talawas blog

Chuyên mục:

Liêu Thái – Vì sao cuộc đấu tranh nhân quyền–dân chủ cho Việt Nam chưa có thành tựu lớn?

29/07/2010 | 1:00 sáng | 18 Comments

Tác giả: Liêu Thái

Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: > >

Ba luồng tâm thức

1. Những người đấu tranh cho nhân quyền-dân chủ từ tâm thức nông nghiệp

Biểu hiện: bất nhất, không có cương lĩnh, chủ trương, được chăng hay chớ, lo sợ cho quyền lợi cá thể, luôn đứng ở tâm thế thấp bé, sợ quyền lực nhưng trong trường hợp có người chủ xướng đứng ra nhận lãnh, gánh trách nhiệm thì rất hăng hái, một kiểu hăng hái của lửa rơm, chóng bùng phát, chóng lụi tàn, không ổn định, có tính nhất thời, cũng có thể tắt ngấm ngay sau đó và thường dễ dẫn đến quá khích, có nguy cơ bạo động.

Thành phần: thường là những người liên quan đến nông nghiệp, xuất thân con nhà nông, cố gắng học hành, làm việc để thay đổi cuộc đời, thay đổi số phận, để chén cơm, manh áo được đầy đủ, lành lặn hơn…

Quyền lợi: tùy thuộc vào mức độ kinh tế của chính họ và khả năng tài trợ từ bên ngoài trong suốt quá trình cho đến trở về sau.

Động cơ hoạt động: nặng về quyền lợi vật chất hơn là yếu tố tinh thần như văn hóa, ý thức pháp luật và ước vọng dân chủ, nhân quyền.

Cương vực hoạt động: khá rộng, có thể nằm lẫn lộn trong tầng lớp trí thức, các tôn giáo, trong thành phần doanh nhân và các thành phần đóng vai trò cốt cán của xã hội như nhà báo, giáo viên, giảng viên, thậm chí nhà nghiên cứu, nhà hoạt động chính trị, nhà văn…

Tâm lý: nặng về sợ hãi (đây cũng là dấu vết, vệt nối của suốt mấy ngàn năm nô lệ từ trong ra ngoài, vâng dạ, tuân phục của chế độ phong kiến cho đến cộng sản độc tài sau này) nhưng vì thấy người khác làm và kêu gọi thì mình làm nhưng rất mơ hồ về chủ trương và không có ý thức hệ rõ ràng. Dễ bị thao túng và dễ bị biến thành nội gián, phản phé của nhau.

Những yếu tố trên đây khiến cuộc đấu tranh nhân quyền–dân chủ ở Việt Nam thường vấp phải lực cản vô cùng lớn, bởi nhóm tâm thức nông nghiệp vốn chiếm tỉ lệ rất lớn (có thể là trên 60%) trong tập hợp đấu tranh nhân quyền–dân chủ. Những cuộc thương thảo, trình bày chính kiến của nhóm này cũng không ổn định, thường không có tổ chức cụ thể, không có qui mô, đường hướng lâu dài. Thậm chí người ta có thể bàn về thế sự, chính trị ngay trong bàn tiệc, trong bữa nhậu, trong ngày giỗ, khi có hơi men bốc lên đầu… Và kết quả là có thể lúc đó bị cuốn hút vào câu chuyện, hô hào mạnh miệng, nhưng khi về nhà thì quên hết mọi chuyện, nếu nhớ cũng suy nghĩ lại, rút êm… Chấp nhận thực tại.

Nói chung, đây là nhóm có hoạt động nhân quyền–dân chủ nhưng lại có nguy cơ gây phân rã cao nhất cho hoạt động này.

2. Những người đấu tranh cho nhân quyền-dân chủ từ tâm thức vượt thoát nông nghiệp

Đặc điểm: về căn bản họ là những trí thức, có nguồn gốc, xuất thân ít gần với nông nghiệp, nếu không nói là hoàn toàn tách biệt nông nghiệp ít nhất cũng một thế hệ. Họ có cơ hội tiếp cận, lĩnh hội và thụ đặc các nền văn hóa phương Tây, nền giáo dục phương Tây, hiểu rõ ý nghĩa của nhân quyền–dân chủ và nhìn ra được giá trị của nó trong tương lai phát triển của đất nước, dân tộc nói riêng và toàn cầu nói chung…

Biểu hiện: bất bạo động và dựa trên những phân tích khoa học, lấy khoa học, đạo đức và pháp luật làm kim chỉ nam, làm nền tảng hoạt động. Có chủ trương, đường hướng và triết lý trên cơ sở một tổ chức (tạm) vững vàng, ổn định, thậm chí có tuyên ngôn riêng. Khối 8406, Đảng Dân chủ, Đảng Việt Tân, Đảng Vì Dân, Đảng Thăng tiến, Đảng Dân chủ Thế kỉ 21… là những ví dụ.

Những trí thức hoạt động trong nhóm này như: nhà sư, mục sư, linh mục, luật sư, nhà báo, nhà văn, giáo sư… (Thích Quảng Độ, Nguyễn Văn Lý, Lê Thăng Long, Lê Công Định, Trần Huỳnh Duy Thức, Phạm Thanh Nghiên, Lê Thị Công Nhân,  Nguyễn Tiến Trung, Huỳnh Nguyên Bảo, Đỗ Thành Công…) có bản lĩnh chính trị, nền tảng khoa học, tôn giáo và cơ sở niềm tin, vật chất cũng như tinh thần rõ ràng, kiên định.

Trở lực của họ không có tính nội tại (động cơ cơm áo, gạo tiền, sự yếu ớt về bản lĩnh chính trị, sự không rõ ràng về chính kiến và sự khiếm khuyết về mặt văn hóa, khoa học…) như nhóm trên mà thường là lực cản bên ngoài, cụ thể là từ phía đối lập. Phía đối lập ở đây chính là nhà nước cộng sản độc tài Việt Nam – một thế lực có phương thức hoạt động na ná thời phong kiến bởi những qui định một chiều, tính bảo thủ về tư tưởng, chính trị, tính cưỡng chế thành phần đối lập, lấy hoạt động bạo hành, lấy sức mạnh công an, quân đội để cai trị và bao biện cho hàng loạt hoạt động mờ ám, phương hại đến tài sản, quyền lợi và tính mạng nhân dân…

Nếu như ở nhóm trên, kết cục là sự phân rã nội bộ, ngưng trệ hoạt động thì ở nhóm này, kết cục vẫn là một ẩn số mang niềm tin. Họ có chủ trương và lòng kiên định, nên sức mạnh tù đày và bạo lực không thể đốt cháy được sức mạnh niềm tin và ý chí của họ. Sức hút của nhóm này đối với các thành phần khác trong xã hội luôn là nỗi lo lớn của nhà nước độc tài Việt Nam. Sức thuyết phục về mặt trí tuệ, sức lan tỏa về mặt ý thức hệ và sức hấp dẫn, mới mẽ về mặt lý luận, chủ thuyết của nhóm này luôn đẩy nhà nước độc tài vào ngõ cụt lý luận. Chính vì vậy, chủ nghĩa cộng sản luôn gặp khủng hoảng lý luận trước họ. Và đây chính là mấu chốt, nguyên nhân của những cuộc bắt bớ, những phiên tòa vô lý ghép tội những nhà hoạt động nhân quyền, dân chủ của nhóm này.

Với nhóm này, mọi vấn đề đang ở phía trước.

3. Những người đấu tranh cho nhân quyền-dân chủ giao thoa giữa hai luồng trên

Có thể nói đây là nhóm có vấn đề nhất trong tiến trình đấu tranh nhân quyền–dân chủ. Thành phần của nhóm này cũng đa dạng, phức tạp nhất. Trong một nghĩa nào đó có thể gọi đây là nhóm ba rọi, lẫn lộn giữa trí thức và phàm phu, kiên định và bất nhất, cách mạng và cải lương…

Về mặt tổ chức, ở nhóm này có hình thức giống như nhóm 2, cũng có qui mô, tôn chỉ, đường hướng…

Về mặt tâm lý, điểm khác căn bản giữa nhóm này với nhóm 2 nằm ở chỗ thành phần cá thể trong nhóm lẫn lộn, pha tạp nhiều nguồn khác nhau, nên nhóm này có khuynh hướng rớt xuống nhóm 1 trong một số trường hợp như: thời gian đấu tranh lâu dài, nguồn kinh phí hạn hẹp, có những chuyển biến đột xuất trong chính trị khiến họ hoang mang, mất kiên định và có suy nghĩ khác trước, thậm chí nản lòng, bỏ cuộc.

Độ bền của nhóm này không cao, ở một số điều kiện cụ thể như: không nhận được sự ủng hộ, cổ xúy và đóng góp về vật chất cũng như tinh thần từ bên ngoài, họ sẽ đổi hướng và rất có thể quay ngược 180 độ với chính kiến ban đầu. Chính vì vậy mà gần đây, trên các diễn đàn thường xuất hiện những bài viết của chính những người từng một thời đi tiên phong trong nhóm mang tâm trạng bi quan, buông xuôi và thậm chí bất đồng với những người đấu tranh nhân quyền, dân chủ còn lại.

Đặc điểm nổi trội của nhóm này là sự không đồng đều về mặt tri thức, sự không ăn khớp về cấp độ dân sinh, dân trí nên thường có những ngộ nhận, hiểu sai khái niệm về đấu tranh nhân quyền, dân chủ, gây hiệu ứng ngược. Những cuộc đụng độ có tính bạo động với các nghệ sĩ từ trong nước, những bài viết hùa theo sự xuống cấp của một bộ phận nhỏ, những bài viết (của một vài người có cách hiểu lệch lạc và luôn phục kích) khích bác hành động bạo lực của một vài người và qui kết rằng đó là hành vi của đấu tranh nhân quyền, dân chủ, gây hiểu sai khái niệm. Vì bản chất của đấu tranh nhân quyền, dân chủ không bao giờ có tính bạo lực hay bạo động. Vì lẽ chí ít, khi đấu tranh nhân quyền, dân chủ cho một số đông, một dân tộc thì dù gì cũng bắt buộc nhà đấu tranh tôn trọng nhân quyền, dân chủ của đối tác, đối phương – cụ thể ở đây là người của Đảng Cộng sản Việt Nam, vì họ cũng là con người. Nhân quyền, dân chủ sẽ không bao giờ đến bằng con đường bạo lực, bạo động.

Một biểu hiện khác ở nhóm này là cách định nghĩa về đấu tranh nhân quyền–dân chủ của họ có vấn đề, dễ dẫn đến bạo lực cục bộ và gây hoang mang, nản chí, bài xích, nói ngược, thậm chí gièm pha, chế giễu những người đấu tranh của nhóm khác và của chính nhóm mình. Đã có rất nhiều bài viết đồng nhất hành vi xịt hơi cay của Lý Tống vào ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng với hành động đấu tranh nhân quyền, dân chủ. Kiểu đồng nhất này hoàn toàn sai và gây ngộ nhận cho nhóm 1 cùng những phần tử khác của nhóm 3.

Nếu xét về tính ổn định thì nhóm này có độ ổn định thấp nhất trong ba nhóm vì sự pha tạp quá nhiều thành phần, màu sắc, vai trò của các thành viên trong nhóm. Điểm nguy hiểm dễ nhìn thấy nhất ở nhóm này là sự thiếu rõ ràng, có lúc đóng vai nhà sử học, học giả, trí thức yêu nước, có lúc đóng vai nhà đấu tranh chính trị, có lúc đóng vai kẻ bạo động bất khả đồng thuận, có lúc đóng vai người vô can… Và đặc biệt khi có một quyền lợi nào được trao từ phía đối phương – Đảng Cộng sản Việt Nam thì họ có nguy cơ quay mặt với “đồng đội”, trở mặt với người đấu tranh dân chủ tiến bộ. Hệ quả là làm phân rã, lũng đoạn tiến trình.

So với nền tảng tri thức khá vững vàng của nhóm 2, những lập luận của các phần tử trong nhóm này thường không có cơ sở khoa học, thiếu thuyết phục với những người kiên định và thậm chí ngụy biện…

Cả ba nhóm này có thể ở chung trong một tập hợp hoặc khác tập hợp nhưng có sự hiện hữu của ba nhóm theo kiểu đan chéo, phân bổ theo chiều dọc hoặc chiều ngang. Điều này gây nên một sự rắc rối nan giải cho công cuộc đấu tranh nhân quyền–dân chủ của người Việt.

Vì sao cuộc đấu tranh nhân quyền–dân chủ cho Việt Nam chưa có thành tựu lớn?

Sau một quá trình dài hơn ba mươi năm (nếu không nói là hơn bảy mươi năm?, vấn đề nhân quyền, dân chủ Việt Nam vẫn còn ở một khoảng cách rất xa với đời sống người dân. Vì đâu?

Trước nhất, có thể nói rằng trong lát cắt về dân trí, dân sinh thì người dân Việt Nam chưa thật sự và chưa hoàn toàn hiểu biết về nhân quyền, dân chủ. Suốt mấy ngàn năm nô lệ giặc Tàu, rồi phong kiến, đến cộng sản độc đảng, độc tài, mối quan hệ căn bản giữa người dân và nhà nước vẫn là quan hệ một chiều: từ người dân u mê, sợ sệt trong nhà nước phong kiến, xem nhà vua như ông trời con, vua bảo chết phải chết, rồi sợ ngoại bang, sau này sợ công an, sợ chính quyền, chỉ được nói những gì chính quyền không cấm, làm những gì chính quyền không phạt, nghe những gì chính quyền cho nghe, đọc những gì chính quyền không cấm phát hành, viết những gì chính quyền không phạt tù… tất cả những điều đó đã làm cho nhuệ khí, tính tự chủ của con người bị triệt tiêu hoàn toàn. Dân chủ, nhân quyền trở thành những khái niệm xa xỉ. Cam chịu và chấp nhận tuân phục – đó là những thứ còn lại của một bộ phận lớn người dân Việt sau mấy ngàn năm lịch sử.

Về mặt nhà nước, sự yếu kém, mất tự chủ và lệ thuộc ngoại bang đã làm cho sinh quyển dân chủ bị phá vỡ và nhân quyền bị mất hẳn. Một nhà nước phụ thuộc, mất tự chủ sẽ chẳng mang lại một chính sách, quốc gia dân chủ được. Trong cuộc chiến tranh Nam Bắc trước 30 tháng Tư năm 1975, chính quyền cộng sản miền Bắc, để thực hiện thống nhất hai miền Nam Bắc thành một quốc gia cộng sản, đã chấp nhận một số điều kiện bắt buộc của cộng sản Trung Quốc và cộng sản Liên Xô để nhận về phần mình vũ khí, tiền tệ, lương thực, quân nhân, đánh Việt Nam Cộng hòa. Và để đạt được điều này, họ phải trả giá bằng sự lệ thuộc vào khối Cộng sản Quốc tế, trong đó, nổi trội vẫn là cộng sản Trung Quốc với các thỏa thuận về biên giới, hải đảo đổi lấy quân nhân, phương tiện chiến tranh…; cộng sản Liên Xô với khoản tiền nợ mua vũ khí khổng lồ… cùng những cam kết thành viên Cộng sản Quốc tế.

Chính sự lệ/phụ thuộc này đã làm cho nhà nước cộng sản Việt Nam không thể tạo ra được bầu không khí tự chủ, và theo cấp độ, tầng bậc từ cao đến thấp, từ kiến trúc thượng tầng đến cơ sở hạ tầng, người dân Việt Nam không  thể nào có được nhân quyền – dân chủ. Nhân quyền và dân chủ chỉ sinh ra trong một đất nước có thể chế chính trị đa nguyên, có một nhà nước tự chủ, không phụ thuộc. Ở đây, chiều dài lịch sử đã vẽ ra một đất nước có hệ thống chính trị phụ thuộc mọi góc độ vào ngoại bang và kế đến, người dân trực tiếp lệ thuộc vào nhà nước, theo vòng xoay không có lối ra.

Trong bối cảnh như vậy, các nhà hoạt động nhân quyền–dân chủ vấp phải một lực cản rất lớn từ phía nhà nước đương quyền. Vì lẽ: hoặc là có nhân quyền–dân chủ thì nhà nước phải có sự thay đổi căn bản như bỏ độc tài, không thỏa hiệp với cộng sản Trung Quốc, xây dựng cơ chế đa nguyên… Mà điều này lại đe dọa đến quá trình tồn tại của họ.

Và chính những gì của lịch sử, địa trạch, thổ nhưỡng, địa lý, giáo dục, môi trường chính trị… trải dài trên đất nước đã làm thành một bức tường ngăn cản ý thức dân chủ, ý chí đấu tranh nhân quyền ở Việt Nam.

Những vấn đề gây nhiễu cho tiến trình đấu tranh nhân quyền–dân chủ

Phía chính quyền cộng sản Việt Nam: không chấp nhận, bắt bớ, hành hung, đe dọa, bạo lực, bỏ tù…

Phía đa số người dân Việt Nam: không có sự hiểu biết về nhân quyền–dân chủ, sinh ra e ngại trước những nhà đấu tranh và thậm chí một bộ phận lớn hiểu nhầm những nhà đấu tranh nhân quyền–dân chủ là kẻ phản động. Điều này dễ hiểu vì với tâm thức nông nghiệp đã ăn sâu, với tâm lý thủ phận, an thường và chịu đựng đã thành nếp, với sự thiếu hiểu biết và nhận chịu tuyên truyền hằng ngày của nhà nước suốt ba mươi mấy năm (phía Bắc thì bảy mươi mấy năm), vừa chui ra khỏi bụng mẹ đã nghe tuyên truyền, thậm chí chịu tuyên truyền lúc còn trong trứng nước… Nên chi ý thức nhân quyền–dân chủ của đại bộ phận người Việt rất thấp. Chuyện đấu tranh là chuyện hi hữu, chuyện của một bộ phận may mắn được thụ đắc tư tưởng tiến bộ. Rất tiếc, bộ phận tiến bộ này còn chiếm tỉ lệ quá thấp ở Việt Nam!

Phía nội bộ của các tổ chức đấu tranh nhân quyền–dân chủ cũng có vấn đề không kém phần nan giải và trầm trọng. Sự hiểu nhầm khái niệm giữa đấu tranh và trả thù, giữa thương thuyết cải tổ nhằm mang lại tiến bộ và bạo lực hành động, bạo lực ngôn ngữ.

Vấn đề bạo lực hành động thì cụ thể, dễ phân định. Vấn đề bạo lực ngôn ngữ thì mơ hồ, ngấm ngầm nhưng đem lại hiệu quả xấu, hiểu nhầm rất lớn. Những bài viết có tính căng thẳng, mạ lỵ đối phương chỉ đủ khả năng xả e cho một bộ phận nhỏ mang tâm lý thù hận nhưng không mang lại hiệu ứng rộng lớn cho một cộng đồng (nếu không nói là làm cho cộng đồng e ngại, tránh xa những người liên quan đến bài viết và mối dây liên hệ giữa người cần hiểu biết về dân chủ với diễn đàn đăng bài viết có nguy cơ bị cắt đứt). Và bạo lực ngôn ngữ cũng được chia ra làm hai loại, một loại đánh vào cộng sản, một loại vừa đánh cộng sản vừa đánh “phe mình” (đọc bài “Suy xét câu chuyện Lý Tống và ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng” của Trần Kinh Kha, talawas 23/7/2010).

Viết những bài như vậy chẳng khác nào kiểu chơi nước đôi, hàm chứa mục đích khích bên này và dò bên kia. Bên nào mạnh cũng có cơ may cho người viết bằng một loại bài [sẽ] viết khác, nghiêng hẳn về bên mạnh một cách hùng hồn. Kiểu viết chực hờ và cơ hội này không phải ít trên các diễn đàn. Một kiểu tung hỏa mù tư tưởng, loại bài này rất nguy hiểm cho tiến trình dân chủ, nhưng hiệu ứng của nó thường phát tán ở số người ít hiểu biết, không có chính kiến và chưa tiến bộ. Và trong một chừng mực nào đó thì chính loại bài này là thứ xúc tác kích động bạo lực hạng nặng.

Và thêm một mối nguy khác là phần lớn người dân Việt Nam sống qua các cuộc chiến tranh, nạn đói, phân ly… lòng thù hận của họ đã ăn sâu vào máu thịt, khó mà hóa giải. Khi có đấu tranh nhân quyền–dân chủ thì bị ngay lòng thù hận chi phối, dễ dẫn đến bạo động, bạo lực, và đối phương sẽ dựa vào đó mà thanh trừ, triệt tiêu.

Thay lời kết

Có thể nói câu chuyện đấu tranh nhân quyền–dân chủ của người Việt là một câu chuyện rất dài và phức tạp có nguyên nhân từ nhiều phía. Nhưng căn cơ của nó vẫn nằm ở chỗ cần có độ bền bỉ của nhà dân chủ, tính kiên trì của tập thể và sự đánh thức ý thức nhân quyền–dân chủ trong mỗi cá thể. Muốn đạt được, chí ít phải:

  • Tiếp tục phát huy những giá trị đấu tranh bất bạo động, lấy đấu tranh bất bạo động làm nền tảng (trong cả hành động và ngôn ngữ) mà từ trước đến giờ các nhà hoạt động dân chủ đã đạt được. Mỗi nhà dân chủ phải là một mẫu mực về giá trị nhân quyền–dân chủ, lấy tình yêu thương đồng loại làm kim chỉ nam, lấy tri thức khoa học và nhân đạo làm nền móng, lấy sự tiến bộ trong xây dựng hiến pháp, pháp luật làm tiến đề cho công cuộc lâu dài. Tuyệt đối tránh xa hành vi quá khích, bạo động, bạo lực.
  • Vấn đề nhân quyền–dân chủ nên được hiểu rộng ra cấp độ lãnh thổ, lãnh hải quốc gia, sự toàn vẹn của lãnh thổ, lãnh hải và trách nhiệm của những người, tổ chức, đảng phái có liên quan.
  • Xét trong cục diện phát triển chung của thế giới thì chủ nghĩa cộng sản chỉ còn là một cái xác không hồn, không sớm thì muộn cũng phải tự thay máu hoặc rơi vào luật đào thải nội tại. Chính vì vậy, vấn đề đặt lên hàng đầu là kiến tạo những mô hình dân chủ, đảm bảo nhân quyền cho con người, một mô hình đủ thuyết phục và hấp dẫn để hỗ lực người dân Việt bứt thoát khỏi những nếp nghĩ, quan niệm và sự sợ hãi đã ăn sâu trong máu thịt bởi sự tuyên truyền trước đây.
  • Mỗi nhà dân chủ phải biết mình đang ở nhóm nào trong ba nhóm trên đây để có định hướng, chọn lựa thái độ và đường hướng tốt nhất.
  • Mỗi nhà dân chủ phải nắm rõ luật, công ước quốc tế về nhân quyền, tự do báo chí, tự do ngôn luận…

Nhân quyền–dân chủ cho Việt Nam sẽ đi đến đâu, phát triển như thế nào không dựa vào những hành động và ý kiến đơn lẻ của những cá thể. Đó là công cuộc chung có trả giá, có hy sinh của một dân tộc, một quốc gia – Việt Nam.

© 2010 Liêu Thái

© 2010 talawas

Bình luận

18 Comments (bài “Liêu Thái – Vì sao cuộc đấu tranh nhân quyền–dân chủ cho Việt Nam chưa có thành tựu lớn?”)

  1. Hoà Nguyễn viết:

    Trong phản hồi trước tôi viết: ” Cho tới bây giờ Mỹ chưa có thể bắt tay với Miến (nhưng dường như Ấn Độ đang làm phần việc này) ” . Như thế có là đoán già đoán non thái quá , hay nói bắt quàng không ?

    Hôm nay trên RFI có bài viết sau đây :

    Ấn Độ bắt tay với Miến Điện để chặn ảnh hưởng của Trung Quốc

    http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20100730-an-do-bat-tay-voi-mien-dien-de-chan-anh-huong-cua-trung-quoc

  2. Hoà Nguyễn viết:

    Ông Đinh Từ Thức viết :” Từ lâu, tôi đã được nghe nhiều người nói vì anh em ông Diệm chống lại yêu cầu của Mỹ lập căn cứ ở VN (Cam Ranh) nên đã bị Mỹ giết để mở đường cho việc đưa quân chiến đấu vào VN . Nhưng chưa được biết tài liệu khả tín nào về việc này”.

    Ông Đinh Từ Thức viết ở đây nhiều bài về thời sự tại Mỹ, trên quốc tế và liên quan đến VN với những chứng liệu đáng tin cậy, mà cho mình không biết về “tài liệu” ông hỏi, thì chắc chắn tôi không có gì để giúp ” giải tỏa được nỗi thắc mắc từ lâu” của ông.

    Nều đòi hỏi “tài liệu” với nghĩa sít sao, như những sự kiện đã được chính thức ghi chép, đánh giá, tàng trữ (và bây giờ giải mật), thì tôi không có, và như một lần đã viết, tôi chỉ có vài quyền sách về tính hình VN trước 1975. Còn như nếu cái từ “tài liệu” tôi dùng ở phản hồi trước được chấp nhận với nghĩa rộng hơn, như nghe những gì nhiều người kể lại, và người kể đã ở vị thế hiểu biết sự việc, thì tôi xin ghi lại vài điều đã đọc rải rác đây đó.

    1/ Về các tài liệu chính thức:
    Thấy ghi chép trong hồ sơ hay trên báo chí, chính quyền Mỹ của TT Kennedy đã yêu cầu ông Diệm một số vấn đề liên quan đến quân sự, và bị từ chối, hay bác bỏ, như: rời khỏi chức vụ Tổng trưởng Quốc phóng mà ông Diệm đang kiêm nhiệm, và cho “cố vấn quân sự” Mỹ vào nhiều hơn (theo sách của Nguyễn Kỳ Phong). Tôi nhấn mạnh ở “cố vấn quân sự”, chứ không phải quân đội Mỹ. Đó là sự bất đồng chính kiến giữa ông Diệm và Mỹ được ghi nhận, và cũng có chuyện TT Kennedy nói sẽ rút bớt cố vấn Mỹ (đợt đầu 1000) sau ngày bầu cử. Qua đó có thể ghi nhận hai điều: (1) sự bất đống ý kiến về quân sự giữa Mỹ và TT Diệm có thật và trước vụ Phật giáo ở Huế, (2) Mỹ (sau đó) có ý định rút bớt cố vấn, chứ không hay chưa đặt kế hoạch đưa quân tác chiến vào VN.

    2/ Về chuyện căn cứ quân sự :

    a/ Mới đây tôi đọc trên mạng ghi chuyện tướng Tôn Thất Đính kể đã nghe ông Ngô Đình Nhu nói: Mỹ muốn vào lập căn cứ, và nếu Mỹ vào rồi ở lại như ở Triều Tiên thì anh em ông sẽ chịu, nhưng vì ông biết trước sau gì Mỹ cũng sẽ nhượng bộ TQ và miền Bắc để rút ra như ở Lào, nên VN sẽ mất chính nghĩa với quốc tế khi cho Mỹ vào mà không được lợi (lâu dài), vì vậy từ chối. Tôi không ghi lại được nguyên văn vì tôi chỉ tình cờ đọc đoạn này trên mạng và bây giờ không tìm lại được.

    b/ Ông Phạm Bá Hoa, chức vụ sau cùng là đại tá, từng là chánh văn phòng của tướng Trấn Thiện Khiêm trong giai dọan đảo chánh 1963 và tiếp theo đó, cũng là chánh văn phòng của tướng Cao Văn Viên trong giai đọan “biến động miền Trung”, và sau cùng là tham mưu trưởng của Tổng cục tiếp vận tại bộ Tổng tham mưu cho tớí 30-4-1975, gần đây cũng viết hồi ký, kề lại những chuyện ông chứng kiến tại chỗ, và nhiều chi tiết ông kiểm chứng lại mới đây với tướng Trần Thiện Khiêm hiện còn sống tại Mỹ. Tôi viết dài dòng như thế để muốn nói điều ông PBH ghi lại có một mức độ khả tín.
    Trong hồi ký “Đôi dòng ghi nhớ” (ấn bãn 4, năm 2007), ông Phạm Bá Hoa ghi ở trang 42 cuộc đối thoại giữa ông và ông Khiêm về chuyện “ Tổng Thống Diệm không đồng ý cho quân bộ chiến Hoa kỳ lập căn cứ trên đất Việt Nam trong chiến lược Domino làm bức tường quân sự ngăn chặn cộng sản tràn xuống Đông Nam Á “(chép nguyên văn phần trong ngoặc). Ở trang 44, ông PBH lặp lại ý đó khi cho ” Hoa kỳ cũng bằng cách nào đó lật đổ (ông Diệm), vì nếu không thì mục tiêu thiết lập căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam Cộng Hoà không thực hiện được, và như vậy có nghĩa là một “mắt xích” trong chiến lược Domino của họ không hoàn thành ” (chép nguyên văn phần trong ngoặc).

    Tôi hiểu ông PBH không ở trong vị thế để nghe biết trực tiếp những thông tin như trên, nhưng tin được là chuyện Mỹ muốn “lập căn cứ quân sự ở VN” đã được nhiều cấp tường VNCH thời đó nói tới (và ông nghe được), tức (có thể) có thật.

    Trong phản hồi trước, tôi phản bác ý tưởng của TTD cho ” Mỹ đã nhảy vào…mà không hề có bất cứ điều kiện tiên quyết nào với VN kể cả dân chủ và nhân quyền. Ngô Đình Diệm từng muốn như vậy và đã bị giết”.

    Tôi không trở lại chuyện đó, nhưng bất ngở khi thấy ông Đinh Từ Thức cũng nghĩ gần giống về nguyên nhân (và “thủ phạm”)cái chết của ông Diệm: “ nên (ông Diệm) đã bị Mỹ giết để mở đường cho việc đưa quân chiến đấu vào VN “. Trong tất cả những gì tôi đọc về giai đọạn đó, không có chứng cớ nào cho thấy Mỹ muốn hay đã giết ông Diệm. Tài liệu Mỹ ghi lại thái độ sững sờ đến hoảng hốt của TT Kennedy khi nghe tin ông Diệm bị giết. Ông Phạm Bá Hoa trong ngày đảo chính 1-11-63 có mặt tại bộ Tổng Tham mưu bên cạnh tướng Khiêm và hội đồng tướnh lãnh đảo chính, sau đó đã cố tìm hiểu qua nhiều nhân chứng cũng cho thấy không phải Mỹ muốn giết (hay ra lệnh giết), và trong cuốn “Tâm tư Tổng Thống Thiệu” mới đây cũng cho biết không phải Mỹ chủ trương giết ông Diệm (theo hiều biết của ông Thiệu hay tác già Nguyễn Tiến Hưng).

  3. Nam Phan viết:

    Theo tôi, những phân tích cuả tác giả Liêu Thái rất có ích cho những người lãnh đaọ, cho các tổ chức đấu tranh cách mạng (theo nghĩa đúng và tốt của nó), qua đó họ biết được những ưu, khuyết điểm của những người, hoặc thành phần xã hội (cùng đứng trong một tổ chức, cùng theo đuổi một mục đích, cùng chia sẻ một lý tưởng…), để có những uốn nắn, huấn luyện… cần thiết hầu tạo nên một khối thống nhất.

    Ông Trần Kinh Kha lập luận cũng rất vững vàng. Trong những việc cụ thể không dễ gì “rạch ròi” đen trắng, càng không thể nói trước được rằng những thành phần này thì luôn luôn thế này, thành phần khác vì đặc tính này, nọ mà thế kia mãi mãi. Không ai dám bảo đảm con người không đổi thay (luận đề cũ hơn trái đất)… Nhất là không bao giờ trông chờ điều kiện lý tưởng cho bất kỳ một cuộc tập họp tranh đấu nào. Bài học của người CS rất rõ, dù bản chất của họ hoặc chiêu bài của họ là mọi thứ vì “nhân dân lao động”, vì những người “vô sản” nhưng từ khởi đầu họ đã “lợi dụng” mọi tầng lớp xã hội để thúc đẩy mục tiêu của họ, rồi… sau đó như mọi người đã biết: hoặc trở thành như họ hoặc phục vụ cho họ mà không dám có bất cứ phản kháng nào.

    Vài dòng rông dài, không dám “đánh trống qua cửa nhà sấm”, xin hai ông hiểu cho.

    Riêng những vị như Trương Thái Du, Anh Dũng tôi không bao giờ chịu mất thì giờ với họ. Lý do: họ không muốn qua tranh biện để tìm ra chân lý. Dưới mắt họ, sự thật, chân lý là chính họ hay cái họ đang rắp tâm phục vụ!

  4. Đinh Từ Thức viết:

    Ông Hòa Nguyễn viết:

    “Theo tài liệu gần đây nhất, hai ông Diệm và Nhu chống lại đề nghị cho Mỹ lập căn cứ ở VN (có lẽ đầu tiên là ở Cam Ranh), mà có lẽ Mỹ muốn dùng để răn đe TQ và miền Bắc, hơn là làm đầu cầu đưa quân vào tham chiến trực tiếp ở VN”.

    Nếu có thể, xin ông Hòa Nguyễn làm ơn cho biết “tài liệu gần đây nhất” là tài liệu nào, và ai “đề nghị cho Mỹ lập căn cứ ở VN” thời chính quyền NĐD?

    Từ lâu, tôi đã được nghe nhiều người nói vì anh em ông Diệm chống lại yêu cầu của Mỹ lập căn cứ ở VN (Cam Ranh) nên đã bị Mỹ giết để mở đường cho việc đưa quân chiến đấu vào VN. Nhưng chưa được biết tài liệu khả tín nào về việc này.

    Hy vọng “tài liệu gần đây nhất” mà ông chỉ cho sẽ giúp tôi giải tỏa được nỗi thắc mắc từ lâu.

    Trân trọng cảm ơn ông.

  5. Trần Kinh Kha viết:

    Tôi mượn chuyện xưa, nói với ông Liêu Thái:

    1. Ông nói về đấu tranh dân chủ :

    Xưa kia, nhà Thương vô đạo, Trụ vương hoang dâm, bất nhân thiên lý. Nhà Châu khởi binh, triệu tập 800 chư hầu hẹn hội ngộ tại Mạnh Tân để diệt nhà Thương.

    Hình thức đấu tranh tuy khác nhau nhưng động cơ giống nhau là vì yên bình bá tánh, thiên hạ.

    Thiết nghĩ, nhà Châu tuy vì chính nghĩa nhưng nhân tài như lá rụng mùa thu. Văn thì Táng Nghi Sanh, võ thì Nam Cung Hoát thì làm sao nói chuyện chinh Nam, phạt Bắc.

    Bởi thế Tam giáo dù thần tiên phương Đông cũng phải vào cuộc của người trần tục, Tiếp Dẫn, Chuẩn Đề là Bồ tát Tây phương cũng phải du phương Đông để hóa độ cuộc binh đao.

    Xét thấy: Góc độ cuộc chiến nào, dù bạo động hay bất bạo động cũng không thể nào lường trước hết được thành phần nào, quan điểm nào sẽ tham gia.

    2. Ông nói 3 thành phần đấu tranh dân chủ và ông phân loại:

    Tam giáo gồm : Xiển giáo của Nguyên Thỉ Thiên Tôn, Triệt giáo của Thông Thiên giáo chủ, Đạo giáo của Lão tử. 3 vị giáo chủ đứng đầu Đông Phương cùng là môn đệ của Hồng Quân Lão Tổ, người khai sinh Càn Khôn, chia Âm Dương, Nhật Nguyệt, công đức không kém Nữ Oa Nương Nhương là mấy.

    Tam giáo thống nhất lập bảng Phong Thần, giao học trò đời thứ 2, thứ 3 của Xiển giáo thế thiên hành đạo phò Châu diệt Thương. Triệt giáo cấm môn đệ rời khỏi Bích Du cung, Lão Tử cấm môn đệ ra khỏi cung Huyền Đô.

    Thế mà, cớ sự xoay vần. 3 vị giáo chủ, học cùng một sư tổ phải đối mặt nhau tại mặt trận.

    Chính yếu chỉ vì:

    – Đại ca Lão Tử và nhị huynh Nguyên Thỉ: mắng Thông Thiên giáo chủ không biết thu nạp môn đồ. Toàn nhận thứ rùa, hổ … luyện tu thành người. Mà không chọn con người, và người hiền đức.

    – Tam đệ Thông Thiên phản biện: tôi và 2 anh cùng học đạo chung 1 thầy. Đạo là đường lối, không phân biệt người hay thú, miễn người ta có lòng học đạo, thì mình dốc lòng truyền, không tính chuyện quan điểm hay thân thế của học trò, đó mới là Đạo. Nếu đạo không làm cho con thú trở thành người thì sao gọi là đạo. Nếu có người hiền đức hết thì đạo tồn tại để làm gì?

    Xét thấy :

    – Nay ông nói chuyện đấu tranh dân chủ, mà chia thành phần thành 3 loại như ông viết. Rồi mất đồng đều trình độ, độ tan rã và v.v…

    Thưa với ông,

    – Đó mới là đấu tranh ông à. Đấu tranh phải tập hợp từ nhiều thành phần bất đồng quan điểm, thậm chí gay gắt. Nhưng nếu ông mang tư tưởng như Thông Thiên giáo chủ của Phong Thần, họa may còn tập hợp các thành phần đó cùng đứng chung dưới một màu cờ cho một cuộc chiến.

    – Làm gì có sẵn cho ông một loại người, hay một thành phần hàng xịn, để ông diễn thuyết vào đầu đường lối, quan điểm của ông và ngay ngày mai họ vác trống đi theo ông hay cầm gươm thay ông ra mặt trận thực hiện lý tưởng của ông.

    – Chiến chinh thì phải có phản gián, hàng binh là chuyện thường tình. Làm gì có lực lượng nào trung thành tuyệt đối cho một cuộc đấu tranh.

    3. Ông nói vấn đề gây nhiễu tiến trình đấu tranh?

    Chuyện xưa:

    Thân Công Báo chả phải phản thầy Nguyên Thỉ, từ bỏ Xiển giáo đầu quân Triệt giáo, hãm hại sư đệ mình là Tử Nha nhằm phá hoại cuộc chiến nhưng kết cục thế nào?

    Đặng Cửu Công, tướng nhà Thương, trở giáo giao thành – gả con gái mình cho tướng nhà Châu, hóa thành sui gia, kết cục thế nào?

    Xét thấy:

    – Tiến trình đấu tranh nào mà lại không có trắc trở, đó là chuyện thường tình. Hà cớ gì ông lên án kết luận thành phần này, hay thành phần kia có hành vi này, hay hành vi kia sẽ làm ảnh hưởng tiến trình đấu tranh dân chủ? Biết đâu, khi tiến trình đấu tranh xảy ra, ông cũng như Đặng Cửu Công quy thuận và gả con mình cho kẻ đối đầu nơi mặt trận thì sao?

    – Ông nói chuyện lịch sử chiến tranh, viện trợ Nga – Tàu v.v… rồi tâm lý, nhận thức của người dân còn kém, thụ động…

    Xin thưa với ông:

    + Nếu là đẹp thì chả có ai điên mà gọi nó là quá khứ cả, mà người ta gọi nó là: kỷ niệm đẹp. Thì ông nhắc lại cái chuyện dông dài “chả được đẹp” ấy để làm gì?
    + Vâng, kém, thụ động thì mới có chuyện tiến trình đấu tranh cho nó tốt hơn cái hiện tại. Đó là chuyện thường tình. Chứ người dân như xứ Úc của bài cô Trịnh Thanh Thủy, thì làm tiến trình đấu tranh làm gì hả ông Thái?

    Kính ông,

  6. P viết:

    Kính gửi bác Trương Thái Du:

    Bác viết: Ông nại lực lượng TQ mạnh hơn VNCH thì càng sai trái. Hàng ngàn năm nay, trong các cuộc chiến tranh vệ quốc, lực lượng quân sự của người Việt bao giờ cũng yếu hơn đối phương.

    Tôi nghĩ không thể so sánh những cuộc chiến chống xâm lược TQ trước với chuyện mất Hoàng Sa năm 1974, bởi một lý do đơn giản là một bên diễn ra trên đất, một bên diễn ra trên biển.

    Việt Nam tuy quân đội có thể không mạnh bằng đối phương, nhưng dựa vào thế đất hiểm trở để đánh du kích và tiêu thổ kháng chiến. Quan trọng hơn nữa là dựa vào dân.

    Những điều này không áp dụng được cho Hoàng Sa. Dựa vào đó để phán xét VNCH hèn nhát là không công bằng.

    Trân trọng.

  7. Hoà Nguyễn viết:

    Những bài viết từ trong nước thường được sự quan tâm (đặc biệt) của một nhóm mà tên được loan truyền rộng rãi nhưng tôi thật tình chỉ mới biết cách đây hai hôm, gọi là CAM , viết tắt cho công an mạng. Họ hiện không phải chỉ ở trong nước mà cả ngoài này. Họ đọc các bài đó trước và kỹ hơn bài họ biết từ ngoài này. Mục đích của họ thì nhiều, nhưng chung quy là: (1) lợi dụng chỗ sơ hở để tấn công tác giả, phong trào dân chủ trong nước, và người Việt (CC) ngoài này, và (2) tìm cách chống đỡ, biện minh, làm giảm nhẹ hay vô hiệu những công kích chế độ VN, mà tối thiểu là gây tạo nghi ngờ giá trị bài viết. Bài của Lê Diễn Đức là cơ hội bằng vàng đối với họ; bài của Trần Kinh Kha tôi có chút nhận xét, thấy không cần nói gì hơn, và đồng ý với nhận xét của ông Liêu Thái.

    Về câu ông Liêu Thái viết: “ họ phải trả giá bằng sự lệ thuộc vào khối Cộng sản Quốc tế, trong đó, nổi trội vẫn là cộng sản Trung Quốc với các thỏa thuận về biên giới, hải đảo đổi lấy quân nhân, phương tiện chiến tranh “.

    Chuyện Hoàng Sa và công hàm Phạm Văn Đồng được ông Hoàng Trường Sa giải thích. Tôi thêm một nhận xét là Trung Quốc hiểu hoặc cho qua công hàm đó, VN đã chính thức công nhận Hoàng Sa là của TQ, vì công hàm PVĐ viết “<i VNDCCH tôn trọng quyết định ấy…“. khi nói về một quyết định TQ công bố. Thêm nữa khi TQ tấn chiếm HS năm 1974, miền Bắc VN không lên tiếng phản đối, vì vậy ngày nay khi nhắc tới Hoàng Sa, TQ nói mạnh mẽ là họ không có gì để bàn. Phía VN thoát thai từ VNDCCH không bao giờ chối bỏ được “giá trị” của công hàm PVĐ khi tranh cãi qua lại với TQ về HS. Năm 1974, phải đối phó với hai kẻ thù liên minh chặt chẽ là miền Bắc VN và TQ, tấn công trên bộ và xâm lược ngoài biển (hành động này lại có thể phối hợp), nên VNCH khó giữ đuợc toàn vẹn lãnh thổ. Việc miền Nam mất Hoàng Sa giúp các bên nhận thấy: Mỹ không can dự vào chuyện ở miền Nam VN nữa, và như thế khuyến khích miền Bắc lập kế hoạch tấn công mạnh hơn.

    Về câu viết của Trương Thái Du “,i> Vừa rồi Mỹ đã nhảy vào tranh chấp biển Đông mà không hề có bất cứ điều kiện tiên quyết nào với VN kể cả dân chủ và nhân quyền ”

    Câu nói của bà Hillary về Biển Đông không phải chỉ nói cho VN, vì VN, mà nói cho ASEAN và vì ASEAN, tuy là tuyên bố ở Hà Nội, nhân có Hội nghị ngoại trưởng ASEAN- Mỹ và Diễn đàn khu vực Đông Nam Á (Asean Regional Forum) tại Hà Nội. Phần VN, từ trước chưa thấy lên tiếng và đòi quốc tế hóa vấn đề Biển Đông, trong khi báo chí Phi đã bàn nhiều tới chuyện này, và tôi tin các nước liên hệ khác như Phi, Mã, In-đô đã có những vận động bên trong từ trước với Mỹ. Cho nên mới đây báo chí đưa tin tàu ngầm Mỹ xuất hiện ở một bến cảng Phi, Mỹ làm hòa để viện trợ lại môt đơn vị đặc nhiệm Inđô trước đây bị Mỹ tố vi phạm nhân quyền ở Đông Timor và cắt đứt mọi quan hệ, Mã tham dự một tập trận với Mỹ, Cam-bốt được Mỹ hứa viện trợ quân sự, và lần đầu tiên ngoại trưởng Lào tới Mỹ. Cho tới bây giờ Mỹ chưa có thể bắt tay với Miến quá độc tài (nhưng dường như Ấn Độ đang làm phần việc này). TQ đang chứng kiến một vận động chính trị tại các nước chung quanh mình. Việc Mỹ trở lại Biển Đông nằm trong sách lược rộng hơn, có lẽ nhằm ngăn chặn ảnh hưởng, thế lực, tham vọng TQ ở Đông Á, đồng thời trấn an các đồng minh, đối tác, nhưng tất nhiên điều đó có lợi cho VN khi phải đồi đầu với TQ. Mỹ cũng muốn kéo VN vế phia Mỹ, nếu có thể, còn hơn là để VN rơi vào lòng TQ. Vấn đề “dân chủ và nhân quyền” ở VN là mối quan tâm lớn của các ông Nguyễn Thanh Giang, Phạm Hồng Sơn cùng những người VN yêu nước, có lương tri khác, không phải là vấn đề của Mỹ, ít ra khi xét về quyền lợi thiết thực, trước mắt. Nếu người VN làm được gì về dân chủ có thể tin chắc là Mỹ sẽ ủng hộ, và yểm trợ theo cách của họ. Nhưng Mỹ không thể nói vì VN thiếu dân chủ, vi phạm nhân quyền trầm trọng như hiện nay, nên không thể hợp tác với VN trong những vấn đề có liên quan tới Biển Đông. Dù sao, đây cũng là cơ hội tốt cho VN, đừng để mất cơ hội, như đã mất trong vụ WTO (nhường cho TQ vào WTO trước trong khi VN dễ được nhận hơn).

    Không biết TTDu nói gì khi viết: Ngô Đình Diệm từng muốn như vậy và đã bị giết . Ông Diệm muốn gì và ai giết ông Diệm? Không có tài liêu nào cho thấy Mỹ muốn giết ông Diệm. Theo tài liệu gần đây nhất, hai ông Diệm và Nhu chống lại đề nghị cho Mỹ lập căn cứ ở VN (có lẽ đầu tiên là ở Cam Ranh), mà có lẽ Mỹ muốn dùng để răn đe TQ và miền Bắc, hơn là làm đầu cầu đưa quân vào tham chiến trực tiếp ở VN. Năm 1963, khi thấy có âm mưu đảo chính ông Diệm, Mỹ có vẻ không ngăn cản, lại còn ủng hộ. Nhưng những người cầm đầu đảo chính lần đó không thân Mỹ, nên CIA xui và giúp Nguyễn Khánh làm chỉnh lý loại họ. Từ đó nhiều cuộc binh biến tiếp theo khiến tình hình miền Nam nát bét, và miền Bắc nhân cơ hội đưa quân vào nhiều, bắt buộc Mỹ phải đổ quân vào cứu vãn năm 1965.

  8. Anh Dũng viết:

    [Posted by 222.252.110.238 via http://algart.net/ww This is added while posting a message to avoid misuse.
    Try: http://webwarper.net/webwarper.exe Example of viewing: http://webwarper.net/ww/~av/www.talawas.org/?p=22840 ]

    Ông Liêu Thái vẽ ra một “con rắn” mà thân có 3 khúc, chỉ thiếu cái “đầu”. Nếu nhà chiêm tinh kiêm nghề dọa nạt Vũ Quang Khải có thể bổ sung cái đầu ấy thì sẽ có một con rắn đầy đủ bộ phận.

  9. Đỗ Anh Thơ viết:

    Nếu Trương Thái Du cho rằng bài của Liêu Thái là “vô giá trị” thì tôi cũng có thể nói là bài của Trương Thái Du là “hàm hồ”. Bởi vì một bài phân tích có giá trị là làm sao rút ra được những kinh nghiệm lịch sử. Nên phải có tư duy triết học lịch sử. Trí thức nước ta có nhiệm vụ thay mặt nhân dân, đòi hỏi tự do và nhân quyền trước hết là đòi hỏi tự do ngôn luận, phản biện, mà rõ ràng rằng những sự thật này nhân dân ta đang bị che giấu, lừa dối, phản bội… mà không biết. Cứ 5 năm một kỳ đến hẹn lại lên, dân ta lại được nghe xì ra một vài vụ scandal nhưng chỉ là để đấu đá, tranh giành quyền lực giữa các tập đoàn tài phiệt mà thôi.

    Họ Trương nghĩ sao nếu như đất nước ta được tự do ngôn luận thì bọn tham nhũng băng đảng mafia như PMU18, rồi nay là Vinashin có thể tự tung tự tác lâu và làm tổn hại cho đất nước nhiều như vậy không? Dân ta có luôn bị giọng điệu tuyên truyền, cho ăn bánh vẽ lâu đến như vậy không? Chỉ một thời gian ngắn nữa thôi, tiền viện trợ ODA và các khoản vay qua trái phiếu của nước ta hàng năm chỉ đủ trả lãi để đáo hạn nợ nữa mà thôi! Hãy hình dung lúc đó, vỡ nợ dây chuyền từ các tập đoàn nhà nước đến địa ốc rồi ngân hàng… dân chúng sẽ đổ xô đi rút tiền tiết kiệm… và một căn nhà nay trị giá vài chục tỷ rao bán một hai tỷ, một nhà máy rao bán theo giá sắt vụn… cũng không có ai mua thì chuyên gia họ Trương nghĩ sao? Họ Trương có hình dung ra được bọn nào sẽ mở hầu bao ra mua đất, mua rừng, mua hầm mỏ, cảng biển, mua nhà cửa của dân… để sẽ biện hộ hay không?

  10. @ Hoàng Trường Sa: Tôi chẳng xúc phạm ai cả, ông gắn nhãn hiệu xúc phạm cho tôi và lập tức xúc phạm những người lính bỏ mình để giữ đảo năm 1988.

    Thưa ông, bất cứ người lính vệ quốc nào cũng là anh hùng, đặc biệt là khi họ hy sinh để giữ nước. Kẻ hèn nhát bỏ của chạy lấy người chính là chính trị gia VHCH. Đã biết dã tâm của TQ sao không phòng thủ HS kiên cố? Hải quân đã bị đẩy lui sao không củng cố lại lực lượng tái chiếm HS?

    Ông nại lực lượng TQ mạnh hơn VNCH thì càng sai trái. Hàng ngàn năm nay, trong các cuộc chiến tranh vệ quốc, lực lượng quân sự của người Việt bao giờ cũng yếu hơn đối phương.

    Thực tế khách quan là chưa bao giờ TQ công khai công hàm PVĐ trong bất cứ động thái ngoại giao nào, chỉ có người Việt “lề trái” sử dụng công hàm đó để bôi nhọ nhà cầm quyền VN.

    Người dân trong nước chúng tôi không mù đâu ông ạ. Sinh thể chính trị VN ngoài mấy mét “ruột già” hiển nhiên mà ngày ngày các ông lôi ra “đấu tố”, nó còn nhiều thứ “sạch sẽ hơn” để vệ quốc và duy trì sự tồn tại của mình. Những thứ đó chính thể VNCH ngày xưa không có, các lực lượng “dân chủ” ngày nay lại càng không có.

  11. Lê Quốc Trinh viết:

    Bác Hoàng Trừơng Sa không cần phải lý luận đôi co dài giòng văn tự với nhũng khuôn mặt “kích động” nhằm tạo tranh cãi vô bổ trong làng Talawas.

    Hơn một năm qua, sự hiện diện của Trang Mạng Bauxite VietNam cùng với nhiều Bloggers khác khắp nơi đã dấy lên phong trào phản biện dân chủ mang tính lý luận, văn hoá cao xứng đáng để nâng cao Dân Trí và phục hồi Dân Khí ở VN hiện nay. Chính quyền CS VN có thật sự giữ được độc lập với Mỹ hay không, tôi chưa cần trả lời vội, chỉ biết hàng trăm chuyện xẩy ra ở VN cho đến nay dẫn đến kết luận rằng: “tập đoàn lãnh đạo ĐCS VN và Nhà Nước đã thật sự đánh mất độc lập chủ quyền đất nước vào tay người ngoại bang phương Bắc”. Nếu chuyện này xảy ra tại một đất nước tự do dân chủ thật sự thì chính quyền này đã bị sụp đổ từ lâu rồi.

    Sự kiện Hoa Kỳ công khai trở lại vùng biển Đông chính là vì họ muốn bảo đảm mọi mầm mống sinh hoạt dân chủ tự do ở VN không bị dập tắt hay trù dập dã man như Thiên An Môn ngày xưa. Chắc chắn chính quyền Obama tinh khôn không dại gì can thiệp vào nội bộ VN để bị mang tiếng, nhưng sự hiện diện quân sự tại Nam Hàn và ngoại giao cấp cao của họ là lá chắn cho mọi mưu đồ Hán hoá Việt Nam bằng vũ lực, hay nói chính xác hơn là ngăn cản không cho thế lực phương Bắc xen vào làm đảo lộn tình hình chính trị VN, kiểu như “đứng ngoài quậy nước cho đục lên, rồi ngồi thả câu”, hay “kích động cho ngao cò tranh nhau để ngư ông đắc lợi”.

    Diễn biến chao đảo bên Thái Lan mấy tháng qua đã chứng minh hùng hồn rằng: “đấu tranh nội bộ trong tự do dân chủ, tuy có căng thẳng, có đổ máu đấy, nhưng không hề bị tàn sát biển máu như Cam Bốt”.

  12. […] VÌ SAO CUỘC ĐẤU TRANH NHÂN QUYỀN-DÂN CHỦ CHO VIỆT NAM CHƯA CÓ THÀNH TỰU LỚN ? Bởi ngoclinhvugia Vì sao cuộc đấu tranh nhân quyền–dân chủ cho Việt Nam chưa có thành tựu lớn? […]

  13. Vũ Quang Khải viết:

    Cảm ơn anh Liêu Thái với những bài viết sâu sắc.

    Ai cũng biết, đối với những người như Trương Thái Du, Anh Dũng và những kẻ vẫn khư khư ôm xác ướp thì bài này và các bài nói về đấu tranh dân chủ – nhân quyền phải là dở.

    Nhưng hãy đợi đấy. Không lâu trong tương lai, ngay vào cái ngày mà cái xác ướp ấy được vùi xuống đất, thì các ông này lại chạy ra đường, hô khẩu hiệu “nhân quyền muôn năm” “tự do muôn năm” cho mà xem.

  14. Hoàng Trường Sa viết:

    “Hoàng Sa VNCH làm mất, hèn nhát bỏ của chạy lấy người. Thỏa thuận thì chỉ có mỗi cái công hàm nước đôi của PVĐ. Trường Sa vẫn giữ được phần lớn, ngoài TQ còn có nhiều nước khác xâm chiếm các bãi san hô nhỏ sau năm 1975. Giả sử có một thỏa thuận khác thì TQ đã đưa ra để đuổi Mỹ khỏi khu vực lâu rồi.” (Trương Thái Du)

    Ông Trương Thái Du càng nói càng thấy tào lao. Hải quân VNCH đã đánh nhau với Hải quân TQ một trận lớn (hai bên đều bị thiệt hại nặng) nhưng sức yếu hơn phải thua trận. Bảo rằng “Hoàng Sa VNCH làm mất, hèn nhát bỏ của chạy lấy người” (sic) như ông Du là thiếu khách quan và công bình với lịch sử. Ông Thái Du hãy so sánh trận Hải chiến Hoàng Sa 1974 với trận đánh năm 1988 khi Hải quân TQ tàn sát các người lính thuộc Hải quân Nhân dân VN (trong đó phía Hải quân NDVN hoàn toàn đứng yên chịu chết, không có phản ứng chống trả oanh liệt như Hải quân VNCH năm 1974) thì sẽ thấy câu nói trên của ông là hoàn toàn sai trái và vô tình hay cố ý xúc phạm những quân nhân VNCH đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc.

    Công hàm ngày 14-9-1958 của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, vâng lệnh ông Hồ, THỪA NHẬN và hứa sẽ triệt để TÔN TRỌNG tuyên bố của TQ rằng Hoàng Sa và Trường Sa (và cả Biển Đông, như trong bản đồ hình lưỡi bò do TQ tự động đưa ra kèm theo Quyết Định ngày 4-9-1958 của Quốc Vụ Viện TQ) là THUỘC VÀO TQ. Đây là một Công hàm vô cùng nhục nhã, và cũng là lý do HÙNG HỒN NHẤT mà phía TQ đã sử dụng để chiếm Hoàng Sa năm 1974 và một phần Trường Sa từ năm 1988 đến nay với chiêu bài là “tiếp thu các đảo của TQ do địch chiếm đóng bất hợp pháp”(!). Đã có nhiều tài liệu phân tích về sự tai hại của Công hàm Phạm Văn Đồng này, nhưng ông Du hoặc không biết, hoặc làm ngơ nhắm mắt bỏ qua một bên, nên mới nói như trên.

    Nói như ông Du rằng “Giả sử có một thỏa thuận khác thì TQ đã đưa ra để đuổi Mỹ khỏi khu vực lâu rồi” là nói ẩu và chứng tỏ ông Du hoàn toàn không nắm vững tình hình và tương quan lực lượng của các phía tranh chấp ở Biển Đông. Sự thật là sở dĩ TQ phải chờ từ năm 1974 đến năm 1988 mới bắt đầu lấn chiếm Trường Sa (tức là ròng rã 14 năm sau khi họ cưỡng chiếm HS của VN ta) là vì lực lượng hải quân của TQ từ năm 1974 mải đến năm 1988 chưa đủ mạnh để đánh nhau tận TS rất xa lục địa TQ. Họ cần thêm thời gian để âm thầm phát triển hải quân, trước khi ra tay. Cái buồn là ĐCSVN đã ngu muội không làm gì trong 15 năm đó (và ngay cả đến tận hôm nay) để tìm cách đối phó với hiểm họa mất đất mất biển, mà chỉ biết tụng 16 chữ vàng do TQ ban cho, nhắm mắt khẩn cầu TQ nhẹ tay. Các động thái gần đây của Mỹ khi họ không đồng thuận với thái độ hung hăng vô pháp vô thiên của TQ ở Biển Đông tuy có phần lợi cho VN, nhưng nếu ĐCSVN vẫn không biết trả lại Dân chủ, Tự do cho đồng bào ta trong nước để đoàn kết toàn dân trong và ngoài nước để có đủ nội lực hầu bảo vệ phần TS còn sót lại, thì cơ hội cũng sẽ bị đánh mất mà thôi.

  15. Một bài viết vô giá trị, rất nhạt, ngoại trừ luận điểm “Những người đấu tranh cho nhân quyền-dân chủ từ tâm thức nông nghiệp”.

    1. Chế độ hiện tại ở VN là Tư bản nhà nước một đảng, muốn thay đổi nó, như lịch sử đã chứng minh, thì chỉ còn cách tái thực hiện cách mạng vô sản!!!

    2. Trích: “nổi trội vẫn là cộng sản Trung Quốc với các thỏa thuận về biên giới, hải đảo đổi lấy quân nhân, phương tiện chiến tranh…”.

    Hoàng Sa VNCH làm mất, hèn nhát bỏ của chạy lấy người. Thỏa thuận thì chỉ có mỗi cái công hàm nước đôi của PVĐ. Trường Sa vẫn giữ được phần lớn, ngoài TQ còn có nhiều nước khác xâm chiếm các bãi san hô nhỏ sau năm 1975. Giả sử có một thỏa thuận khác thì TQ đã đưa ra để đuổi Mỹ khỏi khu vực lâu rồi.

    3. Nhà nước VN hiện nay không những không phụ thuộc vào ngoại bang mà còn rất tự chủ và khôn khéo bảo vệ quyền lợi của mình. Vừa rồi Mỹ đã nhảy vào tranh chấp biển Đông mà không hề có bất cứ điều kiện tiên quyết nào với VN kể cả dân chủ và nhân quyền. Ngô Đình Diệm từng muốn như vậy và đã bị giết. Người VN, bất kể chính kiến, sự lương thiện tối thiểu là phải công nhận thành quả đáng mừng này nói lên sự trưởng thành chính trị của Hà Nội.

1 2
  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...