talawas blog

Chuyên mục:

Phạm Văn – Tiêu Dao Bảo Cự: Người đi tìm bão

03/02/2010 | 3:11 sáng | 4 Comments

Tác giả: Phạm Văn

Category: Dân chủ, Dân tộc, Tạp văn
Thẻ:

Ông phải là một trong những người lãng mạn cách mạng cuối cùng của thời đại lôi thôi quốc-cộng này. Ngày còn trẻ, ông dấn thân tranh đấu và chịu tù đày trong chế độ trước. Ở tuổi trung niên, ông bị khai trừ và lãnh biết bao đày đoạ trong chế độ này từ những đồng chí cũ của ông. Ngày nay ông chịu chỉ trích từ cả hai phía, đôi khi là nhận xét đáng suy ngẫm để rút ra những bài học giá trị, đôi khi là câu mắng chửi tục tằn hoặc lời phê phán hàm hồ quy chụp.

Với cái nhìn thực dụng hiện nay, người lãng mạn sống hết mình với lý tưởng thường ngây thơ. Thấy hại đến thân mà vẫn lao vào, ông là kẻ dại dột. Cả đời ông và những người lãng mạn như ông là một chuỗi thất bại phi lý. Nhưng cũng chẳng thể than van một mình. Không riêng gì họ, toàn bộ dân tộc đã thất bại trong việc ngăn ngừa bọn bất hảo nắm quyền cai quản và tàn phá đất nước suốt mấy chục năm.

Khi trận chiến nồi da xáo thịt giữa hai miền Nam-Bắc chấm dứt, ông trở thành cái gai trong mắt của chế độ mới mà ông đã có thời tranh đấu để xây dựng lên bằng tất cả nhiệt huyết của mình. Khi bị chính quyền cô lập và khủng bố, chỉ còn người vợ can trường bên cạnh, ông viết nhật ký để “bày tỏ” trong những ngày bị giam lỏng. Sống giữa sự bao vây và sách nhiễu, ông tìm được những lúc nhàn rỗi nhìn lên “mảnh trời xanh trên thung lũng” để lắng đọng tâm hồn, soi lại bản thân và để hiểu bầu trời, như ông đã có lần viết. Trong những giây phút ấy lãng mạn cách mạng hình như tạm nhường chỗ cho lãng mạn.

Ở trong nước ông bị nhà cầm quyền buộc tội cấu kết với hải ngoại để chống phá chế độ và âm mưu “diễn biến hoà bình”. Những bậc thầy của chiến tranh bạo lực một thời, ngày nay lo sợ các sinh hoạt hoà bình của một xã hội bình thường. Khi ông có dịp ra thăm nước ngoài, nhiều kẻ độc quyền chính nghĩa tố cáo ông cò mồi cho chế độ. Có lẽ họ chỉ hài lòng nếu ông bị nhà nước bỏ tù chung thân cấm cố. Khi ông kêu gọi mọi người, nhất là giới trẻ, tìm hiểu về quê hương, những người mang hội chứng địch-ta kết án ông thực hiện chính sách “khúc ruột ngàn dặm” của nhà nước. Đất nước hiện bị bọn côn đồ cai trị đối với họ không có gì đáng để tìm hiểu, hay họ không tin thế hệ con cháu họ có đủ khả năng đọc thấu đáo lịch sử. Chẳng qua độc tài và giả danh dân chủ đều là một phường sợ sự thật.

Người ta có thể không đồng ý với lập trường của ông, nhưng khó có thể nói ông sống giả dối hay vị kỷ. Người ta có thể phê bình thế đứng của ông trong những lần tỏ sự bất đồng chính kiến với cả hai chế độ, nhưng một người công bằng không thể kết án ông là kẻ phản bội. Cụm từ “ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản” hoặc “ăn cơm cộng sản thờ ma quốc gia” thường được một số người thuộc cả hai phe đem gán cho những người như ông, tùy theo họ đứng ở phe nào. Trong đấu trường chính trị, ngày xưa và hôm nay, ông có thể thiếu thông tin, nhận định thiếu sót, có thể chọn lầm đồng chí, hoặc thậm chí có thể sơ suất dẫn đến hậu quả tai hại cho bản thân và việc chung. Nhưng ông trung thành với ước vọng xây dựng một xã hội tử tế giữa thời đại vàng thau lẫn lộn và kiên trì đấu tranh cho nó.

Không may cho mọi người, đất nước đã nhiều lần phân hoá và tan hoang một cách khó tưởng tượng. Và lịch sử thường lặp lại. Nếu ngày nào chế độ hiện nay giải tán, bọn xấu khác lên cầm quyền, những người chịu đày ải vì xả thân tranh đấu hôm nay có thể sẽ tiếp tục bị thiên hạ kể tội vì việc họ làm không mang lại kết quả mong muốn. Kẻ chưa bao giờ sai vì chưa bao giờ làm gì thường dễ trách cứ nghiệt ngã và trịch thượng. Không may cho ông, trong tình hình hiện nay ông không tìm thấy con đường nào khác hơn là phải lên tiếng dù bị áp chế. Cho tới nay chưa thấy ông ngã lòng hay mệt mỏi. Khác với nhiều người yên ổn hô hào phản đối từ xa, ông “nắm thắt lưng địch mà đánh”, cũng bằng ngòi bút, như câu khẩu hiệu ngày xưa ông biết rõ.

Là kẻ lãng mạn, ông sẽ không biết làm chính trị, không thể thành công trong chính trường, và thường không đạt được mục đích. Là nhà cách mạng tài tử, không có gì khó hiểu nếu thấy ông gần suốt đời đứng trong vị trí đối lập, không biết giành chính quyền để có cơ hội xây dựng xã hội theo lý tưởng của ông. Đến nửa cuộc đời, ông viết tiểu thuyết luận đề nhằm “nhìn lại” đời mình. Như nhiều thế hệ nhà văn làm cách mạng trước ông, tiểu thuyết của ông không đơn thuần là chuyện hư cấu, mà là bài luận văn trình bày tư tưởng của mình. Cuối năm 1988, ông cùng bạn bè hăng hái một cách ngây thơ đi khắp mọi miền đất nước để lên tiếng đòi tự do báo chí và xuất bản. Nhưng chính trị thường không có chỗ cho lãng mạn. Đến nay sách của ông vẫn phải in và phát hành ngoài nước, ý kiến của ông phần lớn phải xuất hiện trên không gian ảo.

Tiếng chim báo bão, cuốn sách mới nhất của Tiêu Dao Bảo Cự, do nhà xuất bản Tiếng Quê Hương in năm 2009 tại Virginia, Hoa Kỳ. Tác phẩm gồm những bài chính luận của ông đã phổ biến trên các báo, tạp chí và trang mạng điện tử tại hải ngoại trong khoảng 20 năm nay. Ngoài ra, nửa sau của cuốn sách là tập nhật ký “Tôi bày tỏ” viết từ 1996 đến 1998, trước và trong những ngày bị quản chế hành chính ở Đà Lạt.

Phần lớn tác phẩm của ông nói lên những vấn đề đã cũ đến day dứt trong hơn nửa thế kỷ hỗn loạn này. Tên và bìa sách dễ làm nhiều người hiểu lầm ý chính bên trong. Những câu viết của ông bàng bạc một ý nói rằng đã qua rồi thời bạo lực dữ dội hồi ông mới trưởng thành. Ngày nay dường như trận bão ông muốn mang đến chỉ nhẹ như làn gió mát sau một thời gian dài ngột ngạt. Trận bão của ông chỉ muốn xua đi cái không khí tù hãm mà không gây ra đổ nát để mang lại sự yên bình làm nền tảng xây dựng cuộc sống sau đó. Ông vẫn muốn đi tìm cơn bão mới ấy. Sau nhiều năm hận thù và quen với bạo lực, bao nhiêu người có thể tán đồng và góp sức với làn gió ấy, bao nhiêu người có thể đón chào hoà bình trong tâm hồn mình mà không lúng túng? Sau nhiều năm sống với sự giả trá vây quanh, bao nhiêu kẻ thạo ngón lừa đảo sẽ vượt lên trước để lợi dụng ngọn gió ấy mưu đồ danh vọng cho bản thân?

Như để chia sẻ và tìm sự đồng cảm, các bài ông viết thường nhắc đến tên của vài chục người bị đàn áp vì phản đối chế độ độc tài, trong số hơn 85 triệu người Việt trên khắp thế giới. Họ đã nhiều lần nêu vấn đề, bàn bạc và kêu gọi tìm cách đưa đất nước đi lên, nhưng vấn đề vẫn còn trơ ra đó, và sẽ còn dài trong tình hình phân ly hiện thời. Chỉ những người dũng cảm và tự tin một cách hồn nhiên mới có thể ngày qua ngày lên tiếng đấu tranh trong hoàn cảnh bị theo dõi và trấn áp liên tục. Dường như họ là một loài sắp bị diệt chủng trên thế giới này, hoặc một thứ chim đưa tin, mang nghiệp vào thân, khản tiếng kêu vang dù chẳng mấy ai đoái hoài hay san sẻ.

Con chim cất lên tiếng kêu thống thiết để “[t]iếng vọng lẻ loi không còn là tiếng vọng lẻ loi mà đã trở thành tiếng chim báo bão. Ðây không phải là bão tố cuồng nộ của hận thù, máu lửa và áp bức, mà là những ngọn gió phóng khoáng của dân chủ, tự do, của sự thật, bao dung, nhân bản và hòa bình, những giá trị đích thực của con người sẽ chiến thắng trên đất nước và cả hành tinh này” (Tiếng chim báo bão, trang 380). Trong tình hình nhiễu nhương hiện thời phải có niềm tin mãnh liệt và lãng mạn lắm mới viết như thế. Sau bao cuộc bể dâu trên dải đất điêu linh ấy, con chim trong lồng vẫn ngước nhìn lên một góc trời xanh để không ngưng tiếng hót.

Không thể trông mong đời ông sẽ đỡ bị trù dập, vì ông tự chọn con đường trắc trở mà đi. Không giúp được gì cho ông, người viết bài này chỉ có thể chúc ông cùng người vợ của ông và những người như họ sẽ không quá lẻ loi trong niềm mơ ước bao la và nhẫn nại này.

Tháng Giêng 2010

Sách đã xuất bản của Tiêu Dao Bảo Cự:

Tiếng chim báo bão, Tiếng Quê Hương, Virginia, 2009.

Mảnh trời xanh trên thung lũng, Văn Mới, California, 2007.

Trên cả hận thù, Tạp chí Văn Học, California, 2004.

Hành trình cuối đông, Văn Nghệ, California, 1998.

Nửa đời nhìn lại, Thế Kỷ 21, California, 1994.

© 2010 Phạm Văn

© 2010 talawas

Bình luận

4 Comments (bài “Phạm Văn – Tiêu Dao Bảo Cự: Người đi tìm bão”)

  1. Phùng Tường Vân viết:

    Giác Văn nói:
    “Có thể coi sự thỏa hiệp gần đây giữa TDBC với NHL đã thật sự chấm dứt thời kỳ lãng mạn của ông nhà văn cách mạng nầy-( từ giã thơ ngây em đi lấy chồng). Nhắc đến TDBC mà không nói đến giai đọan hậu lãng mạn nầy là một thiếu sót lớn, nếu không muốn nói là một sự tự kiểm duyệt không cần thiết…”

    Theo mạch đọc của tôi thì hình như Giác Văn muốn nói “những thỏa hiệp gần đây của TDBC và NHL…”
    (từ giã hoa ti-gôn, em đi lấy chồng quan) chứ làm sao lại có chuyện thỏa hiệp giữa hai ông này nhẩy ?

  2. Giác Văn viết:

    Có thể coi sự thỏa hiệp gần đây giữa TDBC với NHL đã thật sự chấm dứt thời kỳ lãng mạn của ông nhà văn cách mạng nầy-( từ giã thơ ngây em đi lấy chồng). Nhắc đến TDBC mà không nói đến giai đọan hậu lãng mạn nầy là một thiếu xót lớn, nếu không muốn nói là một sự tự kiểm duyệt không cần thiết. Những thành quả sơ khởi của sự thỏa hiệp nầy cũng được coi là rất hoành tráng: Một chuyến du lịch nước Mỹ rất “thực dụng” và một buổi thuyết trình cho sinh viên VN ở đại học Berkeley cũng rất là truyền thống, cho dù nhiều người có lên tiếng phản đối truyền thống treo đầu dê bán thịt chó này của nhóm tổ chức và thuyết trình viên.

    Còn tác giả Phạm Văn đã miệt thị những người phản đối này là đám dân chủ giả danh thì có hơi bị quá đáng chăng khi mà truyền thống tự do ngôn luận của đại học HK, nhất là tại Berkeley, đã bị nhóm tổ chức thuyết trình phá bỏ một cách ma mảnh theo kiểu thủ công, khôn vặt. Cho dù thế hệ trẻ có dư thừa khả năng đọc thấu đáo lịch sử đi nữa, như tác giả nhận định, nhưng với lối tiếp cận như vầy thì họ (thế hệ trẻ) cũng phải tốn khá nhiều thời giờ để “nhơi” thịt chó trước khi biết đó không phải là thịt dê.

  3. Phùng Tường Vân viết:

    Lạc Quan vs Bi Quan.
    Trung Nu Hoang nói:
    “Ở đoạn này, tôi cảm nhận ông Phạm Văn “hơi bị” bi quan quá chăng?”
    Cái này thì quả là có “hơi bị…” thiệt !

    Nhưng cái này :
    “mỗi cây bút là một sư đoàn”
    Cái này thì lại quá bị lạc quan và nó lại hơi bị khôi hài một cách lịch sử vì nó vốn là câu nói của một ông Tướng (Nguyễn Khánh) phỉnh cánh báo chí miền Nam sau vụ chỉnh lý, tôi nói nó hơi bị khôi hài là vì chỉ sau đó ít lâu, cũng dưới thời các quân nhân cầm quyền ở miền Nam, các ký giả làm một cuộc biểu tình “đi ăn mày” để phản đối chế độ !

  4. Trung Nu Hoang viết:

    Ở đoạn này, tôi cảm nhận ông Phạm Văn “hơi bị” bi quan quá chăng?

    “Dường như họ là một loài sắp bị diệt chủng trên thế giới này, hoặc một thứ chim đưa tin, mang nghiệp vào thân, khản tiếng kêu vang dù chẳng mấy ai đoái hoài hay san sẻ…”

    Nếu ông đọc lại lời tuyên bố của bà Phạm Thị Hoài ngày talawas tái xuất giang hồ, hẳn ông thấy rõ còn có RẤT NHIỀU những người đoái hoài, san sẻ rất kiên cường, bất khuất trong cộng đồng người Việt trên khắp thế giới, cũng như trong nước đấy chứ? Dù chỉ là những cây bút làm vũ khí, nhưng “mỗi cây bút là một sư đoàn” với lý tưởng và NIỀM TIN: “Đem chính nghĩa để thắng hung tàn – Lấy chí nhân mà thay cường bạo” (“Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi) thì hẳn một ngày kia – như đã xảy ra cho toàn khối Liên Xô và Đông Âu trước kia: “Ngỡ là châu chấu đá xe” … và kết cuộc là: “Ai dè xe nghiêng”.

    Nếu chính quyền VN vẫn ôm giữ thói quen ưa nghe lời dua nịnh để rồi trấn áp những tiếng nói “lề trái” của những người yêu nước ghét thói dua nịnh, như hiện nay, thì một ngày nào đó lịch sử sẽ có câu trả lời thích đáng cho họ.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...