talawas blog

Chuyên mục:

Trịnh Thanh Thủy – Sự thật đằng sau chiếc yếm bỏ ngỏ

10/02/2010 | 2:06 sáng | 21 phản hồi

Tác giả: Trịnh Thanh Thủy

Chuyên mục: bình luận, Lịch sử, talaFemina
Thẻ:

Gần đây Hà Nội tưng bừng với cuộc triển lãm ảnh Để hiểu hơn về một Hà Nội xưa, do tạp chí Xưa và Nay phối hợp với Thư viện Hà Nội tổ chức. Báo chí toàn quốc đều loan tin và viết bài phóng sự về cuộc triển lãm hiếm có đã quy tụ được nhiều nhà sưu tập ảnh, trong đó có nhà sưu tập bưu ảnh nổi tiếng người Pháp Philippe Chaplain.

Trong số các bài viết, bài “Lý lịch bằng ảnh của một thuộc địa” của Kiều Trinh gây sự chú ý đến người đọc nhiều nhất. Nó tạo sự ngạc nhiên không những bằng vài tấm ảnh áo yếm của phụ nữ bị bóc vỏ mà còn bằng những lời tuyên bố đáng suy ngẫm của một hội viên hội khoa học là ông Lê Cường và những nhận xét của nhà nhiếp ảnh Hữu Bảo.

Đây là một trích đoạn:

Trong số hơn 100 chủ đề được trưng bày trong triển lãm này, những tác phẩm về sinh hoạt hàng ngày thu hút người xem hơn cả. Một chủ đề được người xem quan tâm và đặt nhiều dấu hỏi là áo yếm. Điều kỳ lạ với người xem là độ “hở hang” của những phụ nữ này. Trái với quan niệm “hiện hành” của nhiều người về sự kín đáo của người Hà Nội, phần lớn người trong ảnh đều mặc áo yếm mà hở ngực. Chiếc yếm chỉ che kín phần giữa ngực, còn hai bầu ngực thì lại hoàn toàn lộ ra!

Về điều này, ông Lê Cường, hội viên hội Khoa học lịch sử nói: “Điều này chứng tỏ, nho giáo đã không chạm tay đến tất cả mọi người trong xã hội. Và trong dân gian, tín ngưỡng phồn thực vẫn có sức sống riêng. Điều này không chỉ thể hiện rõ qua những cảnh yêu đương trên những thạp đồng Đào Thịnh, bia chùa Tứ Liên mà còn tồn tại trong sinh hoạt thường ngày. Và ngay cả những người có ý thức nho giáo thì các cụ cũng chỉ nho lúc đông người thôi. Điều đó xin được khẳng định là không hề dung tục”.

Ông Cường cũng cho rằng không nên nghi ngờ về tính “dàn dựng” phi thực tế của bộ ảnh này bởi chúng được xây dựng trên tinh thần dân tộc học rất rõ nét. Tuy nhiên, chính vì thế, bên cạnh tính tư liệu, nó không tránh khỏi cái nhìn về người Việt Nam như một dân tộc lạc hậu.

“Sắp xếp chân thực”– dòng chảy khác của nhiếp ảnh

Cũng đánh giá cao tính chân thực của các tác phẩm trong triển lãm, nhà nhiếp ảnh Hữu Bảo nhận xét: “Những bức ảnh ở đây thể hiện rất rõ tâm thế của một “nước lớn” khi tiếp cận những thông tin lý lịch bằng hình ảnh của các thuộc địa của mình. Với những tấm bưu thiếp đẫm ý thức quảng bá du lịch, người xem sẽ hiểu, xứ chồng con mình đang sống là như thế này”. “Các tác phẩm được chụp bởi những tay máy chuyên nghiệp và điều quan trọng là họ rất tôn trọng văn hoá…”

Càng nhìn những tấm ảnh hở hang của phụ nữ Việt Nam xưa, tôi càng nghi ngờ, càng thấy rõ tính dàn dựng phi thực tế trong chủ ý của người chụp và dã tâm của người phổ biến chúng vào bưu thiếp như một phương tiện quảng bá ngành du lịch hay một mưu đồ chính trị gian trá của Pháp quốc thời ấy.

Nếu nhìn sâu hơn, chúng ta thấy những bức ảnh này có sự sắp xếp của một nhiếp ảnh gia không chân chính, dù khung cảnh được xây dựng bằng những nét mộc mạc bình dị của người  phụ nữ lao động thường nhật. Nó thiếu tự nhiên dù đã được dàn dựng bằng người thật và những vật liệu làm cho giống như thật. Đó cũng chính là gian ý nửa hư nửa thực, mập mờ đánh lận con đen của người chụp những tấm ảnh khoả thân này.

Hãy nhìn vào khuôn mặt người mẫu trong tấm hình ba cô gái đang ngồi (hình số 1), có một cô đang cầm dọc tẩu hút thuốc. Chính giữa là một cô bé có lẽ với động tác châm thuốc, còn hai cô kia đều mặc yếm, nhưng cả hai chiếc yếm bị vén qua một bên với chủ ý phanh ngực ra. Khuôn mặt hai cô gái mang đầy vẻ sượng sùng, khổ não, đau đớn và tủi nhục hơn tâm trạng mong chờ phút sung sướng của một người đang đợi hút. Vì sao? Ta có thể tưởng tượng ra đằng sau chiếc yếm bỏ ngỏ kia là một cường lực vì người chụp là người Pháp, kẻ thống trị hét ra lửa, kẻ nắm trong tay thân phận người dân bị trị.

Còn cái dáng ngồi chàng hảng mời gọi của một trong hai cô gái ngực trần nữa, tiết lộ rõ ràng ở đây có sự sắp đặt của một tay phó nhòm chuyên nghề chụp ảnh khiêu dâm!!!

Tôi trộm nghĩ cái thời xa xưa đó (có thể là 1888), chắc chưa có nghề người mẫu khoả thân cho các tay chụp hình chuyên nghiệp tha hồ chụp như bây giờ, nhất là các tay phó nhòm lại là người Tây phương. Và vào những năm người Pháp bắt đầu đô hộ chúng ta chưa có phong trào lấy Tây cũng như sự hiện diện của nhà thổ (ra đời khoảng 1940 trở đi). Vậy thì ba giả thuyết: người mẫu chuyên nghiệp, vợ Tây và gái giang hồ có thể bỏ qua một bên.

Chỉ có giả thuyết cuối cùng là những người dân lao động quê mùa này bị ức hiếp, bắt buộc phải tuân thủ làm theo mệnh lệnh “bắt cởi phải cởi, bắt chết phải chết” của người chủ nô lệ.

Khuôn mặt nô lệ buồn bã, chịu đựng của tấm hình số 2 cũng vậy, nó thuần túy một tấm hình khoả thân trần trụi không một nét nghệ thuật văn hoá nào cả.

Chiếc áo yếm nô lệ này không có nét hấp dẫn nửa kín nửa hở nào như các nhà phê bình ngày nay hay ca tụng vẽ vời đầy rẫy trên các trang web. Nó chỉ mang một tính lịch sử đau đớn của tổ tiên ta mà thôi.

Tôi rất ngạc nhiên gần như sốc khi thấy các tấm hình này và tự hỏi không lẽ các bậc phụ nữ tổ tiên ta ngày xưa hở hang đến thế sao. Trong khi từ bé mẹ tôi răn dạy tôi rằng: “Con gái phải kín đáo, áo mặc chớ hở hang, đi đứng nhẹ nhàng khoan thai, ngồi thì khép chân lại, lúc nào cũng phải giữ ý tứ”.

Hỏi lại thì mẹ tôi trả lời thế này. Thời bà ngoại tôi sống, lúc đó chưa có áo ngực (su chiêng) thì mặc áo yếm, nhưng áo yếm chỉ là áo lót, bên ngoài phải mặc áo ngắn, áo cánh hay áo dài. Khó khăn hơn thì phải bịt chặt ngực lại hay nén ngực chứ không phải hớ hênh vậy đâu. Thời Pháp thuộc, người dân ai cũng sợ lính Tây lắm, nhất là lúc chúng qua làng đi ruồng bố. Mẹ kể, em gái của mẹ khi đó gánh hai gánh phân đi trên đường làng, tụi Tây thấy la “gái gái” và ào tới lột quần áo cưỡng hiếp cô (mặc cho phân rơi rớt) ngay trên đường làng trước mắt bao nhiêu người mà không ai dám can thiệp. Do đó việc chúng bắt phụ nữ cởi truồng hay trần cho chúng chụp hình là chuyện thường tình.

Bố tôi thì kể thêm về cái yếm như thế này. Gia đình bên mẹ tôi khá giả nên còn có áo mặc ra ngoài chiếc yếm, còn bên bố tôi hồi ấy nghèo quá. Bà nội tôi chỉ có độ một, hai cái áo thôi lại còn bị vá chùm, vá đụp. Bà thường thường chỉ có mặc yếm ra đồng làm việc mà cất chiếc áo đi sợ rách, sợ khi thời tiết trở lạnh, không có áo mà mặc. Năm Ất Dậu, nạn đói tràn lan vì chính sách thâm hiểm của Nhật – Pháp nhằm dồn cả một dân tộc vào thảm họa diệt chủng. Bố tôi đi làm phu lục lộ không đủ tiền mua thực phẩm cho cả gia đình. Bà chịu hy sinh nhịn đói mà chết, để nhường miếng ăn cho chồng, cho con. Mỗi lần nhớ tới bà, bố tôi lại rơi nước mắt ân hận không nuôi nổi mẹ phải để mẹ chết vì thiếu ăn.

Qua câu chuyện trên, tôi biết thêm là người phụ nữ nhà quê thời ấy vì nghèo không đủ quần áo nên phải mặc phong phanh chiếc yếm không như vậy (nhưng rất kín đáo, che hai bầu ngực), chứ không phải vì đó là một thứ  “văn hoá phồn thực” vượt ra ngoài vòng rào nho giáo như ông Lê Cường, hội viên Hội Khoa học Lịch sử phát biểu.

Nếu xét theo văn hoá truyền thống, phụ nữ Việt Nam thời ấy ăn mặc rất kín đáo, trong lệnh vua phép nước cũng có ghi chép rõ ràng. Theo tài liệu sách Đại Nam thực lục tiền biên, dưới thời các chúa Nguyễn, Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát đã ban hành sắc dụ về ăn mặc cho toàn thể dân chúng xứ Đàng Trong. “Thường phục thì đàn ông, đàn bà dùng áo cổ đứng ngắn tay, cửa ống tay rộng hoặc hẹp tùy tiện. Áo thì hai bên nách trở xuống phải khâu kín liền, không được xẻ mở….” Riêng tại Kinh đô Huế, nơi luật lệ thực thi nghiêm ngặt, đàn bà ra đường thường mặc áo dài kể cả lúc đi bán hàng rong. Tục lệ này còn lưu giữ cho tới bây giờ.

Nếu xét theo thực chứng, chúng ta xem thêm rất nhiều những bức hình chụp cảnh dân cư Hà Nội lúc đó, ta thấy phụ nữ ăn mặc rất đàng hoàng, kín đáo thậm chí đến nỗi bít bùng hai ba lớp nữa kia. Chỉ có vài ba tấm hình phụ nữ ở trần này nằm lẫn lộn vào gây ấn tượng mạnh làm bẻ cong sự thật.

Khi tôi viết bài này, qua những email truyền đi trên mạng thì tôi và bạn bè tôi, hầu hết ai cũng nhận được các bức hình khoả thân với tựa đề “Hình ảnh phụ nữ VN khoả thân của đầu thế kỷ trước” được phát tán và lưu hành khắp nơi. Loạt hình đó, theo lối sắp xếp dàn dựng cảnh và người thì ai cũng đoán ra cùng một nhiếp ảnh gia là tay chơi thích chụp những hình ảnh khiêu dâm. Trong bộ sưu tập ảnh hoàn toàn khoả thân này có vài ba tấm hình hở ngực đã được đem ra trưng bày trong buổi triển lãm vừa qua. Tôi còn lưu giữ những tấm ảnh này nhưng chỉ đưa ra ba tấm ảnh hở ngực còn những tấm kia hoàn toàn trần trụi và mang đầy vẻ dung tục.

Theo tôi, việc đem những tấm ảnh hở ngực trưng bày chen lẫn với những tấm ảnh và bưu thiếp đứng đắn về Hà Nội xưa dễ làm người xem lầm lẫn. Điều tai hại là hậu ý tạo nên cái nhìn sai lạc về một văn hoá và lịch sử của một dân tộc. Ai xem xong cũng tưởng thời ấy phụ nữ Việt ta bệ rạc bên bàn hút, nhếch nhác thả ngực trần như vậy kể cả lúc quang gánh lao động.

Điều đau lòng hơn là người Pháp đã dùng những tấm hình ngực trần ấy làm bưu thiếp. Ngày ấy bưu thiếp rất phổ thông và đa dụng. Người ta sử dụng bưu thiếp với nhiều mục đích như phát triển nghệ thuật, thương mại như du lịch và chính trị như truyền bá một tư tưởng nổi loạn hay hình ảnh một lãnh tụ.

Với một ý đồ chính trị là khai thác chiếc yếm bỏ ngỏ, người Pháp đã dùng những tấm bưu thiếp này lăng nhục phụ nữ Việt Nam như một dân tộc thuộc địa mọi rợ. Nó cũng có tác dụng lôi cuốn đàn ông Pháp càng thấy thích thú hơn trên con đường nhập ngũ viễn chinh qua Việt Nam.

Bàn rộng thêm một chút về chiếc áo yếm xưa

Thực ra, đôi bờ vú luôn luôn là niềm hãnh diện của phụ nữ, là niềm hoan lạc của phái nam, mà cũng là thức ăn thiên nhiên dinh dưỡng vô bờ của trẻ nhỏ. Chiếc yếm che ngực đã được tạo ra như một trang phục truyền thống không những để che thân mà còn là một vật làm đẹp (yếm lụa, yếm gấm) cho các phụ nữ khá giả có tiền, có của. Việc kín/hở hay cởi /mặc áo yếm đã móc ngoặc vào đức hạnh các phụ nữ như một đặt để trói buộc vô hình. Người đàn bà Việt Nam bị các ông đồ Nho bắt phải đậy, các ông Tây buộc phải cởi, thật là tội cho họ. Họ phải câm khi bị lăng mạ, bị bóp cổ, bị hành hạ, đánh đập, giết chóc, đối xử phi nhân như một món đồ chơi mà không có chọn lựa, không có tiếng nói. Sống mà như hấp hối, không cười, không vui, cô thế và cô đơn.  Đã thế, nỗi thống khổ của cái nghèo, cái sợ, cơn đói kinh niên, áp lực chồng con theo đuổi họ mãi như cái bóng thiết tha nhất. Họ sống lặng lẽ như những bóng ma. Nhưng khác với bóng ma ở chỗ họ kiên cường phục vụ chồng, nuôi nấng con cái và nhất là hy sinh mạng sống lúc cần phải hy sinh. Như câu chuyện của bà nội tôi, của người đàn bà trong truyện “Anh phải sống” của Khái Hưng.

Pascal có một suy tưởng, viết tóm tắt như thế này: “Con người, ai cũng có dĩ vãng, kỷ niệm là dĩ vãng của một cá nhân. Quốc gia nào cũng có dĩ vãng, lịch sử là một dĩ vãng của một dân tộc! Cá nhân, ai cũng yêu kỷ niệm của mình thì dân tộc nào cũng phải yêu lịch sử của họ.”

Tôi là một công dân Việt Nam, dù dĩ vãng dân tộc tôi thế nào, tôi vẫn yêu mến lịch sử dân tộc tôi. Dù những hình ảnh phụ nữ Việt Nam xưa bị lăng nhục như thế nào tôi vẫn yêu mến họ. Những người đàn bà yếu đuối kia là tổ tiên tôi, họ là mẹ là bà cố, bà sơ của người Việt chúng ta hiện nay, dưới bất cứ hoàn cảnh nào (kể cả khi lịch sử bị bẻ cong) chúng ta cũng cần phải yêu quý họ, phải không các bạn?

Tài liệu tham khảo:

Kiều Chinh, “Lý lịch bằng ảnh của một thuộc địa

Dân Hùng, “Để hiểu hơn về một Hà Nội xưa

© 2010 Trịnh Thanh Thủy

© 2010 talawas

Phản hồi

21 phản hồi (bài “Trịnh Thanh Thủy – Sự thật đằng sau chiếc yếm bỏ ngỏ”)

  1. Nguyễn Văn Nguyên says:

    Cho tới hôm nay, nếu ở một nơi chốn nào đó trên thế giới, hay như trên nước Việt Nam người ta quan niệm “phô ra” trong cách ăn mặc mới là đẹp thì cũng không lấy gì làm lạ. Tuy nhiên, theo tôi, dựa vào mấy tấm hình những người phụ nữ “hở hang” để kết luận nó phản ánh “về sinh hoạt hàng ngày” hay “tín ngưỡng phồn thực” ở một nơi chốn cụ thể là Hà Nội từ mốc thời gian sau khi xuất hiện truyền thuyết Chử Đồng Tử và nàng Tiên Dung (chưa bàn tới mốc thời gian xuất hiện tác phẩm Truyện Kiều của cụ Nguyễn Du) thì thật là một điều khó tin.

  2. Chính xác! Tôi cũng vừa ghé thăm http://www.hanoilavie.com/. Bộ sưu tập có hơn 1400 bức ảnh. Đây quả là một bộ sưu tập đáng giá những hình ảnh của nước Việt Nam, dân Việt Nam, và một số sự kiện lịch sử xảy ra ở Việt Nam thời Pháp thuộc. Cảm ơn các bạn Lương và Khiêm.

  3. Khiêm says:

    Bộ sưu tập đầy đủ của Philippe Chaplain ở đây:

    http://www.hanoilavie.com

    Xin mời thưởng thức.

  4. @ Luong:

    Cảm ơn bạn Luong. Tôi thật có lỗi vì đã coi Philippe Chaplain là người thiên cổ.

    Với thông tin trên, nay tôi sửa câu cuối cùng trong PH trước của tôi thành: “Nếu Philippe Chaplain cũng phát biểu tương tự như vậy về những cartes postales của ông thì sao nhỉ?”

  5. Luong says:

    Bạn Nguyễn Đình Đăng ơi

    Ông Philippe Chaplain chưa chết không những còn sống mà còn trẻ măng. Ông ta không phải là nhiếp ảnh gia của các bức ảnh trên những cartes postales. Ông ta chỉ yêu Hà Nội và bắt đầu sưu tập ảnh Hà Nội trong thời gian mới đây vào khoảng 4 năm thôi. Ông ta mua lại những bức ảnh về Hà Nội này và đem triển lãm vì ông rất thích Hà Nội. Người chụp những bức ảnh này từ những năm 1884 và đã chết lâu rồi

    Đây là cái link của Phippe Chaplain

    VTV Philippe Chaplain exhibition on VTV 6 10 2009
    http://www.youtube.com/watch?v=CMz7m-sr8Ng&feature=related

  6. Đỗ Kh. says:

    Đức chúa trời dựng nên loài người như hình ngài, cho nên các vị trời con nào nào cũng có tư duy thẩm mỹ con để áp đặt, khuôn phép cổ điển, Hy-La, Phục hưng, Lãng mạn, Hiện đại hay là gì gì.

    Về phục sức, dưới Đệ nhất Cộng hòa, người dân tộc Thượng phải mặc quần mới được vào công sở chứ không được đóng khố. Bắt mặc quần phải mặc quần, cho che ngực mới được phần sú-chiêng.

    Khai thác tâm lý “phản đế” của thập niên 60 về sau, lại là các nhà độc tài “dân tộc” nhanh trí như ông Mobutu ở Congo, Joseph-Desiré cúng cơm đổi thành Sese Seko Nkuku Ngbendu wa Za Banga và là người lăng xê kiểu áo đại cán gọi là “abaco” tức là “à bas le costume” (đả đảo bộ com-lê). Ông Ghadafi thì tạo mẫu thời trang rất là đặc biệt và đi đâu nước ngoài cũng mang theo lều vải để dựng qua đêm cho nó tâm hồn sa mạc.

  7. Cũng là chị em ta hở ngực nhưng nếu là người Tây chụp thì ta “chụp” cho họ cái mũ “ý đồ chính trị là khai thác chiếc yếm bỏ ngỏ” (sic) để “lăng nhục phụ nữ Việt Nam như một dân tộc thuộc địa mọi rợ.”(sic) Còn nếu là người VN ta chụp người VN ta (sau này) thì đó là “những cái hở (…) rất Việt Nam, không hề thái quá” (sic), là “lối đi làm sao toát lên được vẻ đẹp gợi cảm đặc trưng Việt Nam,”(sic) “vừa nhằm gìn giữ, giới thiệu với bạn bè quốc tế văn hóa Việt Nam, nét đẹp Việt Nam, vừa có thể tìm kiếm thêm chi phí cho các hoạt động xã hội và từ thiện của mình.”(sic) (Xem bài “Mai Phương Thúy chụp ảnh nude” đăng tại VNExpress: http://w14.vnexpress.net/GL/Van-hoa/2008/08/3BA05158/ ).

    Hay là :”Trong mắt tôi, ảnh nude cũng là một thể loại nhiếp ảnh nghệ thuật như nhiều thể loại nhiếp ảnh nghệ thuật khác, nó có giá trị thẩm mỹ và có tác dụng giáo dục cái đẹp… Ở góc độ nghề nghiệp, chúng tôi thấy đây là tập ảnh nude nghệ thuật nghiêm túc, trong sáng, đem lại cho người xem một cảm xúc đẹp, lành mạnh” (sic). (Xem http://w14.vnexpress.net/GL/Van-hoa/2007/12/3B9FDAB7/ )

    Nếu Philippe Chaplain mà sống lại và phát biểu tương tự như vậy về những cartes postales của ông thì sao nhỉ ?

  8. Son Bac says:

    Lời tuyên bố ông Lê Cường và những nhận xét của nhà nhiếp ảnh Hữu Bảo về những bức ảnh hở ngực trong triển lãm đã phác họa lên chân dung trí thức Việt Nam hiện nay: Dùng kiến thức để tự lừa dối mình và lừa dối cộng đồng bằng những hỏa mù từ ngữ.

    Vụ này tôi lại nhớ trước kia có hội thảo về sự hiện diện của Nhật tại Việt Nam trong thế chiến thứ hai, do đại sứ quán Nhật tài trợ, các học giả Việt Nam đã cố tình giảm nhẹ trách nhiệm của Nhật trong nạn đói 45. Sau khi bị dư luận VN phản đối dữ dội,hội thảo không tổ chức đợt hai như dự định và sứ quán Nhật cũng đòi lại số tiền đã chi cho hội thảo lần 2.

    Tôi thấy ở VN có tiền mua được nhiều thứ. Người ta có thể mua các học giả trí thức khoa bảng dùng kiến thức của mình để bóp méo lịch sử.

  9. Nam Phan says:

    Qua ba bức hình trên, theo tôi, cả phía “sính chữ”(Lê Cường)lẫn phía “nâng quan điểm” đều trật lất.

    Chẳng có gì là tín ngưỡng với “phồn thực”, “phồn thịt” gì ở đây cả. Chỉ là sự hợp tác giữa đạo diễn với diễn viên(còn chuyện cưỡng bức hay thoả thuận xin bàn sau).

    Việc chụp vài bức ảnh rồi đem triển lãm dù ở thời điểm nào(An Nam ngày xưa hay Việt Nam bây giờ) chẳng nói lên điều gì quan trọng. Không thể căn cứ vào đó để”kết buộc” là “tín ngưỡng” hay văn hoá của một dân tộc.

    Có tín ngưỡng hay văn hoá “phồn thực” không? Không dễ trả lời. Có người hỏi:” Thế còn tranh hái dừa?”. Xin thưa, đây chỉ là trường hợp của một em “đoảng” hớ hênh mà nhà vẽ chộp được và đưa lên giấy bản. Cắc cớ hơn thì hỏi:” giải thích sao về những bức chạm trổ “ca tụng thân xác” trong những đình, chùa VN, chẳng phải là tín ngưỡng đó sao?”. Xin trả lời bằng một câu hỏi lại” Thế những bức tranh, tượng trên trần, tường trong những Đại Giáo Đường của Giáo Hội Thiên Chúa Giáo La Mã bên trời Âu cũng là một biểu trưng cuả tín ngưỡng? Một tín ngưỡng sùng bái thân thể con người tồn tại trong một tín ngưỡng tôn thờ Đấng Tạo Hoá Duy Nhất?”. Chỉ có thể giải thích, người nghệ sĩ,ở đây,ca tụng sự sáng tạo vũ trụ, thế giới sự sống mà con người là tác phẩm tuyệt tác của Thượng Đế.

    Còn lại đa số những phô bày ” tín ngưỡng” ra chỉ là do hoàn cảnh. “Vũng lội làng Ngang” của cụ Tam Nguyên Yên Đỗ là một thí dụ. Trước vũng lội,có em ý tứ hay chỉ có váy đụp nên chỉ vén ngang ống quyển, có em hớ hênh,hay xót cho cái váy xồi mới tinh nên kéo quá cao để cho cuội ta được nhiều phen mãn nhãn.

    Nếu ông Lê Cường và những vị nhất trí với ông đang ở vào lớp tuổi về hưu hay lớn hơn chắc đôi khi nhớ lại,bà cụ thân sinh, các bà cô, bà dì khi vạch vú cho con bú( chức năng mà các vị đôi khi coi trọng hơn cả mạng sống mình) có háo hức, hớn hở, hân hoan hay ít ra thoải mái làm việc này khi có sự hiện diện của người lạ mặt?

    Việc lên án thực dân cuả TTT tôi không dám phản bác vì không cãi ngang được với lịch sử. Nhưng trong tường hợp này tôi cho là tác giả” lên gân”. Ở đây không có thực dân gì sất, nếu có thì là” thực phẩm”. Còn nói cho bằng được thì trách nhiệm cuả thực dân chỉ một phần ba. 1/3 dành cho ” cò” nhiếp ảnh. 1/3, cũng là phần quyết định là diễn viên do sự cưỡng bức cuả “hơi đồng”.

    Bức hình 1 và 3 không nói lên một chút gì là cưỡng bức cả từ nét mặt đến bộ dạng. Bức hình 2 không như Trịnh Thanh Thuỷ luận vì sự áp bức của cường quyền mà hai em có bộ mặt “đưa đám”. Đơn giản các em không quen khói thuốc, sợ khói thuốc mà nhăn nhó khó coi. Em đối diện dù không hút nhưng không vui vẻ gì là do trong tâm lý học có cái vụ gọi là ” lây tâm trạng” thế thôi.

  10. Luong says:

    Đế quốc Tây đã tàn từ đời tám hoảnh mà tính hèn nhát, bợ đỡ mẫu quốc vẫn còn ám ảnh ở người dân thuộc địa VN ta. Sự cúi đầu trước quyền lực Tây, Tàu làm người dân gù lưng đi mà không thấy mình gù. Buồn nhất là sự vô cảm, chai đá, không biết nhục hay xúc động trước việc tổ tiên bị nhục mạ. Và sau này nữa, trước đại nạn Bắc Phương còn bao nhiêu Trần Quốc Toản bóp nát cam để thả cơn hận tuôn trào!

  11. Hồ Phú Bông says:

    Mới đây, chỉ khoảng cuối thập niên 60 của Thế kỷ trước, nơi tôi đến, tiếp xúc thì các cô K’ho vẫn còn phô nguyên đôi gò bồng đảo. Khi nói chuyện đôi lúc có cô còn vô tình đưa tay nâng gò ngực lên (giông giống như kiểu nghiêng người lén sửa xú chiêng bây giờ!) Trước cái tự nhiên sơ khai đến như vậy thì đôi mắt cú vọ của tôi trở nên ngượng. Ngượng vì xấu hổ cho cái dâm của mình!

    Trong tấm ảnh một cô thì ngồi chạng háng, cô thì tiêm, cô thì hút không biểu lộ nét hồng hoang của “gái thị thành” thuở ấy nhưng mang tính cách khai thác du lịch nhiều hơn. Cũng giống như bây giờ cứ thấy ảnh cô gái được make-up tùm lum, mang gùi, mặc xà rông hay đưa ngón tay thon vịn hờ cần cái bình rượu thì y như rằng Ban Mê Thuột! Không chừng nhìn kỷ mấy cái móng chân còn xanh đỏ tím vàng nữa cũng nên!

    Chỉ nhìn mấy tấm ảnh trưng dẫn trong bài viết tôi chẳng thấy có gì xấu hổ hay tự ái dân tộc cả! Có xấu chăng là hiện tại vẫn có chủ trương cho thi đủ loại hoa hậu, đủ kiểu đủ cỡ đến hợm hĩnh, còn đánh đấm, kiện tụng um sùm mới đáng nói! Chủ trương nầy mới thực sự làm xấu nết của phụ nữ Việt Nam đương đại.

  12. Kathyly says:

    Bác Đỗ Kh.

    Ngày xưa, phụ nữ Amazone ở trần mang cung tên luớt ngoài chiến trận.
    http://www.allaboutturkey.com/amazon.htm
    Còn phụ nữ Middle East hồn nhiên hở ngực đến nỗi thánh Gabriel ngứa mắt, “mặc khải” vói tiên tri Mohammed “nhà ngươi biểu vợ con đậy bớt ngực lại có được không?” từ đó Middle East mới có khăn choàng. Đáng lẽ thánh cứ nhắm mắt lại thay vì bắt cả đám phụ nữ phải thay đổi. Bao giờ đàn ông/thực dân/nuớc lớn/nguời giàu… bỏ cái lối áp đặt suy nghĩ của mình trên nguời khác?

  13. Khiêm says:

    Trời đất! Chẳng lẽ các học giả dân tộc, nhân chủng, bảo tàng, hình ảnh, không phân biệt nổi những tấm hình dành cho voyeur và những tấm hình ký sự. Trương ra không trong khi chưa biết nguồn gốc rõ ràng vẫn chưa thấy đủ, lại còn tán lung tung nữa. Học thiệt thì luôn suy nghĩ kỹ. Còn học giả thì thấy cái gì Tây Tàu nó làm là phải có giá trị ghê lắm. Hết biết.

  14. Đỗ Kh. says:

    Không hiểu được thực dân, ngoài cái tính ngạo ngược của họ!

    Ở Polynesia, truyền thống là phụ nữ ngực trần thì các cha lại bắt mang vỏ dừa, vòng hoa, pareu che lại hay là mặc áo lên đến tận cổ khiến ngày nay các bà đứng quét cửa nhà hay ra hàng xén đầu ngõ vẫn phải mang độc có cái nịt vú ở phần trên.

    http://www.janeresture.com/tahitihome/postcards.htm

  15. Thai Nguyen says:

    Về các hình ảnh xa xưa ở VN, xin vào web site của Nguyễn Tấn Lộc (http://nguyentl.free.fr/html/cadre_sommaire_vn.htm). Anh Lộc có trình bày các ảnh chụp tại Bắc Kỳ vào những năm 1884-5 của Bác Sĩ Hocquard khi ông này theo quân đội viễn chinh Pháp ra đây xâm lược. Xin xem các thường phục phụ nữ VN ở đây, thay vì ở các bưu thiếp thương mại sau này.

1 2
  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả