talawas blog

Chuyên mục:

Trần Văn Tích – Dạt/Giạt

23/03/2010 | 1:00 sáng | 9 Comments

Tác giả: Trần Văn Tích

Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ:

Vì tôi đầu têu ra chuyện nên dùng nhóm chữ “cộng đồng lưu vong” để chỉ một bộ phận tập thể đồng bào Việt Nam đang sinh sống tại nước ngoài thay vì gọi chung là “cộng đồng hải ngoại” nên đã có một số phản hồi thoạt đầu liên quan đến chữ “lưu vong” rồi chuyển qua “lưu lạc” để rồi đến cặp chữ “dạt/giạt”.

Theo một số quí vị “phản hồi gia” như Nguyễn Đình Đăng, Hoàng Ngọc-Tuấn thì viết dạt hay giạt cũng đều đúng. Ông Hoàng Ngọc-Tuấn còn trích dẫn tự điển của Viện Ngôn ngữ học. Phần tôi thì lại thấy dường như vấn đề chưa thể giải quyết gọn, nhẹ như vậy.

Giống như ông Hoàng Ngọc-Tuấn, tôi hiện có mấy cuốn tự vị, tự điển, từ điển đơn ngữ Việt-Việt. Vậy để bắt đầu, tôi xin dẫn các tự vị, tự điển, từ điển liên hệ.

Cuối thế kỷ XIX, năm 1895, Dictionnaire annamite-大南國音字彙 – Đại Nam Quấc âm Tự vị của Huình-Tịnh Paulus Của, Tome I, A-L, ghi cả hai chữ dạt giạt:

– “Dạt. n. Dan ra, để nới ra, không cho giụm lại. – ra. Bỏ ra, để nới ra. – củi. Kéo củi ra để cho xa nhau; bớt củi bớt lửa. Bỏ –. Bỏ ra không dùng.“ (n = chữ nôm).

Giạt. n. Bị sóng gió đưa ra, hoặc tấp vào. – vào bờ. Tấp vào bờ. – ra. Đưa ra, bỏ ra, để riêng ra. Bạt –. Trôi tấp, hoặc đưa vào chỗ nào. Giợt –. Nước da không sậm, nhứt là bị nước làm cho lợt màu.”

Từ năm 1931, Việt Nam Tự điển do Hội Khai trí Tiến đức khởi thảo đã gán cho hai chữ dạt/giạt hai nghĩa khác nhau: “Dạt: Thưa, giãn: Vải dạt, sợi dạt” và “Giạt: Bị sóng gió xô đẩy đi: Trời mưa giạt cả ao bèo. Thuyền bị sóng đánh giạt vào bờ. VĂN-LIỆU.- Hoa trôi, bèo giạt đã đành (K).” [(K) = Truyện Kiều].

Từ điển tiếng Việt do Văn Tân chủ biên, ấn bản 1977, không ghi chữ dạt, chỉ ghi chữ giạt: “GIẠT. – t. Bị xô vào một bên: Vải giạt; Bèo giạt.” (t. = tính từ).

Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, ấn bản 1994, ghi “dạt1 cv. giạt. đg. Bị xô đẩy đi nơi khác một cách tự nhiên do một tác động nào đó. Thuyền bị sóng đánh dạt vào bờ. Chạy dạt về một phía. Đám đông dạt ra nhường lối cho xe đi.” và “dạt2 đg. Dãn thưa ra (thường nói về sợi của hàng dệt). Vải mới giặt vài lần đã dạt.” (cv. = cũng viết, đg. = động từ). Đối với chữ giạt, Từ điển Hoàng Phê ghi: “giạt1 x. dạt1 và “giạt2 x. dạt2. (x. = xem).

Từ điển tường giải và liên tưởng tiếng Việt của Nguyễn Văn Đạm, ấn bản 1999, ghi “dạt đgt. Bị xô đẩy đi nơi khác một cách tự nhiên. Thuyền bị sóng dạt vào bờ.” (đgt = động từ) và “giạt tt. Xô vào một bên. Vải giạt sợi. Bèo giạt.” (tt. = tính từ).

Như vậy: 1) Các từ điển phát hành thời Pháp thuộc phân biệt dạt giạt. 2) Văn Tân và Nguyễn Văn Đạm hiểu chữ giạt giống nhau1; 3) Văn Tân không biết đến chữ dạt; 4) Hoàng Phê không phân biệt dạt/giạt, hai chữ viết cách nào cũng được.

Cả ba bộ từ điển vừa liệt kê đều do người miền Bắc biên soạn.

Tại miền Nam và trước năm 1975 có Việt-Nam Tự-điển do Lê Văn Đức cùng một nhóm văn hữu biên soạn, Lê Ngọc Trụ hiệu đính. Quyển Thượng A-L, ấn bản 1970, ghi “DẠT đt. Tải ra, banh rời ra, không để chồng-đống: Dạt củi, dạt đống cát // (R) tt. Thưa, lơi, không dày, không săn: Vải dạt, sợi dạt.” và “GIẠT tt. Tạt, lạc, trôi vất-vưởng, không phương-hướng: Thuyền giạt, bèo giạt hoa trôi.

Như vậy hai soạn giả miền Nam phân biệt rạch ròi giữa dạt giạt: 1) về từ loại, dạt có thể là động từ mà cũng có thể là tính từ (đt, tt) còn giạt thì chỉ là tính từ mà thôi; 2) về ngữ nghĩa, dạt là tách rời ra còn giạt là trôi nổi. [(R) = nghĩa rộng].

Việt-ngữ Chánh-tả Tự-vị của Lê Ngọc Trụ ghi “Dạt (n) 1. nới ra; thưa mình : sợi –; vải –; 2. tãi ra, không cho giụm lại: – củi; 3. (tđ) dào-dạt; bạt” [(n) = tiếng nôm, tđ = tiếng đôi hoặc tiếng đệm] và “Giạt (n) 1. tạt, bị sóng gió đưa tạt đi : bạt giạt; trôi giạt. 2. con giạt sành cũng nói con “giọt sành”, con “sạt sành”. 3. (tđ) giợt-giạt.”

Như vậy Lê Ngọc Trụ chú giải thêm chi tiết theo đó cả hai chữ dạt/giạt đều là chữ Nôm nhưng về nội hàm ngữ nghĩa của hai chữ thì vẫn giống Lê Văn Đức.

Tóm lại: đã không có sự thống nhất giữa miền Bắc “xã hội chủ nghĩa“ và miền Nam “tiền đồn tự do” khi thích nghĩa hai chữ dạt/giạt.

Tác giả Otto Karow trong Vietnamesisch-Deutsches Wörterbuch không ghi chữ dạt, chỉ ghi chữ giạt đồng thời dẫn thành ngữ hoa trôi bèo giạt để chuyển dịch sang Đức ngữ.

Chữ Nôm viết hai chữ dạt giạt khác nhau. Đại Nam Quấc âm tự vị của Huình-Tịnh Paulus Của, tlđd, viết chữ dạt với sáu nét do ghép bộ thủ bên trái vào chữ dặc bên phải; trong khi chữ giạt, tám nét, được viết với bộ thủy bên trái và chữ thất bên phải.

Kết luận tạm thời 1: nếu căn cứ vào chữ Nôm gốc gác thì nên hiểu dạt không phải là giạt. Dạt xem như có phần thông dụng trong kỹ thuật chế tạo vải vóc, giạt xem như có phần thông dụng khi nói về tình trạng trôi nổi bồng bềnh.

Bây giờ xin chuyển qua dòng/giòng. Không có tự vị, từ điển, tự điển đơn ngữ Việt-Việt nào ghi chữ giòng mà tất cả đều thống nhất cùng ghi một chữ dòng mà thôi. Chỉ riêng Otto Karow ghi chữ giòng và chú là xem chữ dòng, nghĩa I và IV.

Trong thực tế, chúng ta có Thạch Lam với Theo giòng, Tú Mỡ với Giòng nước ngược, Nhất Linh với Giòng sông Thanh Thủy, Cao Văn Luận với Bên giòng lịch sử. Phải chăng chư vị đã viết sai chính tả tiếng Việt?

Thơ trào phúng của Tú Mỡ cũng dùng chữ giòng:

Ngày đêm cặm cụi ra công,

Giúp ông chúa động khơi giòng sông ngân.

Sự kiện dòng/giòng này đưa đến tình huống tựa đề bộ hồi ký của vị Linh mục cố Viện trưởng Viện Đại học Huế đụợc “xử lý“ khá phức tạp:

–  Trần Trọng Đăng Đàn trong Văn hoá văn nghệ Nam Việt Nam 1954-1975 chủ động đổi thành Bên dòng lịch sử;

–  Võ Phiến trong Văn học miền Nam Tổng quan khi thì viết Bên giòng lịch sử [trang 155 (2 lần), các trang 244, 313, 335] khi thì viết Bên dòng lịch sử (trang 161)2.

Tập bình luận văn học của Thạch Lam cũng chịu chung số phận:

–  Việt Nam Văn học sử giản ước tân biên của Phạm Thế Ngũ, Từ điển Văn học, Tập II, N-Y, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội đều ghi là Theo giòng;

–  trong khi Từ điển Văn hoá Việt Nam, Vũ Ngọc Khánh chủ biên, lại ghi là Theo dòng.

Kết luận tạm thời 2: có vẻ nên viết dòng, không nên viết giòng với lý do là hầu hết các tài liệu tham khảo (đôi khi ít nhiều mang tính quan phương) đều chỉ có chữ dòng mà không có chữ giòng.

21.03.2010

© 2010 Trần Văn Tích

© 2010 talawas


1 Nhị vị Văn Tân và Nguyễn Văn Đạm cùng đứng tên chung khi chỉnh lý và bổ sung Từ điển tiếng Việt in lần thứ hai năm 1977.

2 Xin hết lòng cám ơn anh Nguyễn Vy Khanh đã mau lẹ cung cấp những thông tin chi tiết chính xác liên quan đến tựa đề cuốn sách của Linh mục Cao Văn Luận.

Bình luận

9 Comments (bài “Trần Văn Tích – Dạt/Giạt”)

  1. Hưng Quốc viết:

    Ban VanLang,

    Cảm ơn bạn đã có góp ý. Vâng, tôi cũng như bạn: “những tìm hiểu đó không vô ích chút nào”. Nhưng tôi chỉ e đến nay có người vẫn giữ nguyên quan điểm “viết thế nào cũng được” ngay cả có một bài tìm hiểu công phu như thế này nên mới cho rằng ông Trần Văn Tích nhọc công..vô ích.

    “Vậy kính mong “ông Le Nin ở nước Nga” tiếp tục giúp bà con chúng tôi về tiếng Việt!”

    Bạn đừng gọi tôi là “ông Le Nin ở nước Nga” (dân đen ai lại sánh với Lãnh tụ Vô Sản Nga), mà Nga thì làm sao biết tiếng Việt mà “giúp bà con chúng tôi”. Tôi cũng không có khả năng ấy đâu. Tôi có nhã ý “giúp” ông Đăng nhưng ông ta lôi ra nào là từ điển online, nào là những ví dụ ở những từ khác, những hiện tượng ngôn ngữ Anh – Mỹ, cả tiếng Nhật..nữa để chứng minh “viết thế nào cũng được”, tôi chạy theo đã bở hơi tai rồi. Thế mà lại thêm cả ông Trương Đức cho vào 2 ví dụ “xồng xộc/sồng sộc” / “diễu/giễu” cũng cùng idea: “viết thế nào cũng được” làm tôi quả thực không thể cố gắng được nữa. Nay VanLang lại mang thêm “bà con” ra nhờ tôi “giúp” thế thì quá bằng hại tôi chứ còn gì. Mong VanLang lượng thứ cho tôi, tôi cũng chỉ là một người thường thôi, không có năng lực siêu nhiên nào đâu.

    Cảm ơn bạn lần nữa đã có lời góp ý.

  2. VanLang viết:

    Ông Hưng Quốc viết: “Tuy nhiên, qua những cuộc tranh luận nho nhỏ ở “trời tây” (Ông Le Nin ở nước Nga) tôi vẫn thấy một văn hóa tranh luận “rất Việt Nam” (Mà em lại thấy rất là Việt Nam. Rồi đâm ra những người như ông phải nhọc công tìm hiểu… vô ích.”
    Tôi lại thấy những tìm hiểu đó không vô ích chút nào. Trên sách báo tiếng Việt tại Việt Nam (kể cả báo Nhân Dân) và tại hải ngoại (kể cả BBC) các lỗi chính tả sơ đẳng đều xuất hiện ngày càng thường xuyên. Nếu không áp dụng nghiêm khắc chuẩn chính tả thì không lâu nữa sẽ có rất nhiều cặp từ “viết thế nào cũng được” kiểu: chia sẻ – chia xẻ, giành được – dành được, bánh chưng – bánh trưng, tuyệt chủng – tiệt chủng v.v. và v.v.
    Ấy là chưa kể đến những cách dùng khái niệm sai như: “xã hội hóa” (socialisation – ở Việt Nam dùng với nghĩa ngược lại) hay “sau Công nguyên” (GS Cao Xuân Hạo đã chỉ ra tại sao nó sai trong một bài trên chính talawas này).
    Vậy kính mong “ông Le Nin ở nước Nga” tiếp tục giúp bà con chúng tôi về tiếng Việt!

  3. Hưng Quốc viết:

    Ông Nguyễn Đình Đăng,
    Việc ông cuốn từ điển của ông Đờ-Dốt ra minh họa làm tôi giật mình:

    Ngôn ngữ không phải là một hiện tượng vật lý, cũng không phải là một hiện tượng thiên nhiên kỳ bí mà người ta nhiều khi không giải thích nổi phải đưa ra những giả thuyết hòng thỏa mãn sự ham hiểu biết của loài người. Ngôn ngữ chỉ là một CÔNG CỤ DO CON NGƯỜI SÁNG TẠO RA để ghi chép lại lời nói, ý nghĩ, phát kiến..của con người. Ví dụ như “Hợp chúng quốc” là một từ để chỉ quốc gia Nam Mỹ được người Việt dịch ra trước đây, nó chỉ có ý nghĩa đơn giản là “Tập hợp nhiều quốc gia”, chứ nó đâu phải một hiện tượng gì khó giải thích mà ông phải đưa ra những “3 quan điểm, và những quan điểm khác tôi chưa biết” mà chưa biết cái nào đúng cái nào sai.

    Nói đến sách vở, tôi thì không bao giờ cho rằng bất kỳ cuốn từ điển nào là “đúng” tuyệt đối. Từ đầu cuộc tranh luận ông chỉ biết lấy ra những cuốn từ điển làm dẫn chứng chỉ là một phương thức “tầm chương trích cú” mà thôi. Một điều không nên nữa là chỉ dùng tài nguyên mạng để làm dẫn chứng, sẽ có cái sai đấy. Như Lê Văn đã nói ở phản hồi (http://www.talawas.org/?p=17409&cpage=3#comment-11339) (tuy có nhã ý dành cho tôi nhưng ông này cũng tỏ ra hết sức hồ đồ): “Thế mà, không ít người chụp được một lời giải nào đó “của Internet” là đã hô hoán lên: Eureka … tôi tìm thấy rồi!”

    Vì từ điển cũng chỉ là những ghi chép lại, nếu ta không hiểu nó trong thực tế thì việc “tra từ” sẽ là vô nghĩa (nệ sách). Đó là chưa kể đến tính không hiện thời (currant) của nó. Ví dụ như nếu ông tra sách cổ thì người ta cho rằng Mặt Trời là tâm vũ trụ, cổ hơn nữa thì Trái Đất là tâm vũ trụ… Hay như sách cổ ngày xưa không có từ “sấm sét” mà chỉ giải thích đến chuyện ông “Thiên Lôi cầm búa tầm sét xử tội một tên gian ác nên mới có tiếng ấm ì và chớp giật”. Qua đó tôi thấy, ta không nên nhìn nhận những điều này là “thú vị” (giống như từ “dạt” không có trong sách của ông Đờ-Dốt ấy) mà là một điều bình thường, hết sức bình thường, ông Đăng ạ.

    Một ngôn ngữ sống (langue vivant) luôn thay đổi, sẽ nhiều từ cũ không được dùng lại (ví dụ “thuièn”, “kách”, “hợp chúng quốc Hoa Kỳ..) và sẽ có nhiều từ mới thêm vào (ví dụ “thuyền”, “cách”, “Mỹ”..). Nếu ta biết nguồn gốc của từ thì cũng tốt (ví như từ “paper” có gốc là từ “papyrus” tên một loại cây để làm ra một loại “paper” chẳng hạn), mà không biết thì cũng không sao (biết được hết nguồn gốc từ thì ngay cả đến nhà nghiên cứu ngôn ngữ cũng chịu thua) quan trọng là từ đó có phổ biến và ta biết dùng và hiểu được chúng hay không.

    Quay lại “dạt/giạt”. Theo tôi thì từ “giạt” hiện nay (langue currant) không phổ biến bằng “dạt”. Bằng chứng, xin dẫn sách, là các từ điển hiện đại đều chỉ giải nghĩa từ “dạt” còn từ “giạt” thì thường chỉ đến xem lại “dạt”. Học trò VN mà thấy ông viết “giạt sóng / giòng sông” chắc chúng được một mẻ cười vui lắm đấy. Nhưng mà ông đừng dạy chúng “viết thế nào cũng được” nhé, thế là.. “bậy” lắm đấy.

  4. Câu đầu tiên trong khổ cuối cùng tại phải hồi trước của tôi cần được sửa lại như sau:

    “Như vậy CÓ KHẢ NĂNG “trôi dạt” là cách viết dựa trên phát âm chệch đi sau này của cụm từ “trôi giạt”.

  5. “Dictionarium annamiticum, lusitanum et latinum”
    (Từ điển tiếng An Nam, Bổ Đào Nha và Latin) do Alexandre de Rhodes biên soạn (được coi) là cuốn từ điển chữ quốc ngữ tiếng Việt đầu tiên. Cuốn từ điển này được Thánh đoàn truyền đức tin (Sacra Conrgegatio de Propaganda de Fide) xuất bản năm 1651 tại Rome. Cuốn từ điển có 8000 từ Việt kèm theo nghĩa dịch sang tiếng Bồ Đào Nha và Latin.

    Bản scanned của cuốn từ điển đó được posted tại
    http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k118825p.image.r=annamiticum.f3.langEN

    Ngoài một số từ ngày nay không còn nữa, cuốn từ ̣điển chứa nhiều từ hiện vẫn còn đang được dùng trong tiếng Việt hiện đại với nghĩa y nguyên như ghi trong từ điển này.

    Điều thú vị là trong cuốn từ điển này không có từ “dạt” mà chỉ có từ “giạt”. Tại trang 281, trong phần từ “giạt” có giải nghĩa “giạt” là “trôi đi” (được in thành “tlôi di”) kèm một ví dụ “gió sóng giạt thuyền” được in thành “gió sáo- giạt thuiền” [với các từ “vento” (gió), “ondas” (sóng), “embarcação” (thuyền), “levar” (đưa đi, mang đi) trong tiếng Bồ.] (Xem
    http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k118825p.image.r=annamiticum.f150.langEN )

    Như vậy có thể coi “trôi dạt” là cách viết dựa trên phát âm chệch đi sau này của cụm từ “trôi giạt”. Điều này rất thường gặp trong phát âm tiếng Việt tùy theo vùng miền. Người Hà Nội viết “đi Ra” song lại phát âm thành “đi Da”, viết “TRồng cây” song lại phát âm thành “CHồng cây” v.v.

  6. Hưng Quốc viết:

    Rất cảm ơn ông Trần Văn Tích về những tìm hiểu thêm về gốc gác các từ này không chỉ trong các từ điển mà cả trong văn học nước ta, về điều thứ hai này tôi rất lấy làm vui (tôi rất sợ những cuốn từ điển di động).

    Như tôi đã nói ở phản hồi:

    http://www.talawas.org/?p=17409&cpage=3#comment-11365

    Sách vở ở Việt Nam ngày nay thật khó lòng mà tin tưởng vì có quá nhiều người thiếu trách nhiệm và thiếu đạo đức nghề nghiệp. Chính những người đó còn không biết (và cũng chẳng thèm tìm hiểu) thì những người không ở trong nghề nhầm cũng là lẽ thường.

    Tuy nhiên, qua những cuộc tranh luận nho nhỏ ở “trời tây” (Ông Le Nin ở nước Nga) tôi vẫn thấy một văn hóa tranh luận “rất Việt Nam” (Mà em lại thấy rất là Việt Nam. Rồi đâm ra những người như ông phải nhọc công tìm hiểu… vô ích.

    Kính bút,

    Hưng Quốc

  7. Hoà Nguyễn viết:

    Góp ý về Dòng và Giòng.

    Trong các từ “dòng sông”, “dòng chữ”, “dòng họ”, “dòng giống”, “dòng” có nghĩa là cái gì đó kéo dài ra. Trong từ kép “dài dòng” mọi người đều viết là “dòng” (chưa thấy ai viết “dài giòng”). Điều nhất trí này khiến suy ra các từ đã dẫn trên nên/phải viết là “dòng”.

    Riêng từ “dòng dõi”, tôi nhớ trong cuốn “Chánh tá Việt Nam”, ông Lê Ngọc Trụ giải thích “dõi” là biến âm của tiếng Hán Việt “duệ”. Mà “duệ” đã viết với “d”, thì “dõi” cũng viết/nói như vậy. Tôi nghĩ nếu ai viết “giòng giõi” là sai chính tả hai lỗi.

    Trong ngữ âm học các phụ âm CH, GI, và TR có cách phát âm gần nhau (giống nhau ở vị trí của đầu lưỡi), nên khi nói có thể biến âm qua lại(nói trại). Tiếng Hán Việt “chủng” (đậu) được biến âm ra là “trồng” và “giồng”(đậu), theo nguyên tắc ngữ âm đều đúng. Nên nói là “trồng” hay “giồng” đều cũng được (tuỳ vùng). Ở miền Nam, các bà già quê còn nói là “chồng” (cà, bắp), nhiếu người cho là phát âm sai. Nhưng xét về ngữ nguyên, “chủng” biến âm thành “chồng” lại gần hơn trồng và giồng.

    Trường hợp khác. “Cô trượng” trong Hán Việt được người Việt nói là “cô giượng” , hay “cô dượng”. Từ “trượng” biến thành “giượng” là gần hơn về ngữ âm, như vậy có lẽ “giượng” đúng hơn. Nhưng tôi thấy người Việt ngoài này (chịu nhiều ảnh hưỡng của giọng Sài Gòn trước kia), thường viết là “dượng”.

  8. mai viet tu viết:

    Interesting ! Cho đến lúc đọc qua bài này, từ xưa đến nay tôi vẫn tin là chữ “giạt” (pronounced “zạt”) không hiện hữu mà là do người miền Bắc phổ âm của chữ “dạt”. Hay nói chung là pronunciation của người miền Bắc từ chữ “d” là “gi”/”z” e.g. Giòng/Dòng, giối/dối v.v… Nhưng tôi biết cái khác của “giáng em” (đánh em) so với “dáng em” (physical appearance); tương tự khác nghĩa giữ/dữ; giỗ/dỗ v.v…

  9. Thưa ông Trần Văn Tích,

    Tôi chưa bao giờ khẳng định là “viết dạt hay giạt cũng đều đúng” một
    cách chung chung.

    Trong PH đầu tiên về vấn đề này tại http://www.talawas.org/?p=17409&cpage=2#comment-11282 tôi viết nguyên văn như sau:

    [Còn từ “trôi giạt” hay “trôi dạt” thì tuy có 2 từ “dạt” và “giạt” (xem giải thích dưới đây), nhưng khi viết trong cụm từ cùng với “trôi” thì chúng hầu như đồng nghĩa, nên viết … thế nào cũng được.] (sic)

    Như vậy:

    Kết luận 1: “Dạt” và “giạt” là hai từ khác nhau, và chúng chỉ đồng nghĩa khi được dùng trong cụm từ “trôi giạt” (= “trôi dạt”) mà thôi.

    Kết luận 2: “viết … thế nào cũng được” ở đây chỉ nằm trong văn cảnh áp dụng cho 2 từ “giạt/dạt” đó trong cụm từ “trôi giạt” (=”trôi dạt”) nói trên mà thôi. Có nghĩa là viết là “trôi dạt” hay “trôi giạt” đều được, chứ không phải là “dạt” đồng nghĩa với (hoặc có thể được dùng như) “giạt” trong mọi trường hợp.

    Nay kính.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...