talawas blog

Chuyên mục:

Nguyễn Hữu Liêm trả lời phỏng vấn của talawas: Người cộng sản sẽ lắng nghe, nếu chúng ta biết cách nói

12/12/2009 | 6:00 sáng | 96 Comments

Tác giả: Nguyễn Hữu Liêm

Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: >

Phạm Thị Hoài thực hiện

talawas: Thưa anh Nguyễn Hữu Liêm, bài viết của anh sau Hội nghị Việt kiều tháng 11/2009 mang lại cho anh danh hiệu “triết-gia-xe-cảnh-sát-hú-còi-mở-đường”. Chi tiết liên quan tuy nhỏ, nhưng đặt trong bối cảnh một nhà nước chưa từ bỏ chế độ công an trị và hình ảnh không thể gọi là đáng mến của bộ máy cảnh sát Việt Nam với những vụ bắt bớ và trấn áp tư tưởng, chính trị, tôn giáo ngay trong thời gian gần đây, thì nó gây phản ứng. Xem lại, anh có cho rằng phát ngôn đó là một vụ trật đường rầy, hay đó đơn giản là sự “hân hoan”, “hồn nhiên”, như chữ anh dùng trong bài?

Tác giả Nguyễn Hữu Liêm

Tác giả Nguyễn Hữu Liêm

Nguyễn Hữu Liêm: Ha, ha! Tôi rất thích danh hiệu này. Hãy gọi tôi là “triết-gia-hú-còi” cho nó gọn.  Đây là một chế độ toàn trị bắt đầu biết mở rộng vòng tay chính trị, nở nụ cười, và hú còi mở đường cho trí thức – những người như tôi, vốn đã từng viết cương lĩnh chính trị dân chủ pháp trị – đi dự hội nghị. Dù nó chỉ là thể thức và áp dụng cho một số nhỏ. Tuy nhiên, nó là một bước nhảy vọt lớn so với những lúc hú còi để bắt nhiều trí thức nhốt vào nhà lao – dù điều này họ vẫn còn đang làm với các trí thức kêu gọi và đấu tranh cho dân chủ. Thể thức sẽ lèo lái và đìều hướng tâm hồn – như cô chiêu đãi viên hàng không Việt gốc nông dân kia cười miệng với khách nhưng lông mày vẫn nhíu. Đây là “biện chứng quốc thể” mà tôi nói đến trong bài. Tiếng còi hú này là âm thanh báo hiệu một sự thay đổi đáng mừng trong tư duy của lãnh đạo Việt Nam.

talawas: Mở đường cho một số trí thức này, đồng thời chặn đường một số trí thức khác không phải là cách hành xử truyền thống của nhà cầm quyền Việt Nam hay sao? Những người được hưởng cái hú còi thân ái hôm nay, ngày mai đã có thể ở vào vị trí bị cái hú còi thù địch hành hạ rồi, và điều đó không chỉ dành cho giới trí thức mà cho mọi giới, kể cả cho chính những người thuộc giới lãnh đạo Việt Nam, thậm chí ở cấp cao nhất. Anh có cơ sở nào để chắc chắn rằng tiếng còi hú thân ái dành cho anh và gần 1000 Việt kiều lần này không chuyển gam?

NHL: Tất cả là tuỳ theo mức độ và thực chất tiếp cận giữa giới trí thức và chính quyền. Có những thay đổi thoạt tiên chỉ là hình thức tuyên truyền, một hiện tượng thủ thuật chính trị, nhưng khi giới trí thức có bản lãnh dấn thân vào thì chúng sẽ biến thành một năng lực thay đổi bản chất tư duy không thể bị đảo ngược. Tôi tin là giới lãnh đạo Việt Nam đang cố gắng thay đổi tự chính họ và cho đất nước – dù rằng đôi khi có những góc tối vẫn cường điệu theo khẩu hiệu cũ. Người cộng sản Việt Nam hôm nay không còn là người cộng sản hai mươi năm, hay cả mười năm trước. Theo thời gian, dù muốn hay không, họ càng về gần với giá trị thời đại phổ quát và đặc thù dân tộc – dù là chậm hơn chúng ta mong muốn. Trên phương diện vĩ mô và chiến lược kiến quốc, họ đang đi đúng đường. Từ sự từ bỏ kinh tế tập trung sang kinh tế thị trường, họ đang tạo nên một tầng lớp trung lưu đầy năng động mới. Họ đang đi về gần với Hoa Kỳ và khối Đông Nam Á. Trên bình diện dân tộc thì Nghị quyết 36 về Việt kiều là chính sách đúng. Dù rằng có những đàn áp dân chủ gần đây, trông ra có vẻ khắt khe hơn, hay là các chính sách tạo ra nhiều tranh cãi (bauxite, điện nguyên tử…), nhưng nhìn chung thì chiều hướng mở cửa để chào đón giới trí thức tham gia vào việc nước là “chuyến tàu hú còi” không thể chuyển hướng, chuyển gam được nữa. Hai mươi năm trước, thử hỏi, làm sao mà nhóm trí thức của Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, người mà tôi hân hạnh quen biết và kính phục, hay nhà văn Đào Hiếu, nhạc sĩ Tô Hải… có thể có những hoạt động phản biện mạnh mẽ như thế được? Đây là thiết yếu tính của thời đại mà tất cả chúng ta phải bắt tay vào, trong như ngoài, lãnh đạo cũng như đối lập. Nếu nó chưa có thực, chúng ta phải làm cho nó thực. Xe chạy ở con dốc nào, tốc độ nào chúng ta phải gài số thích ứng, và nhấn ga mạnh hơn. Đừng là tù nhân của sợ hãi và nghi ngờ. Tương lai là của tất cả dân tộc Việt Nam – chứ không phải là của riêng giới lãnh đạo hôm nay.

talawas: Các thành viên của Viện IDS là những trí thức danh tiếng trong nước, có rất nhiều cống hiến cho chế độ hiện nay, có rất nhiều nghị lực dấn thân và kinh nghiệm hành xử trong chế độ toàn trị và hậu toàn trị, và nhiều người trong số họ từng tham gia chấp chính ở một vị trí đủ cao để hiểu rõ những bước đi trong tư duy của giới lãnh đạo Việt Nam. Chẳng lẽ họ không nghe ra âm thanh mà anh đang nghe, nên đã tự giải thể cơ quan nghiên cứu độc lập của họ?

Nguyễn Hữu Liêm: Tôi xin nghiêng mình kính phục những trí thức của Viện IDS và tôn trọng quyết định giải thể có tính biểu tượng nhằm tranh đấu khai rộng thêm biên độ xã hội dân sự cũng như vai trò trí thức đối với đất nước. Tuy nhiên, nên nhớ rằng sau khi tự giải thể, các thành viên vẫn không ngừng dấn thân tranh biện, đóng góp ý kiến vào các vấn đề quan yếu. Họ không có thụ động với lập trường thuần phủ định! Đáng ra các vị không nên tự giải thể IDS nhanh chóng như thế vì theo thiển ý của tôi thì đó không phải là giải pháp tối ưu. Tôi biết là ngay cả trong tầng lớp lãnh đạo cũng đã có những bàn luận về chuyện này, và một số đã trách chính phủ không có một chiến lược trí thức khôn khéo và có tầm vóc hơn. Nhưng nhìn chung thì đây chỉ là một bước lùi nhỏ trong tiến trình đi lên của trí thức Việt Nam. Sự thành hình cũng như giải thể của IDS đã đánh dấu một khúc quanh mới trong mối tương quan “yêu ghét” giữa chế độ và tầng lớp sĩ phu. Điều tích cực là hiện nay chế độ đã công nhận vai trò của trí thức, ít nhất là trên mặt tư duy. Ngay cả lãnh đạo chính trị, tự chính họ cũng muốn mình là trí thức. Đâu còn là khoảng thời gian đen tối khi mà lý lịch bần cố nông, vô sản, vô học được nâng cao thành tiêu chuẩn giá trị. Cánh cửa đang từ từ hé mở dù rằng trọng lực của gỗ thép vốn bị rỉ sét đang phát ra những âm thanh chói tai. Vấn đề còn lại là thể thức và quy chế trên bình diện chính sách mà trí thức phải dấn thân để đẩy mở rộng thêm lối vào cho những gì có thể.

talawas: Việc website của Tạp chí Tia Sáng bị đình chỉ hoạt động vì một bài viết của GS Hoàng Tụy, một trong những thành viên IDS, nằm ở đâu trong “khúc quanh mới trong mối tương quan ‘yêu ghét’ giữa chế độ và tầng lớp sĩ phu” này?

Nguyễn Hữu Liêm: Không riêng gì Tạp chí Tia Sáng bị truy bức trong thời gian gần đây. Giới báo chí của nhà nước bây giờ đang bất mãn lắm. Nhiều nhà báo uy tín đã coi chuyện “đi bên lề phải” là một chính sách báo chí hết sức sai lầm, vì nó bàn giao không gian tin tức khách quan cho báo chí quốc tế và Việt ngữ hải ngoại. Độc giả không còn tin và hứng thú khi đọc báo quốc nội. Đây là một thảm kịch về ngôn luận. Như tôi đã nói ở trên, đây là một góc tối của chuyến viễn hành đi tìm ánh sáng của dân tộc Việt. Từ đây đến Đại hội Đảng vào năm 2011 sẽ còn những chính sách biểu dương chiều hướng bảo thủ cực đoan của các thế lực nội bộ như là những “thế tấn” chính trị, mà báo chí sẽ là những mục tiêu dễ dàng. Tôi hy vọng là sau Đại hội Đảng thì tình hình báo chí sẽ sáng sủa hơn. Lần nữa, nó tuỳ thuộc vào những con người trí thức, can đảm, ngay trong hàng ngũ báo chí quốc nội, phải dấn thân đẩy mạnh thêm nữa cho giá trị chức năng ngôn luận và báo chí của họ phải được nâng cao và tôn trọng. Trong lúc này mà mang thái độ thụ động để chửi rủa, lên án thuần phản ứng tiêu cực là một sai lầm lớn.

talawas: Theo anh thì một trí thức có tên tuổi tại hải ngoại như anh Nguyễn Hưng Quốc, hai lần bị từ chối không cho nhập cảnh Việt Nam dù đã được cấp thị thực, hai lần bị cánh cửa mà anh vừa nhắc tới đóng sầm trước mặt, nên dấn thân bằng cách nào “để đẩy mở rộng thêm lối vào” và tránh “phản ứng tiêu cực”?

Nguyễn Hữu Liêm: Mỗi lần vào Việt Nam sau trường hợp Nguyễn Hưng Quốc tôi cũng đã từng lo ngại là không biết mình có bị trục xuất không. Đây là một điều đáng buồn. Quyết định không cho Nguyễn Hưng Quốc vào nước là một sai lầm tệ hại. Nó nói lên cái tính chất nhỏ nhen của cả một thể chế không biết tôn trọng những con người văn hóa vốn không có gì nguy hiểm cho chế độ chính trị.  Được gì? Việt Nam mất đi một trí thức lớn về nước giúp cho nền phê bình văn học nước nhà và cơ trình giáo dục thế hệ mới. Sau đó, anh Quốc đã phải lên blog của đài VOA để viết những bài chỉ trích nặng chế độ chính trị Việt Nam. Một đằng thì dân tộc bị chối từ sự tiếp tay của một nhà văn học tầm cỡ; đằng kia một trí thức lớn phải đi vào con đường cay đắng và hằn học. Anh Quốc phải nhìn mình lớn hơn là chuyện chính trị đương thời. Anh hãy nghiên cứu thêm, để trước tác các tác phẩm về văn học có giá trị khác. Hãy vận động ngầm để được trở lại quê nhà – mà không cần phải tương nhượng điều chi hay nguyên tắc nào cả. Hãy noi gương Bùi Văn Nam Sơn, người đã kiên nhẫn chịu đựng những năm mới trở lại quê nhà vốn bị theo dõi, làm khó như thế nào. Những năm qua, chàng họ Bùi đã là ngôi sao sáng về tư tưởng và triết học ở quốc nội, đóng góp to lớn cho tiến trình khai mở ý thức tự do và nhân phẩm cho dân tộc. Bùi Văn Nam Sơn là một tấm gương lớn cho trí thức hải ngoại tự soi mình.

talawas: Anh không cho rằng việc nghiên cứu và truyền bá triết học của những người như anh Bùi Văn Nam Sơn cũng cần thiết như việc lên tiếng phê phán hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay của những người như anh Nguyễn Hưng Quốc?

Nguyễn Hữu Liêm: Những người như anh Quốc mà ở bên ngoài để chỉ viết blog nhằm phê phán chính trị Việt Nam thì nó phí đi. Quá lắm thì họ cũng chỉ thêm gia vị cho một bàn cỗ đã đầy thức ăn mà thực khách đã ngán ngẩm. Phần lớn ở hải ngoại, trong đó có tôi, đã đồng ý hầu hết với những tiền đề chống cộng hay phê phán nặng nề chính quyền Việt Nam. Chúng ta không cần hò hét để xô đẩy những tiền đề chính trị vốn như là những cánh cửa đã mở từ lâu. Làm thế chỉ có phản tác dụng.  Chúng ta nên làm cách khác, theo phong cách Việt Nam hơn. Tôi đã từng về nước và gặp nhiều nhân vật trong chính quyền và Đảng, từ Tổng Bí thư xuống cấp xã, và đã từng phân tích, đề nghị thay đổi, bằng lời nói và văn bản, về những chính sách, quy chế. Có lần tôi nói chuyện với ông Đỗ Mười, lúc ông đang là Tổng Bí thư, tại trụ sở Trung ương Đảng ở Hà Nội. Thời gian tôi được gặp chỉ 20 phút, nhưng tôi và ông đã bàn luận nhiều vấn đề đến hơn 1 giờ 30 phút. Nhiều lúc tôi và ông tranh luận, đến độ ông đã cầm tay tôi đè xuống và nói, “Anh phải để tôi nói…” Người cộng sản sẽ lắng nghe, nếu chúng ta biết cách nói. Đừng quên cái tính chất phong kiến rất nặng trong thể chế chính trị đương thời. Hiện nay, chính quyền Việt Nam ở nhiều cấp khác nhau rất cần sự tham vấn, giúp đỡ nhiều mặt của trí thức và chuyên gia hải ngoại để mang lại những cải cách thiết thực cho nền pháp chế, giáo dục, kinh tế cho lợi ích chung của đồng bào chứ không chỉ riêng gì cho chế độ. Biên độ chính trị của việc nước và nhiều mặt khác đang được giảm dần và thay vào đó là nhu cầu kỹ thuật và chuyên môn. Phê phán, vâng, phải làm. Nhưng theo đó là phải dấn thân tiếp cận để đóng góp tương ứng theo lời phê phán của mình. Nếu không thì chúng ta ở hải ngoại cũng chỉ như là những người giảng đạo sáng Chủ nhật, chỉ cần tuyên bố những khẳng định thuần đức tin và đạo đức để ước mong cho thiên đường sẽ có sau khi đã chết.

talawas: Không lâu nữa thì các phiên tòa xử những trí thức như Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung… với tội danh quy định tại Điều 79 BLHS sẽ diễn ra, còn trước họ thì những trí thức khác như Lê Thị Công Nhân, Nguyễn Văn Hải Điếu Cày đã bị kết án và đang ngồi tù. Họ không may rơi vào “bước lùi nhỏ trong tiến trình đi lên của trí thức Việt Nam”, nên ráng chịu điều đó chăng? Những người may mắn rơi vào và nhìn ra “bước nhảy vọt lớn” như anh có thể làm gì cho những đồng nghiệp kém may hơn mình ấy?

Nguyễn Hữu Liêm: Tôi đã có dịp trao đổi với các nhân vật có thẩm quyền trực tiếp vào các vụ án trên, nhất là trường hợp của luật sư Lê Công Định, người mà tôi quen biết, vốn đã đọc và cùng tôi trao đổi về cuốn Dân chủ pháp trị của tôi. Tôi đã bàn thảo, nhiều lúc tranh luận gay gắt với các quan chức chính quyền về vấn đề này. Có một nhân vật chính quyền nói với tôi, “Đây là trò chơi chính trị.  Bạn phải chấp nhận quy luật hiện hành. Chế độ chính trị hiện nay đang đặt ưu tiên vào trật tự cấu trúc. Nếu bạn bị coi là đe dọa cho trật tự chính trị đó thì bạn sẽ bị trừng phạt.” Tôi nghĩ rằng trên con đường chuyển hóa chung của dân tộc, sẽ luôn có những người phải hy sinh. Họ là “liệt sĩ” cho một thiết yếu tính mới của thời đại. Đó là quy luật của quyền lực chính trị và lịch sử. Họ không kém may mắn đâu. Những nhân vật trên là những người hùng cho những giá trị sắp đến nhưng nay chưa đạt.  Từ sự hy sinh của họ, dân tộc ta đang bước vào các bước nhảy vọt lớn về chân trời tự do. Tôi muốn nhắn với Lê Công Định, “Bạn đừng sợ hãi gì cả. Hãy đứng thẳng lưng để nhìn về tương lai. Đối với người phải thành; đối với mình phải nghiêm. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, đừng đánh mất nhân phẩm của mình và của người. Chuyện ngày mai sẽ vẫn còn đó.”

talawas: Trừng phạt những người đấu tranh cho tự do là cần thiết để bảo vệ một trật tự chính trị cho phép Việt Nam “bước vào các bước nhảy vọt lớn về chân trời tự do”? Chúng ta đang hiểu tự do theo những nghĩa khác nhau, hay ở đây có phép biện chứng nào đang hoành hành?

Nguyễn Hữu Liêm: Không có ý nghĩa khác nhau đâu. Kẻ truy tố và bị tố đều đóng vai trò trong biện chứng quyền lực và lịch sử. Cả hai phía đều nhân danh mức độ ưu tiên cho những phạm trù giá trị và ai sẽ phải có quyền chọn lựa ưu tiên đó. Khi chính quyền càng mạnh tay thì ý nghĩa của tự do càng gia tăng. Ít nhất là ngày nay các nhà tranh đấu dân chủ cũng được xử theo luật pháp, có tòa án – dù nhiều lúc chỉ là màn kịch. Nhưng một lần nữa, quy trình thể thức sẽ lèo lái nội dung. Chính quyền Việt Nam bây giờ phải lắng nghe dư luận, chịu áp lực quốc tế về những tiêu chuẩn nhân quyền và tự do báo chí. Đừng đánh giá quá thấp những thay đổi về quy chế và hình thức. Trở lại chuyện biện chứng: Cái vỏ trứng, Đảng Cộng sản Việt Nam, là cần thiết để cho mầm trứng tự do của dân tộc được trưởng thành. Cả hai phía đều tương tác theo nhiệt lượng của thời đại. Vỏ trứng sẽ mỏng dần, mầm trứng sẽ lớn lên theo nhịp độ tương đồng. Ai cũng nóng lòng chờ đợi thời điểm con gà con mổ vỡ vỏ trứng để bước ra với khung trời lớn lao kia. Nhưng phải biết kiên nhẫn. Xa lộ lịch sử về chân trời tự do là con đường đầy gập ghềnh, hiểm nguy.

talawas: Trật tự chính trị hiện hành mà anh vừa đề cập là trật tự do Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) quy định. Mới đây, một trí thức và đảng viên cộng sản lão thành, nhà văn Phạm Đình Trọng, đã tuyên bố từ bỏ ĐCSVN. Lý do trung tâm mà ông đưa ra là Đảng đã đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích của dân tộc. Trong bài viết của anh, quê hương và dân tộc cũng là những khái niệm trung tâm. Anh không thấy có xung đột đáng kể giữa lợi ích dân tộc và lợi ích của ĐCSVN?

Nguyễn Hữu Liêm: Có chứ, rất nhiều, nhất là ở thời điểm này. Sẽ còn nhiều Phạm Đình Trọng nữa trong những ngày kế tiếp. Nhưng chúng ta phải có cái nhìn rộng hơn. Từ tiền bán thế kỷ trước, dân ta đi theo phong trào chính trị độc lập quốc gia như là bước đầu tiên trên viễn hành của ý thức tự do.  ĐCSVN đã điều động được năng lực tự do khởi đầu này, và họ đã thành công ngoạn mục. Nhưng sau khi giải quyết xong nhu cầu độc lập dân tộc, thì một nguồn xung đột mới giữa ĐCSVN và dân tộc khai sinh. ĐCSVN tiếp tục duy trì một giá trị tự do cổ điển trên phương diện tập thể và quốc gia; trong khi dân tộc đang đi vào giai đoạn trưởng thành để tìm về một mô thức tự do trên nền tảng cá nhân. Đây là cơ bản của ván cờ chính trị dân tộc hiện nay. Tiền đề tự do trên cơ bản lợi ích dân tộc vẫn là sợi dây thừng căng thẳng trong hai đầu mối giằng co giữa dân tộc và ĐCSVN.

talawas: Theo một bản tin trên VnExpress, “hiện có hơn 4 triệu Việt kiều sinh sống ở các nước. Tuy nhiên, hằng năm mới có trên 200 trí thức về nước hợp tác, đóng góp chuyên môn như tham gia giảng dạy, nghiên cứu, hội thảo khoa học…” Một con số còn rất khiêm tốn. Sau Hội nghị Việt kiều, bản thân anh và Hiệp hội Doanh nhân Việt–Mỹ mà anh làm chủ tịch sẽ có những dự án cụ thể gì?

Nguyễn Hữu Liêm: Hiệp hội Doanh nhân Việt-Mỹ (Hiệp hội) có ba chức năng: Giúp đỡ, bênh vực, và tạo cơ hội giao lưu (Support, Advocacy, and Networking) cho doanh nhân gốc Việt về kinh doanh ở Việt Nam, doanh nhân Việt sang đầu tư ở Mỹ. Hiệp hội lấy cộng đồng người Việt ở Mỹ làm cơ bản để có tiếng nói với chính phủ Việt Nam nhằm bảo vệ và biện hộ cho quyền lợi của Việt kiều, cũng như đối với chính quyền Mỹ cho doanh nhân Việt ở Mỹ. Gần đây, khi Hiệp hội tổ chức một buổi thảo luận về mức độ rủi may khi về đầu tư ở Việt Nam, khán giả mới thấy rằng hầu hết những nguyên nhân của sự thất bại không phải là do chính quyền, tham nhũng hay chính trị, như người ta vẫn tưởng, mà là cá nhân, nhất là vấn đề tình cảm, gia đình, và sự thiếu khả năng của người đầu tư, ví dụ, tin người không đúng chỗ. Dĩ nhiên, luật pháp, cơ chế và chính sách cũng đang cần phải cải thiện nhiều.  Chúng tôi tin rằng, chính phủ Việt Nam đang có những chính sách đãi ngộ đúng đắn dành cho doanh nhân và trí thức gốc Việt về nước đầu tư và đóng góp. Vấn đề là tuỳ chúng ta tiếp cận làm sao. Hãy đừng để những dự án phát triển hoàn toàn đi vào tay các nước Á châu như Trung Quốc. Nếu doanh nhân Việt kiều về nước, có tổ chức, có tiếng nói thì sẽ đóng góp tích cực cho nền kinh tế nước nhà, tạo công ăn việc làm cho người dân, đem lại một sinh khí và văn hóa kinh tế mới cho đất nước.   Chúng ta nên noi gương khối Hoa kiều trên thế giới. Mặc dù họ không đồng ý với thể chế chính trị trong nước nhưng họ không biểu tình chống lãnh đạo nơi quốc gia sở tại. Họ biết giữ sĩ diện cho tổ quốc. Từ trí thức, chuyên gia đến doanh nhân, họ cùng nhau dấn thân về nước đầu tư, chuyển giao công nghệ, đóng góp lớn lao cho nền kinh tế Trung Quốc. Phải tiếp cận mới có tiếng nói. Còn riêng về chuyện tương lai cho Hiệp hội thì chúng tôi sẽ vận động đặt văn phòng ở ba miền để làm việc với các địa phương cho những dự án kinh tế và giáo dục khác nhau. Chuyện này còn dài, chúng tôi chỉ đang ở chương mở đầu.

talawas: Anh luôn coi mình là một trí thức cánh tả. Tọa độ chính trị này đóng vai trò gì trong thái độ và hành động của anh hiện nay với trong nước?

Nguyễn Hữu Liêm: Có người cho rằng ĐCSVN đang thuộc về cánh hữu, như thế cánh tả đóng vai trò đối trọng. Tôi muốn tiếp cận với năng lực chuyển hướng chung của kinh tế và xã hội, đóng vai trò tư vấn hay phản biện với chính quyền tuỳ theo khả năng và nhu cầu, hay làm một nhà giáo chuyên nghiệp cho thế hệ trẻ. Tôi cố tránh ảo tưởng chính trị đến độ ngây thơ; nhưng phải biết dấn thân để mình không trở thành vô nghĩa. Lá rụng thì về cội. Tôi muốn một ngày nào đó sẽ về lại quê hương Quảng Trị, cất căn chòi tre bên sông Thạch Hãn, đọc và viết như là một kẻ gọi đò giữa đêm. Ở đó và khi ấy, biết đâu tôi thực sự sẽ là một “triết gia hú còi” mong được thức tỉnh một vài khối tư duy vẫn đang còn nửa tỉnh, nửa say từ quá khứ.

talawas: Cảm ơn anh Nguyễn Hữu Liêm về cuộc trò chuyện này.

© 2009 Nguyễn Hữu Liêm

© 2009 talawas blog

Bình luận

96 Comments (bài “Nguyễn Hữu Liêm trả lời phỏng vấn của talawas: Người cộng sản sẽ lắng nghe, nếu chúng ta biết cách nói”)

  1. Tôn Văn viết:

    NGHĨ VỀ CẢM TÍNH

    Phản hồi đầu tiên của tôi là thể hiện CẢM TÍNH của tôi trong đó „tôi có thể chia xẻ ĐỊNH HƯỚNG HÒA NHẬP“ của Nguyễn Hữu Liêm dù chưa nhất trí với cách làm của anh. Cái „định hướng“ ấy là mong có sự hoà nhập và gắn kết lại những con người Việt Nam đã phải chịu nhiều đau khổ… Nhưng rồi càng theo dõi sự phát triển „cảm tính“ của „quần hào“, tôi thấy nó trào dâng quá cỡ [lăng nhục và chà đạp nhân cách cá nhân đối tượng: „Liếm giày“, etc. (!?)]. Ý kiến của Nguyễn Tâm Bảo là đúng lúc chăng? đúng chỗ chăng?

    Nhưng thực sự thì CẢM TÍNH là gì? – Lại phải bỏ công truy nguyên vậy!
    Đào Duy Anh: Cảm tính – Vì ngoại giới kích thích mà động đến tình; Vì có đồng tình sẵn mà sinh ra cảm động (sentiment, émotion, affektion).

    Và con đường từ CẢM TÍNH đến LÝ TRÍ là như thế nào?
    Nghiên cứu trí thức (Intelligenz) của con người ngày nay đã đưa ra khái niệm: Emotionale Intelligenz – EI (xem Wikipedia). Các tác giả của đề tài này chia EI thành 4 lĩnh vực:
    – Nhận chân cảm tính
    – Sử dụng cảm tính hỗ trợ cho tư duy
    – Hiểu rõ bản chất của cảm tính
    – Ứng xử với các cảm tính.
    Nội dung của lĩnh vực thứ tư được trình bày: Việc ứng xử với các cảm tính diễn ra trên nền tảng của các mục đích, của tự thức và của ý thức xã hội của cá nhân và bao hàm những nội dung như là những khả năng tránh xúc cảm hoặc ĐIỀU CHỈNH NHỮNG ĐÁNH GIÁ CÓ TÍNH CHẤT CẢM TÍNH (t.v. nhấn mạnh). [Der Umgang mit Emotionen erfolgt auf Basis der Ziele, des Selbstbildes und des sozialen Bewusstseins des Individuums und beinhaltet z.B. die Fähigkeiten, Gefühle zu vermeiden oder gefühlsmäßige Bewertungen zu korrigieren.]

    Thưa quần hào, xin quý vị đừng cho việc TRÍCH DẪN này là „giảng vi-ki“ mà… tội nghiệp! Tranh luận trí thức (Ối giời ơi, lại phải xin lỗi trước!) là để thống nhất được một ép-dí-lon (ε) nào đấy; chứ cứ đỏ mặt tía tai thì thật chưa ra ngoài… CẢM TÍNH!

  2. mai viet tu viết:

    Tôi thấy những bài viết chửi rủa CS bằng tiếng Việt trên nhiều website thì cá nhân không cảm thấy bị khó chịu hay xúc phạm. Tôi đọc rất nhiều báo chí tiếng Anh họ viết còn tệ hơn nhiều. Mô tả nịnh bợ hưởng lợi (cách nhìn từ một phía) là liếm giầy thì cũng còn lịch sự chán so với những bài báo tiếng Anh, dĩ nhiên người bị chửi (cách nhìn từ phía kia) vẫn tin vào việc mình làm là đúng. Đừng nghĩ người Việt mình nhỏ mọn, dân tộc nào cũng vậy. Có thể “cái chửi” của người Việt mình “phong phú” quá. Điều quan trọng là chửi phải có dẫn chứng.

    Xã hội tây phương họ cũng có bộ luật thức thời vì mấy ông đạo Hồi quậy quá nên họ cho ra bộ luật bỏ tù những ai chửi một cách xúi dục người khác với tính cách bạo động , thí dụ “gặp đâu đánh đó, giết đó”, “tự sát để thành thánh liệt sĩ” v.v.

    Tôi vẫn yêu sự hiểu rộng và mộc mạc của chú LD Đức (và nhiều người như chú trong và ngoài nước VN) và tôi cũng rất kính trọng mọi ý kiến của những người khác.

    Biết đâu NHQ sẽ viết bài “Cách chửi trong tiếng nói VN”.

  3. phivu56 viết:

    Anh Lê Diễn Đức ơi! Calm down! hìhì

  4. Hoà Nguyễn viết:

    Chuyện ông Nguyễn Tâm Bảo lý luận để bảo vệ chế độ CS, chống lại dân chủ.

    NTB Viết: “Chen Shui-bian là người hùng của phong trào dân chủ, sau đó trở thành tổng thổng Đài Loan. Cả hai vợ chồng bị buộc tội tham nhũng.”

    Nêu ra như thế nghĩa là sao? Người hùng dân chủ ở Đài Loan tham nhũng, còn những người hùng CS ở VN, TQ, Bắc Triều Tiên thì xài tiền nhân dân như của riêng và không hề bị truy tố?

    Ông Trần Thuỷ Biển (TTB) đúng là người đầu tiên phá vỡ chế độ độc đảng ở Đài Loan bị áp đặt từ năm 1949, một thành tích cực kỳ to lớn cho nền chính tri dân chủ ở Đài Loan. Vì tuy ông Lý Đăng Huy, cũng là người gốc Đài Loan, làm tổng thống trước đó, nhưng vẫn là người của Quốc Dân Đảng do Tưởng Giới Thạch đưa ra đảo từ Hoa Lục. Ông TTB từng bị tù vì chống chế độ độc tài QDĐ, gia nhập đảng dân chủ đối lập, được bầu làm thị trưởng Đài Bắc, trước khi là Tổng thống (năm 2000) chấm dứt 50 năm độc trị Đài Loan của QDĐ. Ông TTB chủ trường ĐL độc lập (khỏi TQ). Đó là về thành tích chính trị. Nhưng tháng 8 năm 2008, TBT bị tố cáo gian lận về tài chính và chuyển số tiền còn thừa của quỹ tranh cử trước đây (cho chức vụ thị trưởng và tổng thống) ra ngoại quốc. Ông bị bắt tháng 11/2008, và có thể bị phạt tù 5 năm.

    Với luât pháp nghiêm minh ở một nước dân chủ như Đài Loan, mà ông TTB đã góp công xây dựng, ông phải bị xét xử vì những hành vi phạm luật, nhưng sự nghiệp xây dựng dân chủ của ông không ai chối cãi được, và chắc chắn ngươì Đài Loan còn nhớ lâu vị tổng thống đầu tiên của đảo Đài Loan dân chủ, không thuộc Quốc Dân đảng. Là một nước dân chủ còn non trẻ sau thời gian dài dưới chế độ độc đảng, cho nên Đài Loan vẫn phải mang nhược điểm, nhưng không phải vì vậy mà dân chủ không tốt hơn độc tài. Điều hơi tiếc là Tổng thống Đài Loan hiện nay là Mã Anh Cửu, thuộc Quốc Dân Đảng, chủ trương Đài Loan với TQ là một (khác ông Huy và ông Biển), và có chính sách gần với TQ hơn hai tổng thống trước.

    NTB: “Lee Teng-hui đã có nhiều đóng góp trong việc dân chủ hóa Đài loan, cụ thể nhất là ông đã quyết định đối thoại với sinh viên biểu tình đòi dân chủ, chống lại chủ trương của thành phần cực đoan trong KMT dùng quân đội đàn áp”.

    Điểm đáng nêu cao hơn là ông Lý Đăng Huy đã tách rời Đài Loan ra khỏi TQ; ông cũng rất tôn trọng và muốn phục hồi đời sống văn hóa riêng của người dân Đài Loan. Nhưng ông Huy vẫn nằm trong đảng độc nhất là QDĐ (ông như một người Đài Loan “vong thân”). Việc Đài Loan trở nên dân chủ hơn, như ngày nay, không phải do công của ông Huy, mà nhờ những cuộc đấu tranh đẫm máu của nông dân Đài Loan (đã bị đàn áp khủng khiếp), và sinh viên cùng người dân đòi dân chủ (trong đó có công của ông TTB).

    NTB: “Làm sao để phân biệt được những người có tinh thần dân chủ thực sự với những kẻ khoác áo dân chủ mà tâm địa độc tài?”

    Trong một chế độ dân chủ, chuyện phân biệt này rất dễ dàng, vì nhờ tự do ngôn luận, tự do báo chí, nhiều vấn đề trở nên minh bạch, sự dối trá tan biến dần. Nhưng dân chủ là một quá trình xây dựng, để thành hình và để tự hoàn thiện. Hiện nay Nga và vài nước Trung Á thuộc Liên Xô cũ vẩn còn những nhà lãnh đạo độc tài, thậm chí là những đảng viên CS cũ, nhưng vẩn được dân chủ hơn trước, và đang theo chiều hướng ngày càng dân chủ hơn. Đó là niềm hy vọng rất gần hiện thực.

    NTB: “Tôi e là trong hàng ngũ người Việt đứng ở lề trái cũng có không ít những “con bò tót chống cộng” đang khoác tấm áo dân chủ mĩ miều”.

    Muốn xây dựng dân chủ ở VN trước hết phải bỏ điều 4 trong Hiến pháp hiện nay (cho phép đảng CS là đảng duy nhất lãnh đạo đất nước). Và vì đảng CS hiện nay là độc đoán, áp bức, chống lại các quyền tự do, dân chủ của người dân, cho nên bất cứ ai tranh đấu cho dân chủ cũng phải chống lại chế độ CS đó, nghĩa là phải chống Cộng, ít ra là Cộng trong hình thức hiện nay. Chỉ khi nào “con rồng đỏ một mắt CS” bay mất thì chuyện chống Cộng mới không còn. Nhưng ít ai nghĩ sẽ xảy ra trong một thời gian ngắn.
    .

  5. Quang V. Nguyen viết:

    Cám ơn ông Nguyễn Tâm Bảo về phản hồi rất xác đáng. Không tôn trọng, xúc phạm cá nhân người khác chỉ vì mình không cùng quan điểm là thứ văn hoá tranh luận hết sức xấu xí của người Việt.

  6. Tri Ngộ viết:

    Style của ông Nguyễn Tâm Bảo thì xưa như trái đất, ông này độc lắm, đợi mọi người phản hồi cho đã rồi ông ấy nhảy vào phang cho một câu: “toàn là cái bọn phản hồi theo cảm tính, phản hồi của các bạn như vậy vô giá trị”.

    Nhưng ông NTB ơi, cảm tính là một trong 51 cái biểu biệt của tâm thức (manifestation of consciousness) Trời ban phú cho con người. Và chính nhờ vào cảm tính này mà con người trực nhận được những nguy hiểm trên con đường mình đi trước khi được lý tính dìu dắt.

    Theo cảm tính của tôi, ông Nguyễn Hữu Liêm là người không thành thật hoặc ông đang tự dối mình. Tôi không tin lời ông NHL được nhờ vào cảm tính của tôi. Cảm tính này cho tôi thấy là ĐCSVN đang có những sai lầm trầm trọng trong việc lãnh đạo của họ. Cảm tính này cho tôi có trực nhận, khi nghe bài diễn văn của Ngài Chủ Tịch NMT, qua giọng nói và cách nói, là ông ta đang khoác lác và không thành thực.

    Con người CSVN hiện nay đối xử rất tàn tệ với người đồng loại, nhất là qua những đàn áp kém văn hoá trong vụ đánh đập xua đuổi các tăng ni sinh ở Bát Nhã (Lâm Đồng) vừa qua. Những công an trẻ này không hành xử theo cảm tính vì họ bị kềm kẹp bắt buộc bởi cấp trên bắt phải làm như thế. Làm như cái máy. Cách cai trị dân của ĐCSVN dựa trên sự sợ hãi và tuyệt vọng. Những đảng viên cao cấp không còn cảm tính nữa. Và lý tính cũng chắc không có nhiều vì họ làm răm rắp tuân theo lệnh Đảng, như cái máy và nếu tiếp tục như vậy tôi sợ có ngày họ chỉ còn mỗi thú tính mà thôi. Lúc đó con người sẽ hành xử như một con vật.

  7. Hưng Quốc viết:

    @Nguyễn Tâm Bảo
    Tôi thấy thật ái ngại khi viết phản hồi về NHL vì cái dòng chảy “một chiều minh bạch” nó mạnh quá, nên chỉ đứng trên bờ “ngắm chơi”. Mới hôm qua tôi có viết thư cho một người bạn về trường hợp NHL, nay xin dẫn nguyên văn ra đây để chia sẻ cùng bác:

    Đệ định phản hồi thế này: Mao từng chửi Trí thức là cứt, chắc ông ta không biết ở VN có câu “cứt rớt còn đòi có chóp”. Giờ có nhiều “cứt” lại rất thích những cái chóp: “tự do, dân chủ, bình đẳng, bác ái..”. Huynh có thấy nhan nhản những bài mang danh các cái chóp đó để lồng ghép cái tôi xấu xa của mình vào không?

    Thân,

  8. Lũy viết:

    Phản ứng đầu tiên của một người dù nông dân hay trí thức thường là phản ứng xuất phát từ cảm tính. Cảm tính được hình thành từ lối sống, tập quán, phong tục, nói chung là từ kinh nghiệm sống. Lý tính là cái đến sau, là phương tiện để phân giải, biện minh cho cảm tính mà thôi. Ví dụ: “Nơi giữa Đại hội Việt kiều: Một nỗi bình an” thì một Nguyễn Hữu Liêm tràn đầy cảm tính, nhưng sau đó “Người cộng sản sẽ lắng nghe, nếu chúng ta biết cách nói” thì một Nguyễn Hữu Liêm với ít nhiều lý tính hơn. Nói như thế để thấy những phản hồi trên Talawas với Nguyễn Hữu Liêm là bình thường dù đôi lúc có nặng về cảm tính, chứ không đến mức như bác Tâm Bảo cho là chưa được trưởng thành. Hãy nhìn hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ ở nghị viện của Mỹ, và hầu như cũng là nét chung ở các nghị trường của các quốc gia dân chủ, đa nguyên. Quý vị nghị viên đó đều là những người chưa trưởng thành cả sao? Thử nhìn lại các cuộc cách mạng long trời lở đất trên thế giới. Phải chăng tất cả đều được bắt đầu từ những bức xúc đầy cảm tính. Trong tranh luận khó mà bứt ra riêng được cảm tính và lý tính. Cảm tính chính là cái hồn của người nói, nó được biểu diễn trong ánh mắt, nét mặt và cách chọn từ ngữ để thuyết phục người nghe. Một bài viết thuần lý tính thường nhạt như một tô bún thiếu những cọng hành xanh, lát ớt đỏ. Cuối cùng, một diễn đàn đầy đủ vẫn là một diễn đàn có cả hai thứ lý và tình.

  9. Lê Diễn Đức viết:

    @ Nguyễn Tâm Bảo
    Ông trích lời của tôi sai phè phè, một câu có mười mấy chữ sau chỉ lôi ra có 3 chữ vậy?
    Tôi “tức anh ách’, rồi tôi cười khẩy khinh bỉ và sau cùng là cười vỡ bụng vì thấy có nhiều thằng hài hước quá!
    Từ trạng thái tức, vì nghe tức cả d…, chuyển sang khinh bỉ và thấy đầy tính hài hước – thì tôi đã suy nghĩ bằng lý tính rồi, ông ạ – không là “cảm tính” như ông nói đâu. Điều này được chứng minh trong toàn phần còn lại dưới câu này.
    Tôi không có thói quen tranh luận với bạn đọc dưới bài viết của mình, nhưng ông nói về tôi dưới một bài của tác giả khác.
    Bài viết của tôi thể hiện quan điểm của tôi, thiên hạ khen chê là quyền của dư luận.
    Tuy nhiên tôi cũng sẵn sàng “đập” lại cái biện luận của ông về Adam Michnik và Wojciech Jaruzelski – và tôi tin rằng, với hơn 25 năm sống ở Ba Lan thời cộng sản và cả thời dân chủ tự do, tôi biết họ hơn ông rất nhiều và cả những cái gì hiện nay đang diễn ra xung quanh nhân vật đầy tương phản Jaruzelski này.
    Tuy nhiên tôi là người thật, tên thật, nên không làm điều này, vì chỉ có ngu mới đi cãi nhau với người “ảo” trên mạng.

  10. @Nguyễn Tâm Bảo: Xin cảm ơn ý kiến của ông vì tôi cũng nghĩ gần giống ông nhưng không đủ khả năng để viết được như ông.

  11. Nguyễn Tâm Bảo viết:

    Đa số những ý kiến phản bác ông Nguyễn Hữu Liêm được viết trong tâm trạng “tức anh ách” (chữ của ông Lê Diễn Đức), tức là đầy cảm tính. Khi người ta đang “tức anh ách” vì một ý kiến không hợp ý mình thì thường là cảm tính lấn át lý tính, và những thứ gọi là phản biện chỉ thuần túy là tấn công và xúc phạm cá nhân.

    Trong trường hợp này thì một “hệ quả” của “định luật” của Godwin là: “những cuộc tranh luận của người Việt trên Internet chỉ có thể thuộc về lề phải hoặc lề trái chứ không thể là tổ hợp của cả trái lẫn phải”.

    Tức là, nếu anh không chống cộng, nhất định là anh thân cộng, vì vậy không thể nào đối thoại được mà chỉ có thể phỉ nhổ.

    Ông Nguyễn Hữu Liêm có nhận xét là người Việt chưa trưởng thành (?). Nếu định nghĩa về sự trưởng thành là “có khả năng kiềm chế cảm xúc và suy luận một cách lý tính”, thì tôi e là khá nhiều người “phản bác” ông Liêm quả thật chưa trưởng thành.

    Ông Lê Diễn Đức trích dẫn Adam Michnik rằng chính trị là “lựa chọn đạo đức”. Nhưng Adam Michnick còn nổi tiếng là người khoan dung khi ông cho rằng “một xã hội tự do phải được xây dựng trên nền tảng của hòa hợp và hòa giải”.

    Adam Michnik là người bênh vực cho viên tướng cộng sản Jeruzelski, và chống lại những việc thanh trừng quá khứ cộng sản. Adam Michnik còn nói rằng:

    “Poland’s roads to freedom sometimes took very different courses. Some went through prison, others through the corridors of powers”.

    Như vậy nếu ông Liêm có muốn tác động đến sự chuyển hướng “through the corridors of powers” thì cũng không trái ngược với quan điểm của Michnik, người hùng của Lê Diễn Đức, kia mà?

    Nếu không chứng minh được là những việc làm của ông Liêm chỉ nhằm mưu lợi cá nhân, hoặc làm lợi cho chế độ độc đảng, thì những lời buộc tội ông Liêm chỉ là nhảm nhí, trẻ con. Những lời lẽ xúc phạm hay hình ảnh “liếm giày” không xứng đáng là lối phản biện của một trí thức đang nêu cao tinh thần dân chủ và tự do. Hoặc là “tự do và dân chủ” chỉ là tấm vải mĩ miêu cho những kẻ độc tài từ trong tâm tưởng dùng để phủ lên tấm áo chống cộng đã cũ mèm.

    Lịch sử đã chứng minh là không ít những “con cừu dân chủ” đã lộ nguyên hình thành những “con sói độc tài”. Hoặc những “con sói độc tài” lại có thể là những tác nhân quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ độc tài sang dân chủ.

    Ví dụ cụ thể là trường hợp Đài Loan:

    Chen Shui-bian là người hùng của phong trào dân chủ, sau đó trở thành tổng thổng Đài Loan. Cả hai vợ chồng bị buộc tội tham nhũng.

    Lee Teng-hui lấy bằng tiến sỹ ở Mỹ, trở về Đài Loan phục vụ chế độ độc tài Quốc dân đảng, leo rất nhanh trên nấc thang quyền lực, được Tưởng Kinh Quốc cất nhắc làm phó tổng thống, sau đó trở thành tổng thống. Lee Teng-hui đã có nhiều đóng góp trong việc dân chủ hóa Đài loan, cụ thể nhất là ông đã quyết định đối thoại với sinh viên biểu tình đòi dân chủ, chống lại chủ trương của thành phần cực đoạn trong KMT dùng quân đội đàn áp.

    Tôi e là trong hàng ngũ người Việt đứng ở lề trái cũng có không ít những “con bò tót chống cộng” đang khoác tấm áo dân chủ mĩ miều. Làm sao để phân biệt được những người có tinh thần dân chủ thực sự với những kẻ khoác áo dân chủ mà tâm địa độc tài? Nếu cứ nhìn vào lối tấn công và chụp mũ đầy cảm tính trên một diễn đàn nổi tiếng trí thức, thì chỉ thấy bi quan cho tương lai dân chủ ở Việt Nam.

    Có thể ở điểm này Nguyễn Hữu Liêm lại đúng: tương lai Việt Nam nằm trong tay những người cộng sản đang nắm quyền chứ không phải trong tay những người (tự cho mình là) trí thức, nhưng chưa bao giờ học được cách suy nghĩ một cách lý tính chứ đừng nói là hành xử một cách trí thức.

  12. Nguyễn Ngọc Hoà viết:

    Ông Liêm tự nhận mình là triết gia, nghe rất sang, nhưng lại thích ngậm còi để hú (giữa ban ngày) rằng ta biết nắm bắt thời cơ vàng (của Đảng ta). Danh hiệu triết gia chưa chắc đã xứng với ông Liêm.

    Thật sai lầm khi đặt một nhà nước (toàn trị) lên bàn thờ để cúng vái như ông, tức là tự nhận mình trong thân phận nô lệ, tôi đòi. Nếu F. Nietzsche nói đúng: “Nhà nước là con quái vật lạnh lùng nhất trong những quái vật lạnh lùng…”(1), thì không biết ai đang tranh thủ ai. Trong tình thế tranh tối tranh sáng Việt Nam, ông Liêm cho rằng mình có thể thò ngón tay ra quấy cho nước hồ hết đục ngầu??? Tiếc thay, chìa cho quỷ sứ một ngón tay thì nó túm lấy cả bàn tay của ông.

    Qua cái Hội nghị Việt kiều này, ta thấy một nền kinh tế thân hữu (a crony economy) của Việt Nam muốn phát triển thì không thể thiếu những bàn tay nối dài tới hải ngoại. Giờ đây, tiền lực (hải ngoại) và quyền lực (trong nước) đang kết bè kéo cánh với nhau trong xu thế hội nhập kinh tế thế giới, và cười khẩy trước những sự hi sinh của những tù nhân lương tâm như LCĐ, LTCN, NTT.

    Cuộc hôn nhân này khó có thể trăm năm hạnh phúc. Cho dù ông Liêm có viết cuốn “Dân chủ pháp trị” như thế nào đi chăng nữa, dân chủ kiểu như ông Liêm sẽ không tiến được xa.

    NNH.

    (1) “Der Staat heißt das kälteste aller kalten Ungeheuer. Kalt lügt es auch; und diese Lüge kriecht aus seinem Munde: “Ich, der Staat, bin das Volk.” Nietzsche, Friedrich.

  13. hotrucbach viết:

    Trích: “Tôi muốn một ngày nào đó sẽ về lại quê hương Quảng Trị, cất căn chòi tre bên sông Thạch Hãn, đọc và viết như là một kẻ gọi đò giữa đêm.”

    Đọc câu trên thì thấy rất “kêu”, rất “văn chương” nhưng ngẫm kỹ thì lại không tìm thấy bất cứ một sự liên hệ (nhân quả) nào giữa việc “đọc và viết” với việc “gọi đò giữa đêm” cả . (*)

    Nếu có người nói: Tôi sẽ đứng bến đò và hát như một kẻ hát dạo,
    Hoặc: Tôi sẽ viết và hát để ca tụng bác và đảng như một kẻ chuyên “đánh giày bằng lưỡi” v.v…
    thì ai cũng hiểu vì có sự liên hệ (nhân quả) giữa việc “hát” và “người hát dạo”, vì “người hát dạo thì (bắt buộc) phải… “hát”.
    Tương tự, rõ ràng có liên hệ (nhân quả) giữa sự việc “viết và hát ca tụng bác-đảng” với người làm nghề “đánh giày bằng lưỡi”, vì người chuyên hát để ca tụng bác và đảng thì phải dùng đến cái lưỡi, và người đánh giày bằng lưỡi thì cũng phải dùng đến… lưỡi, chứ không thể dùng thứ khác được.

    Còn chuyện ông Liêm, “một ngày nào đó” về lại quê hương, cất chòi bên sông để ở ẩn (?)thì có liên can gì đế việc giữa đêm ông ra bến sông để gọi đò?

    Nếu câu “đọc và viết như một kẻ gọi đò giữa đêm” là một thành ngữ hoặc là một điển tích thì chẳng biết ông triết gia lấy thành ngữ ở xứ nào và điển tích từ đâu?

    (*) Trong thi ca Việt Nam cũng có “gọi đò” như :

    Vẳng nghe tiếng ếch bên tai,
    Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò…

    Đó là hai câu trong một bài thơ của cụ Tú Xương viết để tưởng nhớ lại một giòng sông đã bị lấp.

    Chẳng biết ông Liêm có bất chợt “thuổng” 2 chữ “gọi đò” của cụ Tú Xương hay không, nhưng dù vậy, nếu cứ ghép đại 2 chữ “gọi đò” của cụ Tú vào câu của ông Liêm thì thật là… “thê thảm”.

    Nghĩ mãi cũng không hiểu được.

  14. hoabattu viết:

    Đứng giữa để tự đặt mình vào vai trò trung gian, mong làm đẹp lòng cả 2 bên là một thử thách có lẽ hơi quá sức trong thời điểm này với ông Liêm. Người nào có niềm tin cực lớn thì sẽ cảm phục ông Liêm lắm. Trong khi nhiều độc giả của talawas bấy lâu quen đi lề trái rồi, giờ nghe những ý kiến lề phải như của ông Du Trương hay lề nửa phải nửa trái như ông Liêm tất nhiên sẽ thấy lý tưởng của mình bị xâm phạm. Ông Liêm bị phê phán như vậy là chuyện thường. Nhớ năm xưa ông Nguyễn Sinh Cung có khả năng hợp nhất được tư tưởng của nhiều luồng phái chính trị khác nhau, để tuyên truyền lượng dân chúng lớn hơn, để đạt được mục đích chính trị cao cả là lật đổ thực dân Pháp và đá hậu Nhật về xứ Phù Tang, âu cũng là những tay cao cờ (đôi khi da mặt phải dày một chút).

    Thời gian sẽ trả lời tất cả, xem ai là điếm chính trị rẻ tiền và giá rẻ, hay ai là danh nhân để đời của dân tộc -kẻ dám hy sinh lợi ích, nhân phẩm, danh tiếng bản thân để đạt được mục đích chính trị hay mục đích kinh tế riêng tư-.

    Mục đích của các vị khi tham luận trên talawas này là gì? Để truyền tải thông tin có lợi cho tiến trình xây dựng dân chủ để thay thế chế độ XHCN như hiện tại, hay là để chửi bới mạt sát cá nhân và bỉ tư tưởng bằng những ngôn từ chua cay nhất? Nước Nga thập niên 80 có 1 Gorbachev giành chức cao nhất trong bộ máy lãnh đạo, và từ lúc đó song song với phong trào đấu tranh dân chủ diễn ra rộng khắp tại Đông Âu mà khởi đầu là Ba Lan, kết hợp với vai vế lãnh đạo nước Liên Xô của ông mới là người đưa Đông Âu và Nga ra khỏi vũng bùn của chế độ Cộng Sản. Một sự đấu tranh rộng khắp của dân chúng là điều kiện cần nhưng chưa đủ để làm nên cuộc cách mạng nhung năm 1989. Lãnh đạo mới là điều kiện đủ để kết hợp với những yếu tố nhân dân để làm nên đại sự.

    Ở bài phỏng vấn này của ông Liêm, người quá khắt khe sẽ gọi ông này là điếm chính trị rẻ tiền, được Đảng Cộng sản cho ăn vài miếng thịt thì cúp đuôi xoắn xít gọi chủ tài. Nhưng đối với bản thân tôi, tôi không đủ dũng khí để làm một thằng cầm còi xông vào căn nhà đang cháy để dập tắt lửa. Tôi khen ông Liêm dũng cảm. Mặt khác, tôi muốn thời gian trả lời cho những hoài bão đặt trong sách vở của ông có thành được hiện thực không. Nếu không thể thực hiện nổi, thì ông Liêm cũng sẽ đến ngày tận số, có cái chết mà không thể nhắm được mắt vì người đời dè bỉu quá nhiều và không biết học chữ “bỉ”, trong khi lý tưởng mình theo đuổi chỉ là ngôi nhà cát trên bãi biển. Nếu thành công, thì ông Liêm là một người hùng của dân tộc, có công lớn trong việc lái bánh lái lịch sử đi nhanh hơn theo chiều nó phải đi.

    Cuộc sống của tôi -là một người gốc Việt tại Đức- cũng không bị ảnh hưởng nếu kế hoạch của ông Liêm thành công hay thất bại. Tôi chỉ cảm thấy hơi phiền khi ở đây có vẻ thiếu những ý kiến khách quan và bình tĩnh cho một mục đích chung: Một tương lai mới cho nước Việt Nam, ai hướng đến đích đó đều không đáng trách, chỉ đáng thương là khi họ chọn con đường vòng vèo và gai góc quá để đi, trong khi không còn con đường nào khác.

  15. QuangSan viết:

    Yên chí,
    Ông Hú còi Nguyễn Hữu Liêm chưa nói hết đâu, chuyện chính trị mà, phải nửa úp nửa mở mới “ăn tiền”.
    Không chỉ “tâm sự” với Đỗ Mười, ông còn lân la cà kê dê ngỗng đủ mặt trong Bộ Chính trị. Với tài biết nói để người cộng sản phải nghe, ông Hú còi NHL đã phân hóa tanh banh nội bộ Đảng CSVN thì Đảng mới khá như ngày nay đó. Trong một chừng mực nào đó, những người cộng sản VN cũng đã mang ơn khai sáng của ông Hú còi.
    Trong khi tình hình vô cùng “khẩn trương”, trang mạng BauxiteVietNam.info bị quậy, bác Phung Nghi có cao kiến là bỏ nhỏ ngay với ông Hú còi; chỉ có ông mới biết nói để người cộng sản phải nghe, tha cho một nước… Tránh ma voi không xấu mặt nào. Go!

1 3 4 5 6 7
  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...