vẫn thấy oan sao đó. Nhưng thời đó, một, không dám cãi, hai, cũng không biết làm sao cãi, dù trong lòng rất ấm ức. Rốt cuộc thì vẫn vậy: bị ăn đòn, lắm khi điếng người.

Tóm lại, vừa bị ăn đòn vừa không được khiếu nại, kháng án hay bảo vệ lập trường của mình trong bao nhiêu năm trời thì làm sao mà không ám ảnh về nó.

Khi lớn, hiểu đời hơn một chút, thì thấy rõ nhiều sự bất công chung quanh mình, từ cái ăn cái mặc bởi chính sách kinh tế tem phiếu, bao cấp, tập trung, cho đến cái đi cái đứng phải thưa trình, khai báo, xin phép v.v… Không bút mực nào có thể liệt kê hết được những điều bất công vô lý và chướng tai gai mắt vào thập niên 1980 (và trước đó nữa). Cái gì cũng ràng buộc, khó khăn, cản trở đủ điều. Ngay cả trong nhà trường, nơi đáng lẽ ra phải là nương tựa của tuổi thơ của học trò, thì cũng bị cái đoàn, cái đảng, cái lý lịch gia đình nó áp đặt, quyết định mọi điều.

Vì không còn bất cứ một sự tự do nào trên mảnh đất mình sống, nhiều người đã phải vì thế mà bỏ nước ra đi, trong hy vọng một sống cho đáng sống, hai chết thì đành chịu, chứ không thể thở trong bầu không khí đó được nữa. Ba má tôi cũng vì tương lai của con mình nên dù thương đến mấy cũng tìm cách cho con đi. Anh chị tôi vì thế, và nhờ may mắn, mà đến được bến bờ tự do. Nhưng cũng nhờ sống còn mà ở nhà, tập quyền địa phương móc nối áp lực lên những người hàng xóm hiền lành chung quanh gia đình tôi đem ông ra đấu tố. Họ xỉ vả, lên án, khuyên nhủ, cảnh cáo và kết tội phản quốc và bao nhiêu thứ tội khác lên ông. Lúc đó, tôi còn nhỏ lắm, chừng mười tuổi, nhưng thấy ba mình bị hiếp đáp tinh thần như thế làm cho tôi căm phẫn đến ngột thở. Nó làm cho tôi, và bao người khác, chỉ muốn có được cơ hội rời khỏi nơi này. Lúc đó chắc có lẽ tôi cũng chưa hoàn toàn hiểu ý niệm tự do là gì cả, nhưng khát vọng được sống tự do thì nung nấu và thôi thúc trong lòng mình.

Tóm lại, kỷ niệm về thuở niên thiếu của tôi ở Việt Nam, tuy không phủ nhận là có phần hồn nhiên trong sáng, lắm ám ảnh về sự bất công hay những con người bị chà đạp vì nghèo, vì lý lịch, vì bị phân biệt bởi đủ thứ lý do, nào “giai cấp” chính trị, nào giai tầng kinh tế.

Rồi suốt những năm tháng sau đó, sau bao nhiêu chuyến đi vượt biên hụt, đối với tôi ít nhất cũng vài chục lần, một phần gia đình tôi cũng đã may mắn đi lọt đến Hồng Kông sau hai lần gặp bão tưởng chết đến nơi. May quá, còn sống. Nhưng mới bước vào trại thì gặp phải những sự bất bình khác. Các cai quản trại, người Tàu Hồng Kông, lắm khi đối xử tệ hại đối với người tị nạn mình. Với một số trường hợp, họ công khai đánh đập và trấn áp tinh thần người mình. Tất nhiên không phải vô lý vô cớ người mình bị hiếp đáp như thế, nhưng cách đối xử và giải quyết như vậy vừa bất nhân vừa bất hợp pháp. Riêng tôi, nhìn thấy những cảnh như thế, nó đã làm cho tự ái dân tộc trong lòng tôi nổi lên. Nó cũng làm tôi bắt đầu suy tư về số phận làm người, nhất là làm người dân của một nước không chỉ nhược tiểu, nghèo nàn mà còn bị chính quyền xua đuổi và chà đạp lên chính người dân của mình. Người tị nạn, từ bất cứ không gian và thời gian nào, trên hành trình đi tìm tự do, luôn gánh chịu nhiều bất hạnh, bị người ta khinh khi ngờ vực, bị chà đạp nhân phẩm, chết trong tù đày và biển cả, nhưng có lẽ không có trường hợp nào bất hạnh đau thương như người tị nạn Việt Nam sau năm 1975.

Những gì xảy ra trước mắt đã biến tôi, từ một cậu bé ham chơi hiếu động, trở thành một người vùi đầu vào học hành và lấy sách vở làm ý nghĩa sống và thú vui tiêu khiển. Lúc đó, tôi chỉ mong thời gian sớm qua mau để có thể đến một xứ sở tự do hơn (không phải ở trong các bức tường rào hay toà nhà phủ kín bốn bề), nhất là có được môi trường để mình học hành đến nơi đến chốn, đáp lại sự hy sinh và lòng mong chờ của cha mẹ.

Tóm lại, kỷ niệm về cuộc đời tị nạn của tôi cũng choán đầy những ám ảnh về vi phạm nhân quyền. Mà người tị nạn nào không thế!

Có lẽ vì những gì xảy ra trước đây nên tôi luôn khát khao và ước mơ về tự do, về quyền làm người, về một chân trời mới đầy tình người. Nó cứ mãi thôi thúc và thách thức tôi, có lúc tiềm ẩn, có lúc bộc phát, nhưng không bao giờ nguôi ngoai.

Vào những năm đầu định cư tại Úc, ghi nhớ lời dặn khuyên của ba má, tôi chỉ biết tập trung học hành đàng hoàng, chẳng cần ai nhắc nhở. Đến khi vào đại học, gặp được môi trường tốt, có những anh chị bạn bè hoạt động trong Hội Sinh viên Việt Nam tại Đại học Melbourne, rồi bị thu hút vào các hoạt động văn nghệ, thể thao, báo chí, trại hè, đi bộ (gây quỹ) cho thuyền nhân, hát cho tuổi trẻ Việt Nam v.v…, tôi bắt đầu tìm thấy ý nghĩa sống, nhận ra những tinh thần trong sáng và tâm hồn cao thượng, khám phá những lý tưởng cao đẹp. Hạt mầm đó, môi trường đó, cơ hội đó cũng đủ để làm ấm áp lòng người, đủ để đánh thức lương tâm và trách nhiệm của mình đối với quê hương, đủ để xây dựng và nuôi dưỡng những hoài bão thay đổi Việt Nam ngày một tiến bộ, văn minh, giàu mạnh hơn. Cũng vì thế mà trong lúc, và sau khi, hoạt động trong giới sinh viên, tôi nhận thấy cần dấn thân hơn nữa nên quyết định tham gia tích cực vào các sinh hoạt “chính trị” để tranh đấu cho tự do dân chủ nhân quyền tại Việt Nam. Thí dụ như Hội Ân xá Quốc tế qua chiến dịch Hãy sử dụng quyền tự do của mình (Use Your Freedom), tiêu biểu là vận động trả tự do cho luật sư Lê Chí Quang. Hay góp phần hình thành Ủy ban Nhân quyền Úc Việt (Australia-Vietnam Human Rights Committee) tại Victoria v.v…

Hoạt động tranh đấu cho nhân quyền dân chủ như thế cũng chưa đủ, cũng chưa hiểu thấu những nguyên nhân sâu xa đưa đến sự hình thành bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và nội dung từng điều khoản trong đó, và hơn nữa các yếu tố chính trị đằng sau nó, tôi quyết đi học Khoa học Chính trị. Tuy nhiên, trải qua tất cả những kinh nghiệm nêu trên, từ lý thuyết đến thực hành, chưa khi nào tôi cảm nhận về nhân quyền giống như bây giờ. Đúng ra là kể từ khi có con.

Có con, khác với nhiều người, tôi muốn tham gia phụ giúp vợ làm mọi chuyện, từ cái nhỏ nhặt nhất, tuy vẫn đi làm như bình thường. Có con thì vui thật, nhưng cũng cực trăm bề. Nhưng qua đó tôi hiểu được thêm giá trị của sự sống hơn bao giờ hết. Từng ngày, từng giờ, từng phút lo lắng cho con, nhất là khi bé không bú được, ngủ được, hay chướng, chẳng hạn. Chỉ nội cái ăn, cái ngủ, cái vệ sinh thôi từ lúc mới sinh đã làm mình loay hoay hết giờ, chưa kể bao nhiêu cái lo khác ở mỗi giai đoạn khác nhau, từ sức khoẻ đến tinh thần, từ từng ánh mắt nụ cười cho đến tiếng khóc tiếng ho. Tóm lại, tôi thấy công việc nuôi con để được khoẻ mạnh thể lực và tinh thần, để con nên người, trở thành một người tốt và hữu dụng cho xã hội, quả là một công trình đầy thử thách mà lại không bao giờ chấm dứt.

Đôi khi lỡ con mình có hề gì, như đau ốm hay bệnh tật chẳng hạn, thì cha mẹ nào mà không buồn phiền, đau đớn, đứt ruột. Những tháng ngày lo lắng như thế thảo nào không làm cha mẹ thêm tóc bạc trên đầu.

Nhìn một con người ở khía cạnh cá nhân như thế, thật rất dễ để đi đến kết luật rằng sự sống của tất cả mọi người, không phân biệt đến từ nơi nào, quả là vô giá.

Nhưng nếu xã hội mà chúng ta đang sống coi thường sự sống, một cách có hệ thống, thì chúng ta phải làm gì?

Cứ hình dung rằng bao nhiêu tình thương và công sức của cha mẹ dồn vào đầu tư cho sự sống, phát triển và thành đạt của con mình, trong khi đó cái xã hội chung quanh thì lại coi thường mạng sống con người, và không những thế, nó còn thường xuyên đè bẹp, bóp nghẹt, chà đạp lên cái niềm tin, cái giá trị, cái lẽ sống rất thiêng liêng đó, thì thật quá uổng phí, phải không? Bao nhiêu công lao khó nhọc của cha mẹ bị cái xã hội cái môi trường đó phá huỷ thì còn gì vô ích hơn.

Nội chỉ nghĩ đến điều đó thôi đã làm tôi cảm thấy rùng mình, bởi bất cứ ai cũng có thể là nạn nhân trực tiếp hay gián tiếp của cả một hệ thống áp chế trong cái xã hội nghiệt ngã đó.

Tôi luôn cảm thấy mình rất may mắn không phải ở trong trường hợp đó, mặc dầu cái giá phải trả để có được tự do ngày hôm nay không phải là nhỏ. May mắn hơn nữa là con tôi được nuôi dưỡng trong một môi trường, tuy không hoàn hảo bởi ở nơi nào cũng cần có sự cải tiến để được công bằng hợp lý hơn, trong đó quyền con người được tôn trọng ở mức độ đáng tự hào so với nhiều nơi khác.

Tôi tin rằng người Việt nào, ở trong lẫn ngoài nước, cũng đều mong muốn nhân quyền được cải tiến tại Việt Nam. Muốn vậy thì, kinh nghiệm lịch sử cho thấy, người dân ở đó phải tranh đấu để giành lấy quyền đó, chẳng thể chờ đợi ai làm thế hay bố thí cho mình. Người ta cho thì người ta có thể lấy lại được, trong khi của mình hay tự mình giành lấy thì khác, nhất là khi hành động xuất phát từ tư duy, ý thức và tinh thần trách nhiệm của chính mình.

Cho đến ngày nào vẫn còn sự áp chế, cưỡng bức buộc người ta hành động chứ không phải từ ý thức tự giác, tinh thần tự chủ và tự trọng, nhất là từ cái đơn vị gia đình, thì khó hình dung có được nhân quyền tôn trọng tại nước đó, bởi nó đã bị vi phạm từ cơ bản.

Vấn đề nhân quyền tại Việt Nam, vì thế, cứ mãi ám ảnh tôi đến bây giờ, và sẽ còn lâu nữa.

Melbourne 7/12/2009

© 2009 Phạm Phú Đức

© 2009 talawas blog

Bình luận

3 Comments (bài “Phạm Phú Đức – Ám ảnh nhân quyền”)

  1. vantruong viết:

    Cám ơn Phạm Phú Đức nhiều lắm.

  2. Phùng Tường Vân viết:

    “Tiêu chí” Việt Nam về nhân quyền, đó là :

    Phải nhân cái quyền của nhà nước lên, càng nhiều lần càng đúng “tiêu chí” !


  3. Trần Văn Tích viết:

    “Tôi tin rằng người Việt nào, ở trong lẫn ngoài nước, cũng đều mong muốn nhân quyền được cải tiến tại Việt Nam.”

    Tôi cũng tin như ông Phạm Phú Đức. Nhưng khổ nỗi trong nước có một số người chủ trương rằng “khái niệm” nhân quyền phải được hiểu theo đúng “tiêu chí” Việt Nam và tôi buồn rầu nhận rằng dường như số người đó không phải ít.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...