talawas blog

Chuyên mục:

Lâm Hoàng Mạnh – Còi Không Hụ Du Ký (6): phần 2

12/08/2010 | 1:10 sáng | 4 phản hồi

Tác giả: Lâm Hoàng Mạnh

Chuyên mục: Đời sống, Tổng hợp, xã hội
Thẻ: > >

Hoàng hôn bắt đầu buông xuống, từng dải nắng như dát vàng trải dài trên sườn núi cũng là lúc chúng tôi từ giã Lạng Sơn. Đường quốc lộ 1A bắt đầu đông, các xe tải chở hàng, các xe máy của cửu vạn cũng lao nhanh hướng về Hà Nội và các tỉnh thuộc đồng bằng Sông Hồng. Vừa qua thành phố Lạng Sơn không xa, một chiếc xe máy, hàng chất cao ngất ngưởng, vọt qua đầu xe chúng tôi, lao nhanh qua khúc cua. Thấy tôi lắc đầu, ngán ngẩm, X. nói:

“Thế này ăn thua gì, muộn chút nữa, anh sẽ gặp vài chục xe như thế kia nối đuôi nhau phóng bạt mạng, đánh võng, lạng lách. Gặp các bố này sợ lắm”.

“Họ không sợ bị tai nạn?”

“Anh ơi! Việt Nam anh hùng, biết chết là gì đâu!”

X. tiếp:

“Anh biết không, luật bất thành văn, xe lớn đè xe bé là phải đền, chẳng cần biết ai sai ai đúng.”

“Thế là thế nào?”

“Thế này, ô tô và xe máy quệt nhau, xe ô tô đền. Xe máy và xe đạp đâm nhau, xe máy đền. Chẳng cần biết vì sao tai nạn, ai đúng ai sai”.

“Luật rừng à?”

“Chính xác!”

Cửu vạn trên đường đua tử thần

Giao thông ở Việt Nam ngoài chuyện tắc đường kinh niên, vô phương cứu chữa, còn có chuyện tai nạn xảy ra như cơm bữa. Theo thống kê (chưa đầy đủ), hàng ngày người Việt Nam ra khỏi nhà, có trên 40 người đi thẳng vào nghĩa địa và hàng trăm người vào bệnh viện, trong đó số người trở thành tàn phế hơn 50%. Có nghĩa, mỗi năm Việt Nam có hơn 1 sư đoàn (dân) “bị” hy sinh trong hòa bình, vài sư đoàn thương phế nhân do tai nạn giao thông gây ra. Tại sao vậy?

Câu hỏi này được các báo chí, các nhà lãnh đạo có trách nhiệm ở Việt Nam đưa ra thảo luận bao nhiêu năm, tốn biết bao giấy mực với nhiều giải pháp “sáng nắng chiều mưa, trưa mai lại nắng”! Các ngã tư, vòng xoay (round about) hết mở lại đóng, đường hai chiều bịt thành một chiều, số xe lẻ vào thành phố ngày lẻ, số chẵn vào ngày chẵn… nhưng cuối cùng nạn kẹt xe, tắc đường, tai nạn giao thông năm sau vẫn tăng hơn năm trước một cách đều đều.

Hãy cứ về nông thôn, nếu không nói ngoa, 50% người điều khiển xe máy không có bằng hoặc bằng rởm, mấy ai đến trường học lái và thi lấy bằng một cách nghiêm túc. Còn bằng lái xe, cũng không ít người nộp tiền cho cò, sẽ có bằng lái xe các loại theo yêu cầu. Ngay ở Anh, người Việt cũng có người dùng bằng thật, người giả.

Tôi là một trong số người Việt tỵ nạn có bằng lái xe khá sớm ở Scotland (1983), vì vợ tôi đi làm gần trường Stevenson College, nơi tôi theo học. Chúng tôi mua một chiếc xe Ford second hand, để đỡ mất thời gian và mùa đông tránh được cái rét thê thảm chờ xe bus.

Khi còn ở Việt Nam, thường xuyên đi xuống huyện cấp cứu, tôi được cậu lái xe bệnh viện dạy sơ qua, chính vì biết chút đỉnh đã làm tôi phải thi đến 3 lần mới đỗ. Tuy thế chưa đến nỗi tệ, anh chàng người Hong Kong, gần nhà, thi 15 lần vẫn phải đeo “L”. Nguyên nhân, anh ta “cựu taxi” ở Hong Kong, thói quen lái nhanh vượt ẩu đã thấm vào máu, vào từng đường gân thớ thịt không thể sửa được. Thấy tôi thi đậu, anh có ý thuê tôi thi hộ với giá 200 bảng nếu đỗ. Món tiền này lớn, hồi ấy vợ tôi đi làm xưởng bánh kẹo, trừ thuế còn 72 bảng/tuần. Thời bấy giờ, người đi thi lái xe chỉ cần cầm giấy báo thi và bằng lái xe tạm thời không dán ảnh. Giám thị chỉ kiểm tra chữ ký giữa bằng lái và bản dự thi. Khe hở này mãi đến 1995 (?) mới chấm dứt khi giấy báo thi có ảnh. Tôi từ chối, không muốn vi phạm pháp luật. Người quen ai cũng chê, thậm chí có người bảo ngu, “gần bằng tháng lương, vợ con đỡ khốn khổ, ai biết đấy vào đâu”. Ít lâu sau, cậu H. ở Dean làm dịch vụ này, nghe đâu sau hơn một năm bị phát hiện, đi tù.

Theo ý kiến cá nhân, X. lý giải:

“Lái xe là một kỹ năng, kém hay giỏi chỉ vài tuần là xong. Nhưng ý thức chấp hành lại là chuyện đáng nói ở Việt Nam. Cứ tai nạn là công an giao thông được sơi cả hai bên, càng nhiều càng tốt.

“Bảo hiểm ở Việt Nam có cái lạ: chỉ đền cho những chủ xe… bị trái.

“Thí dụ: hai xe va nhau: theo biên bản, nếu xe mình đi sai, bảo hiểm đền tiền sửa xe (thí dụ 30 triệu chẳng hạn). Nếu mình đúng, thì không được bảo hiểm, mà phía sai phải đền cho mình, thoả thuận trả cho mình một số tiền mặt (cash) là X (thí dụ 30 triệu). Sau khi hai bên đã xong, chia tay nhau, nghiễm nhiên mình tự phải mang xe đi sửa, không được nhận bảo hiểm nữa.

“Bây giờ mới đến màn 2: đề nghị công an làm một biên bản ‘mới’ ghi lỗi do mình sai, nhờ đó được nhận bảo hiểm. Giá bao nhiêu thì tùy: thí dụ đã nhận tiền mặt 30 triệu, rồi thì cưa đôi, cưa ba hoặc thỏa thuận đưa vài triệu là có biên bản mình ‘sai’. Vì thế mới có cảnh lái xe cả hai bên va chạm đều năn nỉ xin biên bản ‘xác nhận phía mình… sai.’”

Gần đây ở Việt Nam rộ lên chuyện lái xe container lỡ đụng phải người đi đường, thấy nạn nhân chưa chết, y lùi xe vài lần cho nạn chết hẳn. Tại sao vậy? Hãy nghe X. giải thích những bất cập của cái xã hội Việt Nam đưa đến hành động dã man, vô nhân đạo ấy.

X. giải thích:

“Một lý do nữa là thuốc chữa bệnh và chi phí cho người bị thương quá cao, một vụ bị thương đền tới gần trăm triệu cho phí thuốc men, thời gian kéo dài, trong khi:

1) Phanh gấp để tránh, trong trường hợp may mắn gẫy cardan, hoặc hỏng xe, chữa hàng chục triệu (ít nhất là 10 triệu), chưa kể xe văng ra, gây tai nạn cho người khác.
2) Nếu chết hẳn, thì bảo hiểm đền 50 triệu, chủ xe chỉ bỏ thêm vài chục triệu là xong mà xe không hỏng, không phải sửa chữa tốn kém.

“Bây giờ còn là khá, hồi 1979 mạng người đâu bằng con lợn. Chắc anh quên rồi phải không?

“Cô bác sĩ cơ quan em, sáng đến làm, mặt buồn rười rượi, chẳng thèm khám bệnh cho một đống bệnh nhân đang chờ, vì… con lợn nhà cô ta… ốm. Lợn nhà cô chẳng phải là lợn thánh lợn thần, nó là lợn bình thường, 80 kg là đem ra giết. Nhưng lợn mà chết, thì cả nhà cô ấy lao đao!

“Người ốm không bằng lợn ốm.

“Hồi đó dân Hà Nội toàn nuôi lợn, gọi lợn là ‘thủ trưởng’. Các chung cư tắc cống thường xuyên, mùi phân lợn xông lên nồng nặc.

“Thời đó, nghe dân phố phản ánh có ông giảng viên Toán danh tiếng của Đại học Sư phạm, gia đình ông nuôi lợn mất vệ sinh, công an khu vực làm biên bản, có đoạn viết:

“Ngày… tháng… năm…, công an phường đến kiểm tra việc gia đình ông VNC nuôi lợn gây mất vệ sinh…

“Vị giáo sư tần ngần không ký biên bản, một mực đề nghị sửa lại là ‘lợn nó nuôi tôi’.

“Lần này thì tay công an phường nghệt mặt thực sự. Thấy thế, giáo sư gỡ thế bí.

“Kể ra ghi như thế cũng khó cho anh. Thôi anh ghi như thế này cho dễ cả hai bên:

“Lợn và VNC nuôi lẫn nhau.”

Xe chúng tôi vẫn bon bon, để đỡ buốn ngủ, vừa lái vừa kể chuyện, qua Thái Nguyên, X. bảo, khu Trại Cau tỉnh Thái là nơi Liên Xô mở lớp đào tạo cho người Việt Nam sử dụng tên lửa S.A.M.

Chỗ khoanh đỏ là chữ Nga “Uchebnoie” nghĩa là “đồ học tập, huấn luyện”.

“Máy bay Nga nào có chữ U (Uchebnoie) đi kèm thì có nghĩa là máy bay huấn luyện (giống như Mỹ ký hiệu T-Trainning).

“Năm 1995, Nga bán cho Việt Nam 6 chiếc Su-27, 2 chiếc mang ký kiệu SU-27UK và 4 chiếc Su-27MK. Su-27UK, có nghĩa là dòng Su-27, U= uchebnoie= training, K= nước mua là Việt Nam. Chữ M, nghĩa là dòng vũ khí của họ.

“Mỏ sắt Trại Cau cung cấp nguyên liệu cho nhà máy thép Thái Nguyên, cách Thái Nguyên 15km. Trung Quốc làm đường sắt 3 ray để chạy được cả tàu hỏa Việt Nam (khổ rộng 0,98 m) và Trung Quốc (1,432 m). Tên lửa chở bằng tàu hỏa dễ dàng hơn bằng đường bộ. Từ chiều, tàu chở tên lửa rời ga Đồng Đăng (Trung Quốc) qua cửa khẩu Hữu Nghị Quan (nơi anh em mình chụp hình) về đến Yên Viên (gần cầu Đuống), rẽ sang phía Thái Nguyên. Gần sáng tàu hàng đến nơi tập kết.

“Lúc đầu Liên Xô ráp tên lửa ở xã Cổ Loa (Đông Anh), tiện thì có tiện, nhưng không an toàn vì không có chỗ giấu, lắp được quả nào là phải mang đi luôn. Tiện đây cũng phải nói với anh, lắp ráp tên lửa cũng không dễ chút nào, ráp xong phải có máy thử, không thử thì không ai dám biết liệu tên lửa có chạy đúng hay không. Thoạt đầu, Liên Xô chỉ mang đưa sang một bộ thử, sau này năm 1971 mới thêm một bộ nữa.

“Năm 1967 dời bộ thử (thứ nhất) lên Thái Nguyên, còn bộ thứ hai đưa sang năm 1971 thì để ở vùng Tân Lạc, tỉnh Hoà Bình. (Nơi mà anh tưởng là ‘hầm chống bom nguyên tử’, đấy chính là hầm để máy thử tên lửa (thứ hai) ở góc huyện Tân Lạc).

“Năm 1972, khi B52 đánh Hà Nội, Hải Phòng, thiếu tên lửa vì không ráp kịp. Lý do, một máy thử tên lửa bị hỏng, nên chỉ chạy được một bộ, tên lửa sẵn sàng chiến đấu gần như trống rỗng, trong khi S.A.M -3 chưa về kịp.

“Hồi đó mà đủ tên lửa, Mỹ cũng thiệt hại nặng nề đấy. Tháng 12-72, lúc đầu máy bay F-4 Mỹ săn lùng, trấn áp các trận địa tên lửa Việt Nam trước khi B-52 vào Hà Nội, nhưng không hiệu quả bằng vài hôm sau họ đánh thẳng vào những ‘kho’ tên lửa của Việt Nam thì thấy lượng tên lửa bắn lên bớt đi nhiều”.

Bữa ăn cho tù binh Mỹ tại Hỏa Lò, Hà Nội ngày 14-7-1967

Hỏa Lò, Hà Nội, nơi giam tù binh Mỹ

“Anh thấy đấy, cứ đánh vào ‘dạ dày’ là lăn kềnh cả ra. Nếu không có đường Trường Sơn, làm sao đưa vũ khí vào Nam được, vì thế bằng mọi cách phải giữ đường này, kệ cho Mỹ ném bom miền Bắc. Miền Bắc đâu sản xuất ra hàng hoá, chỉ nhập của Liên Xô, Trung Quốc. Nếu Mỹ muốn thắng trong cuộc chiến tranh– theo lời McNamara lúc đương nhiệm bộ trưởng quốc phòng – phải đánh vào hai cái kho lớn là Liên Xô và Trung Quốc, chứ đừng đánh Hà Nội.

“Đến 1971, Mỹ mới tỉnh ngộ và nhả chút quyền lợi cho Liên Xô và Trung Quốc, thế là hai vị này xiết hầu bao lại, khiến Việt Nam khốn đốn. Hết điện thì chẳng máy nào chạy được.”

Hải Phòng sau đợt oanh kích

Gần 11 giờ đêm, chúng tôi đến Phạm Xá, rẽ vào nhà hàng Mạnh Hoạch nổi tiếng món gà ri đồi, xôi dừa. Ngon tuyệt! Nhà hàng khá lớn, sạch sẽ, có bãi đậu xe lý tưởng, rất rộng và miễn phí, giá cả rất bình dân: ½ con gà (quay hay luộc) + xôi dừa + tô miến lòng gà, có 60 ngàn/xuất (3 Mỹ kim). Tuy xa Hải Phòng và Hải Dương, nhưng hầu như lúc nào cũng đông khách. Đây là lần thứ 4, chúng tôi ghé quán.

Anh chị đưa chúng tôi về khách sạn Z, hẹn ngày tái ngộ vì tuần sau vợ chồng tôi đi tour Sing-Mã-lai đã đóng tiền trước.

(Còn nữa)

© 2010 Lâm Hoàng Mạnh

© 2010 talawas

Phản hồi

4 phản hồi (bài “Lâm Hoàng Mạnh – Còi Không Hụ Du Ký (6): phần 2”)

  1. Phùng Tường Vân says:

    “Gần đây ở Việt Nam rộ lên chuyện lái xe container lỡ đụng phải người đi đường, thấy nạn nhân chưa chết, tài xế giả bộ lóng ngóng lùi, tới xe vài lần cố ý làm cho nạn chết hẳn. Tại sao vậy? Hãy nghe X. giải thích :
    “ Lý do là thuốc chữa bệnh và chi phí cho người bị thương quá cao, một vụ bị thương đền tới gần trăm triệu cho phí thuốc men, thời gian kéo dài, trong khi:
    1) Phanh gấp để tránh, trong trường hợp may mắn gẫy cardan, hoặc hỏng xe, chữa hàng chục triệu (ít nhất là 10 triệu), chưa kể xe văng ra, gây tai nạn cho người khác.
    2) Nếu chết hẳn, thì bảo hiểm đền 50 triệu, chủ xe chỉ bỏ thêm vài chục triệu là xong mà xe không hỏng, không phải sửa chữa tốn kém.”

    Tôi xin phép tác giả, trích lại và cho in đậm đọan trên vì thấy nó khủng khiếp quá, không hiểu trên trái đất này còn có một xó xỉnh nào mà một mặt mạng người bị coi rẻ đến như thế, mặt khác cái mà còn được gọi là “con người” lại có những biến chất ghê tởm phổ thông đến như vậy hay không. Từ thuở hồng hoang lập quốc cho đến ngày nay người Việt có bao giờ mang những nét bạo động thú vật đến như vậy đâu, người cộng sản Việt Nam thường rêu rao rằng “muốn thực hiện chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa” phải chăng trong quá trình tạo dựng những mẫu mã con người xã hội chủ nghĩa ấy, sản phẩm đầu mùa của họ là những giống “quái vật người” như ta thấy ở đây chăng ?

  2. Phùng Tường Vân says:

    Ông Lâm ui !

    Thưa rằng :”Người dậy quá lời” !
    Văn tài như thế, lời lời khiêm cung .
    Cho vào hàng bạn đã mừng
    Tôn lên “sư phụ” không chừng…chết queo !

  3. Lâm Hoàng Mạnh says:

    @Bác Trương Đức & Bác Phùng Tường Vân

    Tuâm Tử có nói:

    “Người chê ta mà chê phải, chính là thày ta.
    Người khen ta mà khen phải, chính là bạn ta.”

    Xin đa ta tấm lòng ưu ái của người Thày và người Bạn đã dành cho L.H.M này.

  4. Trương Đức says:

    “Giao thông ở Việt Nam ngoài chuyện tắc đường kinh niên, vô phương cứu chữa, còn có chuyện tai nạn xảy ra như cơm bữa. Theo thống kê (chưa đầy đủ), hàng ngày người Việt Nam ra khỏi nhà, có trên 40 người đi thẳng vào nghĩa địa và hàng trăm người vào bệnh viện, trong đó số người trở thành tàn phế hơn 50%Có nghĩa, mỗi năm Việt Nam có hơn 1 sư đoàn (dân) “bị” hy sinh trong hòa bình, vài sư đoàn thương phế nhân do tai nạn giao thông gây ra. Tại sao vậy?”(Lâm Hoàng Mạnh)

    @bác Lâm Hoàng Mạnh,

    Bác kể chuyện tai nạn giao thông Việt Nam mà tôi nhớ đến chuyện nàychuyện này. Có vẻ như một người dân bình thường ở VN mà tham gia giao thông, sẽ không tránh khỏi những tai họa “trời ơi đất hỡi” bất cứ lúc nào cũng sẽ đổ xuống đầu họ: hoặc là do “bọn nối đuôi nhau phóng bạt mạng, đánh võng, lạng lách. Gặp các bố này sợ lắm”, hoặc là do chính những “chú công an có nhiệm vụ gìn giữ trật tự giao thông” gây ra! Nghe mà thấy “ớn lạnh”!

    Là một độc giả chăm chỉ của talawas, tôi rất thích thú khi đọc loạt bài viết “Còi Không Hụ Du Ký” này của bác. Phải nói là bác Lâm Hoàng Mạnh có tài kể chuyện. Bản thân tôi cũng có về VN ăn Tết đợt vừa rồi, cũng chứng kiến bao chuyện “ngược đời” ở quê hương đấy, nhưng không thể viết ra được như bác. Xin cám ơn bác!

    Tiện đây, xin “nhắc khéo” bác một lỗi chính tả nhỏ trong câu “Cứ tai nạn là công an giao thông được sơi cả hai bên, càng nhiều càng tốt.”, đó là từ “sơi”. Chính xác là “xơi”, chứ không phải “sơi”, bác ạ! Trân trọng.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả