talawas blog

Chuyên mục:

Bill Hayton – Phá rào ở Việt Nam

22/07/2010 | 12:00 chiều | 2 Comments

Tác giả: Hoài Phi

Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: > >

Hoài Phi dịch

Học giả Fulbright và luật sư nổi tiếng Lê Công Định vẫn đang đi tù ở Việt Nam. Gần đây, Tòa Phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn giữ y án 5 năm kết tội ông “định lật đổ nhà nước”, và trả ông cùng hai người đồng cáo trạng trở về phòng giam. Lê Công Định nổi tiếng trong vụ án bảo vệ thân chủ nước mình trong vụ cá basa chống lại những hạn chế nhập khẩu của Mỹ; từng là phó chủ tịch Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh; từng tiếp các đoàn luật gia quốc tế; và kết hôn cùng cựu Hoa hậu Việt Nam. Số phận của ông xác định rõ ràng những giới hạn hoạt động chính trị mà Đảng Cộng sản cầm quyền cho phép.

Đảng có thể để yên cho Lê Công Định chừng nào ông chỉ kêu gọi cải tổ về pháp lý. Điều khiến họ coi ông vượt quá giới hạn là khi ông làm việc với các nhóm chống cộng ở Mỹ và việc ông tham gia vào một đảng chống đối có tổ chức. Dù những đòi hỏi của Lê Công Định kể từ những ngày ông còn là một nhà chỉ trích trung thành với chế độ không hề thay đổi –thực đơn thường thấy của các nhà vận động dân chủ: tự do ngôn luận và đa nguyên chính trị -, việc hợp tác với những người bị Hà Nội dán nhãn “các thế lực thù địch” đã niêm phong số phận ông.

Trường hợp Lê Công Định và 15 người khác bị bỏ tù trong những tháng gần đây vì những tội danh tương tự xác nhận một mô hình được thiết lập từ năm 2007 khi công an Việt Nam phá hủy mạng lưới bất đồng chính kiến Khối 8406 (được đặt tên theo ngày 8 tháng Tư năm 2006 – ngày nhóm tuyên bố thành lập). Khi đó, cũng như bây giờ, Bộ Công an rất rõ ràng về mục tiêu tấn công. Mặc dù vài trăm người ký tên ủng hộ Khối, công an chỉ khởi tố lãnh đạo khối, những người có mối liên hệ chặt chẽ với các nhóm hải ngoại. Công an có thể chấp nhận việc bàn suông về dân chủ, nhưng không chấp nhận tổ chức hoạt động chống lại nền cai trị độc đảng.

Đây là trụ cột không thể lay chuyển trong hệ thống chính trị Việt Nam, như đã ghi trong Điều 4 Hiến pháp: “Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.”

Người ta dễ nghĩ rằng tại một nước đang nhận các khoản đầu tư nước ngoài khổng lồ và tự do kinh tế, kiểu ngôn ngữ như vậy chỉ đơn giản là di sản của quá khứ. Không phải như vậy. Về cốt lõi, hệ thống chính trị Việt Nam vẫn kiên trì theo đường lối Leninist. Tranh cãi bên trong Đảng là một việc; tranh cãi chống lại Đảng lại là một việc hoàn toàn khác.

Đúng là có những thay đổi trong những năm gần đây. Phạm vi tiếng nói mà Đảng chấp nhận lắng nghe chắc chắn đã được nới rộng. Quốc hội trở thành nơi tranh luận, một hình thức xã hội dân sự có điều tiết xuất hiện, và công nghiệp truyền thông mọc lên như nấm. Các nhà tài trợ thế giới đổ hàng triệu đô la và euro vào để thúc đẩy cải tổ pháp lý, đa nguyên chính trị và một hệ thống báo chí tốt hơn. Nhưng trong suốt toàn bộ quá trình cải tổ, Đảng Cộng sản luôn đi trước các nhà tài trợ vài bước.

Đảng cảm ơn khi nhận được tài trợ – và tỏ vẻ tuân thủ mục đích được nêu trong điều kiện tài trợ về “quản trị tốt” – nhưng sửa đổi chúng để củng cố chế độ cai trị độc đảng. Hãy xem một vài ví dụ sau:

Trong khi “phát triển pháp lý” tập trung vào việc thay đổi pháp luật để đáp ứng yêu cầu của một nền kinh tế hòa nhập quốc tế, “cải cách tư pháp” vẫn nằm trong vòng kiểm soát của cơ cấu nội bộ của Đảng mà không có bất kỳ góp ý đầu vào đáng kể nào từ bên ngoài. Đảng hoàn toàn công khai thực tế là “các cơ quan dân cử” – cần hiểu: “các cơ quan do Đảng kiểm soát – vẫn tiếp tục giám sát hệ thống tòa án. Chánh án và thẩm phán phải được sự chuẩn y của chi bộ Đảng địa phương và phải có “Chứng chỉ Lý luận Chính trị” – thuật ngữ chỉ chứng nhận tốt nghiệp trường đào tạo của Đảng, tức Học viện Chính trị – Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh.

Hơn một thập kỷ qua, các nhà tài trợ quốc tế đã thúc đẩy thể thức chế định mới cho hàng ngàn tổ chức được thành lập nhằm cung cấp các cơ sở thể thao, giải trí, dịch vụ xã hội, vận động cho các nhóm lợi ích quốc gia và cộng đồng địa phương. Nhưng “Tự do Lập hội” chưa bao giờ chạm được vào bộ luật. Mọi tổ chức “xã hội dân sự” vẫn phải đăng ký với các đoàn thể do Đảng kiểm soát.

Gần đây, chính quyền Việt Nam tuyên bố từ bỏ ý định thảo lại Luật Báo chí, bất chấp nhiều năm nỗ lực, bất chấp hàng chục các cuộc hội thảo được tài trợ và các chuyến tham quan tìm hiểu. Giới truyền thông vẫn được quản lý theo đường hướng Lê Nin. Vào thứ Ba hàng tuần, khoảng 100 tổng biên tập tới họp tại Bộ Thông tin và Truyền thông để nghe chỉ thị về những đề tài họ nên đăng và không nên đăng. Không hề có một nền truyền thông độc lập hợp pháp tại Việt Nam. Tất cả mọi tờ báo đều trực thuộc một bộ phận nào đó của nhà nước hoặc của Đảng Cộng sản.

Nhưng điều này không phải là toàn bộ câu chuyện – vì nếu chỉ có vậy, hẳn sẽ có rất ít tính năng động ở Việt Nam, và như ta biết, Việt Nam là một trong những xã hội năng động và hứng khởi nhất trên hành tinh này. Điều này xảy ra được là nhờ cán cân kỳ lạ giữa sự kiểm soát của Đảng, và sự thiếu kiểm soát, thể hiện qua những thực hành “phá rào”. Chẳng hạn từ những lĩnh vực mà tôi vừa đề cập ở phần trên:

Mặc dù hệ thống pháp lý vẫn do Đảng kiểm soát, có đủ sự linh hoạt và các lỗ hổng cho phép đủ loại hoạt động có thể diễn ra. Thậm chí ngay cả khi luật “khó khăn”, việc thực thi có thể bị trì hoãn hoặc điều chỉnh nhờ sự giúp đỡ của các mối quan hệ và các đặc ân. Kết quả ta có: năng động kinh tế và tham nhũng có hệ thống.

Thuật ngữ “lobby” (vận động hành lang) trong tiếng Anh đã gia nhập tiếng Việt. Chìa khóa của “lobbying” là tìm kiếm bộ phận nào của nhà nước ủng hộ chương trình nghị sự của bạn và vận động qua ngả đó. Bằng cách này, bất kỳ hoạt động chính trị nào cũng tỏ ra hoàn toàn trung thành và không đe dọa hệ thống. Rất nhiều nhóm, cả chính thức lẫn không chính thức, hiện đang vận động hành lang tại nhiều cấp độ của nhà nước để thúc đẩy thay đổi.

Ngành công nghiệp truyền thông Việt Nam mang lại rất nhiều tiền, và tiền tạo ra ảnh hưởng. Có đủ loại hoạt động ngụy tạo và bán hợp pháp tại đầu não khu vực truyền thông – một số công ty đầu ra hầu như hoàn toàn do tư nhân sở hữu, bất chấp nghị định của chính phủ quy định ngược lại; số khác hành xử như thể họ là công ty tư nhân. Chừng nào họ không thách thức Đảng hoặc tọc mạch quá sâu vào các vụ tham nhũng cấp cao, chừng đó các biên tập và phóng viên có thể chung sống tốt đẹp.

Trong tất cả những trường hợp này, tính năng động được phát huy qua hình thức bán luật pháp được làm nhẹ đi trong tiếng Việt là phá rào. Như kinh tế gia người Anh Adam Fforde đã chỉ ra, chính thực hành này đã giúp Việt Nam thoát khỏi sự sụp đổ kinh tế vào cuối thập niên 1980 và tạo cơ sở cho sự phát triển nhanh chóng ngày hôm nay. Phá rào cũng quan trọng không kém trong chính trị và xã hội.

Vào cuối thập niên 1990, Đảng Cộng sản Việt Nam làm mất lòng tin trầm trọng nơi giới trẻ: chỉ có 7000 sinh viên chọn gia nhập Đảng. Để đối phó tình thế này, Đảng xác định lại mục tiêu hấp dẫn lớp trẻ: Đảng từ bỏ yêu cầu hoàn thành mọi kỳ vọng cách mạng; thay vì vậy, Đảng mở ra cho họ con đường thăng tiến cá nhân. Các đảng viên trẻ thường được chào mời rằng “Muốn được thăng chức, cần vào Đảng.” Thay vì phải che giấu các động cơ ích kỷ dưới lớp véc-ni tình cảm cao quý và vị tha về khát khao đóng góp để phát triển đất nước, giờ đây việc một đảng viên mới thông báo với bạn bè việc mình vào Đảng vì lợi ích cá nhân là điều hoàn toàn có thể chấp nhận được. Thực vậy, người ta thấy xấu hổ khi tuyên bố [vào Đảng để] xây dựng chủ nghĩa xã hội hay bảo vệ cách mạng. Phương thức này tỏ ra có hiệu quả. Đảng tuyên bố rằng 60% trong số 170000 người gia nhập Đảng vào năm 2005 thuộc độ tuổi từ 18 đến 30.

Tuy nhiên, dòng chảy mới gia nhập này không làm thay đổi quan điểm của Đảng về chính mình. Đảng xác định rõ việc cần duy trì “vai trò lãnh đạo” tự phong của mình trong xã hội. Nhưng Đảng Cộng sản Việt Nam là một tổ chức khôn ngoan. Đảng nghĩ về tương lai và về việc làm thế nào để duy trì vị trí tại đỉnh chóp của xã hội ngay cả khi mọi thứ bên dưới đều đang thay đổi. Vị trí của Đảng đủ mạnh để khoan dung cho rất nhiều thứ – thậm chí kể cả việc xuất bản tờ Cosmopolitan của Việt Nam vào tháng trước – nhưng không chấp nhận bất kỳ thách thức nào đe dọa vai trò lãnh đạo của nó. Lê Công Định và các đồng nghiệp đã phải trả giá đắt để nhận ra điều này. Đầu tư và tài trợ quốc tế không mang lại dân chủ và đa đảng cho Việt Nam; ngược lại, nó giúp cho hệ thống cai trị độc đảng trở nên hiệu quả và hiệu lực hơn. Đó là cách mà Đảng muốn. Cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn đối với đa số người dân Việt Nam, và chừng nào xu thế này còn tiếp tục, chừng đó mọi việc vẫn sẽ như bây giờ.

Bill Hayton là tác giả cuốn Việt Nam: Con rồng đang lên, Nhà Xuất bản Đại học Yale xuất bản. Ông là phóng viên của BBC làm việc tại Hà Nội năm 2006-2007.

Nguồn: “Breaking Fences in Vietnam”, Forbe, 13.7.2010

Bản tiếng Việt © 2010 talawas

Bình luận

2 Comments (bài “Bill Hayton – Phá rào ở Việt Nam”)

  1. Nhỏ Thanh viết:

    Hà Nội đề xuất đóng/tắt đường truyền Internet sau 23h
    1043 22/07/2010
    Sở TT&TT đang yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet, trò chơi trực tuyến sau 23h hằng ngày phải đóng/tắt servergame và đường truyền Internet…

    Theo ông Phạm Quốc Bản, Giám đốc Sở Thông tin & Truyền thông (TT&TT) Hà Nội cho biết, Sở đang lập kế hoạch và sẽ kiến nghị Bộ TT&TT dùng biện pháp kỹ thuật để quản lý giờ chơi tại các đại lý Internet trên địa bàn Hà Nội.

    Cụ thể, Sở TT&TT sẽ ra quy định yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet, trò chơi trực tuyến sau 23h hằng ngày phải đóng/tắt servergame và đường truyền Internet và chỉ được mở lại vào 6h ngày hôm sau.

    Đồng thời, Sở TT&TT cũng sẽ chỉ đạo các Phòng Văn hóa Thông tin các quận, huyện phối hợp với các ngành chức năng trên địa bàn rà soát về giấy phép kinh doanh, cũng như các điều kiện kinh doanh của các đại lý Internet

    http://cand.com.vn/vi-VN/khcn/2010/7/134213.cand

    Nếu “sáng kiến” này được thực hiện thì ý muốn của bà Clinton khó mà thành.

  2. Song Huong viết:

    Góp ý nhẹ với Hoài Phi:

    Scholar = a holder of a scholarship. Lê Công Định được nhận học bổng Fulbright, chứ không phải là học giả Fulbright.

    Advocacy = the act or process of advocating: support, không thể là vận động cho.

    Aspirational = an adj derived from the noun aspiration = a strong desire to achieve something high or great. Không thể là hứng khởi.

    Balance = equality between the totals of the two sides; stability produced by even distribution of weight/force. Strange balance nên dịch là sự cân bằng kì lạ nghe hợp lý hơn.
    Even where the law is ‘difficult,’ …. = Đề nghị dịch = Thậm chí ở đâu luật pháp còn ‘khó khăn’, người ta có thể đình hoản thực thi nó hoặc điều chỉnh nó bằng những mối quan hệ và đặc ân.
    Semi-illegality = Semi- ngoài nghĩa precisely half of, half in quantity nó còn có nghĩa to some extent: partly: incompletely nên semi-illegality = hầu như/gần như bất hợp pháp chữ không thể là bán luật pháp.

    Tolerate = 1: to endure or resist the action of without grave/lasting injury 2: to suffer to be or to be done without prohibition, hindrance or contradiction = to bear. Nên không thể dịch là khoan dung được.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...