talawas blog

Chuyên mục:

Lâm Hoàng Mạnh – Nụ cười đời tỵ nạn (7)

03/04/2010 | 1:00 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Lâm Hoàng Mạnh – Nụ cười đời tỵ nạn (7)

Tác giả: Lâm Hoàng Mạnh

Category: Đời sống, xã hội
Thẻ:

Xem kỳ 1, 2, 3, 4, 5, và 6

Mùa đông 1980, mùa đông đầu tiên của đời tôi ở miền Hàn đới. Năm ấy, lại là mùa đông lạnh nhất ở Scotland, phá kỷ lục của nhiều năm trước. Những bông tuyết đầu mùa bắt đầu rơi lả tả ngay từ đầu tháng 10 dương lịch kéo dài sang tháng Tư năm sau.

Một trưa Chủ nhật, sau tết dương lịch, nhìn qua cửa kính hành lang trên lầu, ngoài trời tuyết rơi tầm tã, ngập đầy đường. Tất cả trắng xóa, chìm trong mưa tuyết, thỉnh thoảng từng cơn gió thổi mạnh, kéo theo từng đống tuyết trên mái nhà đổ xuống làm khung cảnh càng thêm buồn thảm. Một người đàn bà Anh, có tuổi, tay cầm ô che đầu, bước từng bước nặng nề, chậm chạp, lội trên đống tuyết, gõ cửa căn nhà đối diện. Cửa mở, cô Helen thò đầu ra, nhưng không mời vào, cứ để bà già đứng ngay thềm. Họ nói chuyện rất lâu như thể ngoài trời là ngày hè nắng ấm. Thấy cảnh lạ, tôi gọi vợ tôi lại. Vợ tôi bảo, bà Emily mẹ chồng Helen đấy. Mẹ chồng đến nhà con dâu giữa ngày mưa tuyết tầm tã, nhiệt độ âm 18 độ C, rét cắt da cắt thịt như thế mà cô con dâu cũng không nỡ đưa mẹ chồng vào nhà, kéo ghế gần lò sưởi để bà ngồi, mời một chén trà sữa nóng cho đỡ giá lạnh. Tay Ted, con đẻ đâu mà không thấy? Cháu nội đâu không dắt bà vào trong nhà? Cuộc nói chuyện kéo dài mươi mười lăm phút, bà Emily lại đội tuyết ra về. Helen sập cửa như vừa gặp một người xa lạ gõ cửa, hỏi nhầm nhà.

Vợ chồng tôi nhìn nhau, lắc đầu, chịu không hiểu phong tục gì mà kỳ lạ như vậy. Thấy người lại nghĩ đến ta, một câu hỏi đặt ra, hai ba mươi năm nữa, con tôi trưởng thành, chúng có vợ có chồng, không biết đến nhà chúng, con dâu, con rể có mời mình vào nhà uống chén trà hay cũng phải đứng ngoài cửa, mặc cho giá rét và bão tuyết phả cái lạnh chết người như người đàn bà bất hạnh kia không?

Người Việt chúng ta, từ Bắc xuống Nam có lẽ chẳng có con dâu nào dám làm chuyện khủng khiếp như vậy, dù mối quan hệ giữa mẹ chồng nàng dâu xưa nay vẫn còn nhức nhối trong nhiều gia đình. Tội lớn nhất của người Việt là bất hiếu, bất kính với cha mẹ. Phải chăng, chúng ta dù ở bất cứ nào trên trái đất này vẫn thuộc lòng câu ca dao Việt Nam về đạo làm con:

Công cha như núi Thái sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Câu chuyện bà Emily và nàng dâu Helen làm chúng tôi bắt đầu phải tìm hiểu kỹ hơn về đời sống, phong tục tập quán, tình cảm giữa người với người của xứ Tây phương này. Đây có phải mốt sống “phớt-lờ Ăng-lê” không? Hay chỉ là trường hợp cá biệt? Sau một thời gian dài, tôi nhận ra, người già xứ UK sống cô đơn lắm, các cụ thường ở riêng hoặc sống trong nhà dưỡng lão, hầu như không có chuyện sống chung với con, với cháu, chuyện ba bốn thế hệ sống chung một mái nhà là điều khó gặp. Trên phố, thỉnh thoàng vẫn nhìn thấy hình ảnh cụ bà lưng còng, gập xuống gần 70 độ, vẫn lọ mọ, chậm chạp đẩy chiếc trolley 4 bánh đi siêu thị gần nhà, không phải là chuyện hiếm gặp. Cái gì đã làm cho mối quan hệ gia đình bố mẹ và con cái có khoảng cách quá lớn đến như vậy? Đồng tiền? Lối sống độc lập? Thói ích kỷ? Một vài chính sách sai lầm của chính phủ? Những năm tháng đầu tiên tỵ nạn, chúng tôi không thể tin, mai đây, mối quan gia đình người Việt cũng rạn nứt và đổ vỡ như nhiều gia đình dân bản xứ.

Ấy thế chỉ sau 10 năm định cư ở xứ Ăng-lê này, mối quan hệ gia đình mang chút lễ giáo phong kiến Á Đông đã bị phá vỡ. Không biết có phải vì “tiền” nên con người “bạc” với nhau hay vì những nét văn hóa Tây Âu đã “thấm dần” vào tư tưởng và tình cảm của người Việt sau nhiều năm định cư ở xứ người.

Người Việt định cư tại Anh bắt đầu li dị từ bao giờ? Tại sao lại li dị? Nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp nào đã đưa đến sự đổ vỡ này?

Chưa có một điều tra, một đề tài nghiên cứu nghiêm túc nào về sự đổ vỡ quan hệ gia đình của người tỵ nạn Việt Nam định cư tại UK.

Năm 1982, chính phủ Đảng Bảo thủ của Thủ tướng Margaret Thatcher ban hành chính sách ưu tiên cấp nhà và các khoản trợ cấp ưu đãi cho single parent, có nghĩa là, những cô gái không chồng có con, được ưu đãi trong vấn đề xin nhà council và trợ cấp xã hội. Khu Knighstridge, Livingston nơi tôi ở, rất nhiều cô gái trẻ, tuổi 16, 17, 18 không chồng, có con, được cấp nhà thật dễ dàng; còn những cô gái có đăng ký kết hôn, chồng đi làm đóng thuế đàng hoàng, xin nhà council thật khó. Không những thế, khi được cấp nhà, council còn trợ cấp £500 bảng/gia đình[1] để mua nồi niêu, xoong chảo, bếp, giường, máy giặt… tuy là đồ second hand, nhưng như thế cũng tạm đầy đủ với kẻ mới ra định cư. Có đứa mới 13, 14 tuổi đã sinh con, trẻ con làm mẹ trẻ con, hàng ngày council lại phải cử người đến tận nhà giúp đỡ, dạy dỗ, bảo ban cách chăm nuôi trẻ sơ sinh. Tin ấy được đưa lên các bản tin truyền hình BBC, ITV, Channel 4, mục đích của ban biên tập là cảnh báo gia đình và trẻ vị thành niên, không ngờ đã phản tác dụng. Số trẻ vị thành niên có con năm sau tăng hơn năm trước, không những chỉ xảy ra với người bản xứ da trắng mà còn lan sang cộng đồng sắc tộc da màu khác, trong đó có người Việt tỵ nạn.

Luật lệ giữa England và Scotland có nhiều điều khác biệt. Ở Scotland, nam nữ từ 16 tuổi đã có quyền kết hôn trong khi đó ở England phải 18. Khu tôi ở Knighstridge đầy dẫy những cặp vợ chồng “nứt mắt” này, nói theo cách nói của người Việt. Nếu chúng đăng ký kết hôn, xin nhà council khó khăn hơn không chồng mà có con. Thật đúng là:

Không chồng mà chửa mới ngoan
Có chồng mà chửa, thế gian thiếu gì.”

Năm 1988, bà Thatcher lại có chính sách mới về bất động sản, điều luật mới này “tiếp tay” cho lối sống single-parent. Trước kia, hễ ai mua nhà, người chồng và người vợ mỗi người được trừ 30 ngàn/người không phải đóng income tax, có nghĩa là một cặp vợ chồng được trừ 60 ngàn bảng trước khi đóng thuế thu nhập. Nhưng từ năm 1988, độc thân hay một cặp vợ chồng cũng chỉ được trừ 30 ngàn bảng mà thôi. Như vậy, người kết hôn hay người độc thân quyền lợi như nhau, bình đẳng, không hơn không kém. Có nghĩa là bà Thatcher không “động viên, cũng chẳng khuyến khích chuyện kết hôn” chỉ vì chính phủ muốn thu thêm thuế.

Sau một thời gian dài, từ năm 1984 trở đi, nhiều người Việt đã đi làm, nhưng khi thấy hàng xóm, “anh Tây” đi làm, còn “chị Tây” ở nhà ôm con vẫn lĩnh tiền trợ cấp đều đều, hỏi ra, “chị Tây” mách nước, không đăng ký kết hôn, vợ và con vẫn được lĩnh trợ cấp xã hội, tiền nhà miễn phí, cái gì cũng miễn phí. Nhưng đã kết hôn từ Việt Nam thì sao? Ly dị chứ sao! Li dị thì ở với ai? Ly dị giả, vẫn sống chung, khi nào người của council đến kiểm tra thì “tạm lánh nạn” sang nhà bạn là xong. Đơn giản thế thôi!

Được lời như cởi tấm lòng, nghe lời quân sư, nhiều cặp vợ chồng người Việt bắt đầu ly dị giả. Từ một vài cặp, thấy lợi, người nọ mách bảo người kia, đến năm 1990 chuyện ly dị giả của người Việt tại UK trở thành phong trào, lan rộng đến chóng mặt. Đi đến đâu, người ta cũng kháo nhau, nhà anh chị A, bác B, ông bà H,… đã ly thân hay li dị rồi. Vậy quyền lợi của gia đình li dị hơn người không li dị ở những điểm nào? Chính sách trợ cấp an sinh xã hội của UK còn nhiều kẽ hở, nhưng từ sau năm 2000, những cô gái không chồng mà có con hoặc li dị, council truy tìm bằng được “tác giả những đứa trẻ” đó để truy cứu trách nhiệm, bắt phải đóng tiền nuôi dưỡng, nếu như đi làm. Những kẽ hở trước năm 2000 như sau:

1. Người đàn bà li hôn hay không chồng mà có con (single parent) dưới 16 tuổi hầu như không bị áp lực phải kiếm việc làm, được hưởng trợ cấp xã hội dài dài. Khoản trợ cấp ấy gồm: sinh hoạt phí, tiền nhà, bé dưới 5 tuổi cấp sữa miễn phí, lớn đi học được miễn phí bữa trưa. Khi đứa bé sắp sang tuổi 16, họ lại tiếp tục “sản xuất” một bé kế tiếp để hưởng chế độ, có nghĩa, ở tại UK này, với chính sách và chế độ trợ cấp xã hội đã giúp những “máy đẻ” sản xuất trẻ em rất đều theo chu kỳ, vì thế nhiều người suốt đời chưa hề đi làm và chả biết làm nghề gì ngoài đẻ con! Mười lăm hay mười sáu tuổi đã con bồng con bế, những đứa trẻ đó lớn lên lại “nối nghiệp” mẹ, vòng đời cứ thế nối tiếp, họ chính là những ký sinh trùng của xã hội, là gánh nặng quỹ trợ cấp an sinh, gây khó khăn cho kinh tế quốc gia, bắt người đi làm đóng thuế nuôi họ một cách vô lí.

Không những không phải đi làm, quyền lợi của họ thường được “ưu tiên” vì mang chiếc áo “thất nghiệp”, kẻ nghèo khổ, khốn cùng của xã hội.

Theo chế độ phúc lợi xã hội (state welfare), những gia đình nghèo, đông con có thể xin trợ cấp tiền mua thảm, bếp, sô-pha… (đồ second hand), tổng số tiền trên dưới 1000 bảng/gia đình. Năm 1985, gia đình tôi được cấp nhà, thấy vợ chồng S. xin được trợ cấp, tôi cũng viết đơn, nhưng bị khước từ, lý do, có công ăn việc làm. Vợ chồng S. từ Scotland chuyển đến ở nhờ nhà anh chị, sau khi diễn vở tuồng “Võ mồm” được council xếp nhà khẩn cấp, không những thế còn được lĩnh 1000 bảng để mua thảm, máy giặt, bếp… vì thuộc diện thất nghiệp có thâm niên, tuy túi tiền của vợ chồng S. căng phồng, hơn đứt chúng tôi nhiều lần, vì vừa lĩnh trợ cấp xã hội vừa làm chui nhiều năm.

2. Nếu li hôn, anh chồng cứ việc đi làm, vợ con đã có nhà nước lo. Chuyện li hôn của người Việt trở thành đề tài nóng bỏng. Tôi quen một số gia đình cũng bị hút vào vòng xoáy này. Đến chơi, khi hỏi chuyện thật hư, có gia đình, không những không ngượng, cô vợ còn cười tươi, bảo, quanh đây ai cũng đều thế cả, chỉ có gia đình anh chị chưa làm thôi. Em á, không những làm, em còn xúi người ta. Tội gì không làm, chết ai đâu, đây này, chúng em ra tòa li dị. Có giấy li hôn hẳn hoi, ông xã lấy cớ thăm con, vẫn ngủ ở nhà đấy chứ. Chỉ khi nào council cho người đến kiểm tra mới “tạm sơ tán” thôi. Mà ở đây lạ lắm, họ gửi giấy báo trước, rồi mới xuống. Đấy, ông xã nhà này vẫn đi làm đều, chỉ phải đóng thêm chút thuế, theo diện độc thân, còn em và tụi trẻ bây giờ khỏe re, lĩnh tiền trợ cấp single parent lại cao, tiền nhà không phải đóng, các cháu được miễn phí bữa trưa. Sướng chưa! Anh chị còn chần chừ gì nữa mà không làm.

Thật hết thuốc chữa! Tôi ngán ngẩm ra về và từ đó ít giao lưu. Chỉ vì một chút lợi ích vật chất mà họ đã cắt luôn giây thần kinh xấu hổ, làm những điều không thể chấp nhận đối với lương tâm, đạo đức của con người bình thường.

Chuyện không dừng ở mức độ giả, từ giả thành thật là khoảng cách không xa.

Bản tin thời sự trên BBC1, BBC2, ITV và London BBC năm 1997 (?) đưa tin: “Một người đàn ông Việt Nam đã bắt cóc con ngay tại trường học. Theo tố cáo của người vợ cũ, mẹ đứa trẻ, đã tìm thấy vết máu trên chiếc xe hơi bỏ lại gần phi trường Heathrow.” Bản tin này được phát nhiều lần trong ngày, kèm theo ảnh cháu bé, tên tuổi và ảnh người cha tội đồ đó, yêu cầu cộng đồng người Việt giúp đỡ, cứu cháu bé!

Cộng đồng người Việt ở London xôn xao khi nghe tin nay. Cái gì vậy? Bố bắt cóc con rồi giết? Làm gì có chuyện đó? Người nọ phôn cho người kia báo tin và kháo chuyện, bình luận. Chuyện vợ chồng Z trở thành thời sự nóng bỏng của dân tỵ nạn Việt Nam.

Thực hư câu chuyện ra sao? Tôi quen một anh, rất thân gia đình này, kể. Cũng như nhiều gia đình người Việt khác, vợ chồng Z cũng li hôn giả. Anh ta làm cai đầu dài của một nhóm người Việt dọn dẹp hotel ở khu vực sân bay X tại London. Tiền rủng rỉnh, lại là chàng “độc thân vui tính” cho nên có nhiều em người Việt, nhân viên tạm tuyển của anh, “phải lòng” anh. Người ta khuyên, anh ta đã có vợ, có con, chớ có dính vào, nhưng ai nói thế nào, các cô cũng không tin, hơn nữa anh ta xòe giấy li hôn ra làm bằng chứng. Thế là anh có bồ, không phải một mà nhiều em, từ kín đáo, đến công khai. Khi đến tai, cô vợ ra sắc lệnh “cấm cửa”, nhất là không cho gặp đứa con mới 5 tuổi kháu khỉnh mà anh rất thương yêu. Z ăn phở, tại sao Y. lại không ăn nem? Vô lí! Cả hai người có giấy li hôn, chuyện yêu và lấy ai là quyền tự do. Thế là anh có vợ (hờ), chị cũng có chồng (hờ). Phở và nem đều ngon nếu như được chiêu đãi miễn phí. Nhưng cái khoản con cái mới là cái sợ dây duy nhất ràng buộc giữa hai người, vì nó mà họ còn nghĩ đến nhau. Khi biết vợ có bồ, anh cũng nổi cơn ghen. Không biết anh đánh ghen như thế nào, chỉ biết chị vợ cao thủ hơn, bẩm báo, Z bị giấy “cấm cửa” không được gặp con. Theo phong tục Việt Nam, con phải theo cha, đâu có chuyện con theo mẹ, bất công. Anh phải đòi bằng được sự công bằng đó, chính quyền không giải quyết, anh phải tự tìm công bằng cho chính mình. Nghĩ sao làm vậy, một chiều thứ Sáu, anh đến trường đón con gái, đem giấu biệt một nơi. Cô vợ thuộc hàng “võ lâm cao thủ”, bẩm báo cảnh sát và còn tố thêm, “thấy có vết máu phía sau xe mà anh ta bỏ lại”, có thể đã thủ tiêu đứa bé? Bắt cóc, giết người là chuyện động trời, vì thế các bản tin thời sự của các hãng truyền hình BBC 1, BBC 2, ITV, Channel 4, Sky… đưa sự việc này trở thành chuyện hình sự, Cục Điều tra (Scotland Yard) phải vào cuộc. Bản tin còn nêu giả định, đứa trẻ bị bắt cóc có thể đã bị giết, hung thủ có thể đã trốn ra nước ngoài. Bạn bè khuyên Z ra đầu thú, không lại rách việc. Người cho ở nhờ, bảo, thôi đi ông, thua con yêu tinh rồi, không đầu thú, tôi không dám chứa chấp nữa đâu, đừng để tôi lại mang vạ vì ông. Anh Z. lo lắm, tính kế ra thuê nhà riêng hay hostel, nhưng lại sợ mặt mũi mình và con đăng hình lên ti-vi, thò mặt ra là vào lưới, nên đành ra tự thú. Tội anh nặng mà hóa nhẹ, ra tòa, anh thông dịch viên và luật sư bào chữa đã đưa nhiều lí do trong đó có lí do phong tục tập quán Việt Nam, kém hiểu biết về pháp luật, trình độ văn hóa thấp, chỉ vì muốn giành con về phần mình chứ không phải bắt cóc để thủ tiêu, đã đầu thú. Anh bị tòa phạt cảnh cáo, án treo, cấm tái diễn.

Một trưa năm 1992, ông W. đang ăn cơm, nghe thấy có người gõ cửa, buông bát, trốn vào nhà cầu, cháu nội 7 tuổi hỏi:

“Why are you hiding?” [Sao ông đi trốn vậy?]

Bà giơ tay ra hiệu “suỵt”. May quá không phải người của council đến kiểm tra. Hú vía. Lão W., thân nhân của một “Việt kiều yêu nước”, doanh nhân thành đạt Anh quốc, đang được chính phủ Việt Nam o bế, tung hô.

Cho đến nay, chuyện ly hôn vẫn tiếp tục, chưa có dấu hiệu dừng, không những ở lứa tuổi trung niên mà còn lan sang đến các các cụ tóc màu muối tiêu, cháu nội cháu ngoại đầy đàn. Buồn không chứ!

Số người Việt định cư thế hệ I, từ những năm 1977, 78, 79, 80… nay đã lớn tuổi, nghỉ hưu, con cái đã trưởng thành, trong túi cũng dành được chút đỉnh, họ nghĩ đến chuyện xả láng, đi du lịch, nhất là về Việt Nam, nơi Việt Kiều còn cao giá!

Từ năm 2000, số Việt kiều về Việt Nam tăng rất nhanh, thời gian thăm viếng cũng dài hơn và những chuyện “lộn xộn” cũng bắt đầu nảy sinh.

Không biết có phải vì “ăn no rửng mỡ” mà các Việt kiều hay về Việt Nam thường có những “phi vụ bí mật” mà chỉ họ mới biết. Tìm hiểu kỹ, phi vụ đặc biệt gồm: đàn ông “cặp bồ nhí”, đàn bà kẹp “phi công trẻ”. Mốt thời thượng của Vịt cừu ngày nay.

Năm 2007, trong một bữa tiệc mừng nhà mới của gia đình người bạn, sau vài tuần rượu, một bà trong số khách tới dự, khoe với vợ chồng tôi, “năm nào cũng về Việt Nam 6 tháng”. Thấy ánh mắt tôi lộ vẻ nghi ngờ, “Bác không tin à?” Tôi đâu có nhẹ dạ mà dễ tin! Bà ta kéo một bà cũng tuổi “hồi xuân” để làm chứng. Ừ, bây giờ tôi tin, nhưng ở gì mà những 6 tháng, mà năm nào cũng về, không chán à? Sao chán, cũng số tiền ấy, tiêu ở London sao bằng ở Việt Nam. Ở Việt Nam, có người cơm bưng nước rót, ới một tiếng, có người tẩm quất, mát-sa, sướng như ông hoàng bà chúa. Ở London này, còn khuya nhá! Lát sau, chồng bà, một ông già tóc bạc, da mồi, gày gò, cầm cốc rượu vang, chậm chạp đi đến, tôi hỏi:

“Bác với bác gái năm nào cũng về Việt Nam 6 tháng?”

Thật thà, ông bảo:

“Mình bà ấy về thôi, chứ tôi ít về Việt Nam lắm. Sức đâu mà về lắm thế.”

Phải, nhìn thì biết, “síu quách” của ông hết, bà về Việt Nam 6 tháng là phải. Nhà “hết gạo” làm gì có cơm, bà phải đi “ăn chả nem” chứ!

Bà bạn bà, sau này kể, bà ta có “phi công trẻ” ở Việt Nam. Có thế chứ! Việt Nam có gì hay đâu mà năm nào cũng mò về, mà ở những 6 tháng.

Trong câu lạc bộ khiêu vũ của quân X. cũng nhiều chuyện bi hài, nơi vợ chồng tôi tập Thái Cực Quyền, sau gần một năm, bà A., người cùng tập, bảo, bên hội trường X, thứ Tư có buổi dạy khiêu vũ, ông bà có muốn đi tập không? Vui không? Vui đáo để, nhưng nếu đi tập, cả hai ông bà nên đi cùng. Sao vậy? Bà bảo, khiêu vũ mà không có partner, nhảy với Tây là phiền lắm. Sao lại phiền? Bọn đàn ông Tây (trắng, đen), toàn bọn độc thân, thấy đi một mình là nó mời ngay, nó ôm eo, rồi tay nó từ từ vuốt xuống mông, thấy không phản ứng, nó đi tiếp bước nữa, ôm sát người rồi thủ thỉ vào tai “you’re beautiful”. Ông bà lạ gì nữa, đụng chạm xác thịt là lôi thôi. Lần này nhảy với nó được, lần sau sao lại từ chối? Bà kể, một lần chồng bà đi toilet, thấy bà ngồi một mình, lão người Anh mời, nào mình biết gì đâu, đồng ý. Sau vài bước Tango, tay lão ta đang bám vai, nó lần ngay xuống ôm eo, rồi lướt xuống sờ mông, kéo sát vào người nó. Bà bảo, tức quá, tôi đẩy lão ra. Lão “sorry”, từ đấy không bao giờ mời tôi. Bà kể tiếp, đấy bà B. tuổi trên 60, ấy thế chỉ vì tập khiêu vũ mà li dị. Bà K, cháu nội ngoại đầy đàn cũng làm đơn li dị chỉ vì khiêu vũ. Con cái phản đối cật lực, bà không nghe, bảo, mấy chục năm nay bây giờ bà mới biết thế nào là “tình yêu đích thực”. Con cái nghe mà mắt tròn mắt dẹt, không tin vào tai mình. Hai hàm răng giả, ấy thế mà bà “phát ngôn” mùi mẫn quá! Con cái tuyên bố, nếu bà li dị, sẽ không đến thăm. Bà cần gì, bà chỉ cần có lão tây kia thôi. Lão chiều chuộng, lúc nào cũng “kít-sị” bà, khen bà đẹp, chứ ông chồng bà, cả đời chả bao giờ khen bà một câu, mà có bao giờ ông kít-sị bà trước bàn dân thiên hạ đâu. Đồ lạc hậu, bà khổ lâu rồi, bà quyết làm lại cuộc đời, dù tuổi đã cao. Ông phản đối, quyết không làm “trò ma”, sắp xuống lỗ, ai lại còn kéo nhau ra tòa li dị, thiên hạ cười thối mũi cho! Không li dị, bà li thân. Bà theo lão tây về ở nhà dưỡng lão, ngày ngày hưởng kít-sị và lời khen “mình đẹp lắm”! Giữ người ở chứ ai giữ người đi, ông già, gần đất, thiết gì, chẳng qua thấy xấu hổ, ngượng và nhục với con cháu khi phải ra tòa ký giấy li hôn. Mặc bà, bà muốn đi đâu thì đi, ông chả cần.

Tỷ lệ li hôn (thật và giả) của các gia đình người Việt định cư tại UK bao nhiêu phần trăm? Thật khó trả lời, chưa có ai làm cuộc điều tra này, mặc dù có thể thống kê dễ dàng nếu như có ai đó muốn làm một công trình nghiên cứu nghiêm túc, có thể lấy tài liệu của Bộ Nội vụ.

Những gia đình vẫn giữ được nề nếp, nhìn sự xuống cấp của bà con đồng hương người Việt không khỏi lo lắng trong chuyện dựng vợ gả chồng cho con khi chúng đến tuổi trưởng thành. Mai này, cho chúng kết hôn với người bản xứ hay với người Việt là chuyện khá đau đầu của các bậc làm cha mẹ.

Khu B., nơi rất nhiều người Việt và người da đen định cư, nơi đây rất ít dân da trắng, họ chuyển đi đã lâu. Khu này rất phức tạp, chẳng khác gì một số vùng New York, có nghĩa là tệ nạn hút chích, buôn bán ma túy, cướp giật, giết người do các băng đảng khử nhau trong những phi vụ làm ăn là chuyện thường xảy ra, mà bản tin BBC hay I.T.V ngày nay ít đưa tin, trừ trường hợp điển hình. Tôi có nhiều người quen ở khu này, hè 2006, anh chị T, gửi thiếp mời, cưới vợ cho thằng con đầu mới 20 tuổi. Chúc mừng anh chị, nhưng cáo lỗi, vì đã booked đi du lịch, mong thông cảm. Chỉ 4 tháng sau, con dâu chuyển dạ, ở xứ Ăng-lê này, “ăn cơm trước kẻng”, chuyện thường ngày ở quận. Hai nhà mừng lắm, đến bệnh viện chầu, chờ đón quý tử. Sau nhiều giờ chờ đợi, bệnh viện cho phép vào thăm. Ông bà nội ngoại vui mừng, hỉ hả muốn xem mặt cháu cưng. Bốn người, tám đôi mắt sững sờ, không ngờ một cháu trai bụ bẫm, đang nhắm mắt ngủ lại là một “oẳn-tà-roằn”chính hiệu. Da quý tử bóng nhoáng, đen như “vỉa than Quảng Ninh”. Cả bốn người chết đứng. Bên nội bỏ về, kéo tay ngay thằng con đi theo. Hú vía, may chúng chưa đăng kí kết hôn, phúc nhà bà còn lớn.

Cậu W. gần khu tôi, cô con gái mới 18, lấy chồng được 4 tháng cũng sinh được quý tử, hai đứa đều thất nghiệp, ở nhờ ông bà nhạc. Chả biết thế nào, thằng bé càng lớn vợ chồng chúng càng to tiếng, cãi nhau thường xuyên, rồi thằng chồng tẩn cô vợ, nhưng con vợ chịu phép không bẩm báo cảnh sát. Một lần, tay Z kể với tôi về con gái tay W. bị thằng chồng vũ phu đánh, Z buông một câu xanh rờn, chắc thằng này muốn đào mỏ. Tôi cười, bảo, sao ông ngây thơ thế, nó tẩn vì thằng bé kia càng lớn càng không giống nó, mà giống thằng hàng xóm, chứ tay W. giàu có mẹ gì mà nó đào mỏ. Năm sau, anh đường anh, tôi đường tôi, cô cậu giải tán, gia đình thằng kia bỏ tiền làm DNA, không phải con nó. Hai đứa chưa kết hôn, mới sống thử. Giải tán. Nhẹ cả hai!

Bà nội tôi có 3 chị em, bác B. là con chị cả, bà C. là em út, bà không có con trai, bác B., con nuôi bà, có tới 7 “vịt giời” cũng chưa có “công tử”. Còn bà nội tôi có 3 con trai, bà C. muốn xin tôi về nuôi để hưởng thừa tự và hương khói sau này. Bố mẹ tôi không nghe, ai lại cho thằng “đít tôm” nối dõi tông đường đi làm con nuôi, cháu nuôi. Còn tôi, sợ bà lắm, bởi bà có lối sống gia giáo, rất khắt khe. Có lẽ ông dượng tôi là nhà nho cho nên bà C. “rất khó tính”. Những lần lên Hà Nội, đến thăm bà, bữa cơm, bà dạy từ cách cầm bát, cầm đũa, cách gắp rau, gắp thịt. Gắp rau, bà bảo phải dùng đũa cuộn rau lại, sao cho vừa mồm, không được để rau dài lòng thòng, chấm mắm phải chấm ở góc phía mình ngồi, không được chấm bên phía người khác, tối kị “sang sông” (chấm cả vào bán mắm), ăn phải từ tốn, nhai nhỏ nhẹ, khi ăn không được nói chuyện… Tôi được bà nội chiều từ nhỏ, cưng lắm, tôi muốn ăn nhanh ăn chậm, “sang sông” cũng chả bao giờ bà tôi mắng, vì thế tôi sợ bà C. lắm. Hồi nhỏ, mỗi lần gặp bà, tôi cứ nem nép như rắn mồng 5, cho nên nghe tin bà định đón tôi lên Hà Nội, tôi sợ hết vía. Chả hiểu thế nào là thừa tự, nhưng gia đình tôi cũng có của ăn của để, vả lại ở với ba má và bà nội, hết giờ học tôi được nhót ra ngoài chơi bi, đánh khăng, đánh đáo, đánh quay… còn ở với bà C, vào thưa ra gửi, đi đâu có vú em đi kèm, sướng gì mà sướng. Tuy vậy, gia đình tôi cũng nghiêm, khi tôi rời Hải Phòng lên Hà Nội học y khoa, các cụ  tôi tuyên bố: Cấm bồ bịch khi chưa tốt nghiệp. Tôi chấp hành nghiêm chỉnh. Ra trường, đi làm xa, gia đình cho phép tôi “xả láng” nhưng phải đưa về “xét duyệt”, mới được cưới. Cấm tự ý lấy vợ.

Năm 1967, tôi đưa bạn gái (nhà tôi bây giờ), bà nội tôi gọi lên, cụ sờ tay, ngắm kỹ lắm. Cụ gật, bảo, lưng con này sau này mắn lắm! Cụ gật, cả họ ok. Thế mới xong. Nhà tôi nhớ kỹ lắm kỳ “kiểm tra”, khi chọn dâu cũng y hệt.

Lớn lên, có vợ có con, nề nếp gia phong tôi vẫn cố giữ. Khi các con tôi vào đại học, tôi cũng tuyên bố như các cụ ngày xưa “cấm bồ bịch khi chưa tốt nghiệp”. Tôi rất nghiêm, các con tôi cũng “chấp hành” tuyệt đối mệnh lệnh. Năm 1992, trong lễ sinh nhật con gái tôi 21 tuổi, tổ chức tại nhà, rất nhiều sinh viên Việt Nam cùng trường đến dự, trong đó có 5 chàng trai. Đây là cách kén rể của tôi, trong số 5 cháu, có cháu V. dân Sài Gòn, cha mẹ cũng là boat people, cháu đang làm luận án Ph.D., đẹp trai, thông minh, hai đứa có cảm tình với nhau. Vợ chồng tôi “tính” ok, nhưng trước khi cho con gái tiếp cận, tôi phải tìm hiểu kỹ gia cảnh cháu. Không ngờ gia đình cháu theo đạo Thiên chúa giáo. Tôi tiếc lắm, chúng rất đẹp đôi, nhưng đối với tôi, chuyện tình bà cô tôi là bài học cho dòng họ. Dẹp. Chờ cơ hội khác.

Năm 1995, tôi tổ chức sinh nhật 21 tuổi cho 2 thằng sinh đôi, mục đích kiểm tra chúng thi hành lệnh của bố đến đâu. Thằng anh không có cô bạn gái nào, riêng thằng em có cô bạn gái cùng lớp đại học khá xinh. Hỏi ra, con của bí thư sứ quán Ả Rập, theo  đạo Hồi. Thế là dẹp nốt.

Năm 1996, tốt nghiệp đại học,các con tôi xin được học bổng nghiên cứu sinh (Post graduate). Tôi tuyên bố với 2 thằng con, cứ tiếp tục học cho thành tài, chuyện lấy vợ bố mẹ sẽ lo. Từ đó, hễ có điều kiện vợ chồng tôi đi thăm viếng các gia đình người Việt ở các quận khác nhau tìm con dâu tương lai. Chả lẽ, cả London có hàng vạn người Việt mà không tìm nổi mấy đứa dâu rể hay sao. Tôi không bao giờ có ý định cho con về Việt Nam lấy vợ hay người Việt rơm. Trời không phụ, chúng tôi tìm được dâu rể theo ý nguyện. Vợ chồng tôi là ông tơ bà mối cho đàn con, “chấm” được dâu rể, tôi cho phép chúng tiếp cận. Sau 2 năm, chúng “tìm và hiểu”, năm 2002 là năm gia đình tôi đại hỷ, hai đám cưới tổ chức vào tháng 7 và tháng 9. Đáng lẽ 2002 có 3 đám cưới, chỉ vì bố mẹ cháu Y., người tôi chọn cho thằng con trưởng, mê tín dị đoan. Thế là dẹp, tôi tìm con dâu khác. Ít lâu sau, tìm được, chúng “tìm” và “hiểu”, mọi chuyện ok, năm 2004 đón dâu. Thế là chúng tôi đã làm tròn trách nhiệm của bậc làm cha mẹ.

Năm 2000, thằng lớn quen một du học sinh Nhật đang làm luận án Ph.D, xem ảnh, khá xinh, có vẻ thông minh. Tôi cho phép “tiếp cận”, một chiều Chủ nhật, sau khi đi chơi về, nhà tôi hỏi:

“Cô bạn gái người Nhật thế nào rồi?”

“Không được đâu, mẹ ơi?”

“Sao vậy?”

“Nó uống bia và hút thuốc lá như điên”.

Chuyện chọn dâu kém rể của chúng tôi như một giai thoại, nói theo cách anh bạn thân của tôi nói, “Cả London này, chả ai làm được như ông bà”.

Ở thế kỷ XXI, chuyện dựng vợ gả chồng cho con ở Việt Nam cũng như ở hải ngoại, làm gì còn có chuyện “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”, mà ngược lại “Con Đặt Đâu, Cha Mẹ Ngồi Đấy”!

Thế mà chúng tôi làm được. Kỳ không?

Kỷ niệm 30 năm định cư ở UK, 4.1980 – 4.2010.

© 2010 Lâm Hoàng Mạnh

© 2010 talawas


[1] £ 500 năm 1982 so với ngày nay, bằng vài ngàn bảng.

Bình luận

Không có phản hồi (bài “Lâm Hoàng Mạnh – Nụ cười đời tỵ nạn (7)”)

Comments are closed.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...