talawas blog

Chuyên mục:

Bùi Văn Phú – Giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ đóng góp được gì cho Việt Nam?

22/08/2010 | 7:00 sáng | 4 phản hồi

Tác giả: Bùi Văn Phú

Chuyên mục: Văn hoá – Giáo dục
Thẻ:

Trước hết, có lời chúc mừng Giáo sư Ngô Bảo Châu vừa được trao tặng Fields Medal, giải thưởng cao quí nhất của ngành toán học thế giới. Chúng ta chia sẻ niềm hãnh diện chung với Giáo sư Châu vì ông là người gốc Việt đầu tiên đoạt giải do những đóng góp trí tuệ trong ngành toán.

Nhà nước Việt Nam dành cho ông nhiều trân trọng, mời ông về giảng dạy. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã đến thăm Giáo sư Ngô Bảo Châu khi ông có mặt tại Việt Nam. Với thành tích quốc tế của ông, nhà nước đang cần một người như Giáo sư Châu để vận động các nước phát triển, nhất là Hoa Kỳ và châu Âu, giúp Việt Nam nâng cấp những đại học lên đẳng cấp quốc tế, vì thiếu những cơ sở giáo dục như thế mức phát triển của Việt Nam sẽ không thể tăng tốc.

Với chức danh giáo sư Đại học Chicago và những thành tựu về toán học, ông sẽ bận rộn với việc giảng dạy, cố vấn cho sinh viên và công tác nghiên cứu. Trong những tháng hè ông sẽ được nhiều đại học danh tiếng trên thế giới mời làm giáo sư thỉnh giảng để sinh viên của nhiều nước có dịp tiếp cận, học hỏi cũng như trao đổi kiến thức với một nhà toán học. Trong tương lai ông sẽ đóng góp nhiều cho cả nhân loại hơn là chỉ dành cho Việt Nam, nơi mà quá khứ cũng như hiện tại đang làm chảy máu chất xám, mất đi nhiều người tài giỏi.

Nhìn lại lịch sử giải toán học Fields Medal, các quốc gia có nhiều nhà toán học được giải hầu hết là từ Hoa Kỳ hay châu Âu. Hoa Kỳ nhiều nhất với hơn 10 lần đoạt giải. Châu Á chỉ có 3 người Nhật đoạt giải. Những nhà toán học người Nhật đều tốt nghiệp đại học ở quê nhà. Kunihiko Kodaira được giải năm 1954, có bằng tiến sĩ từ Đại học Tokyo. Heisuke Hironaka tốt nghiệp cử nhân Đại học Kyoto, tiến sĩ Đại học Harvard đoạt giải năm 1970. Shigefumi Mori tốt nghiệp Đại học Kyoto đoạt giải năm 1990.

Giáo sư Ngô Bảo Châu không học đại học tại Việt Nam mà tại Pháp, vì thế ông hiểu được thế nào là tự do nghiên cứu, tìm hiểu ở các nước phương Tây, khác hẳn với môi trường đại học tại Việt Nam. Nếu còn ở quê nhà, hôm nay chưa chắc có một nhà toán học Ngô Bảo Châu được thế giới biết đến.

Không biết Giáo sư Ngô Bảo Châu nếu về giúp nước sẽ chú trọng đến lãnh vực nào trong giáo dục, chương trình giảng dạy toán lớp 1 đến 12 hay cấp đại học, đào tạo tiến sĩ toán tại Việt Nam.

Với cơ chế giáo dục như hiện tại, vừa thiếu tự do nghiên cứu và thiếu cơ sở, tôi không tin Giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ đóng góp được nhiều cho quê hương nguồn cội trong giai đoạn hiện tại, dù rằng ông cũng như nhiều giáo sư đại học khác cũng rất muốn.

Theo hiểu biết và kinh nghiệm riêng, ở cấp lớp nào thì Việt Nam cũng cần thay đổi cách học, bỏ đi kiểu học từ chương, thuộc lòng, rập khuôn. Cần tập cho học sinh tính suy nghĩ độc lập, phản biện và đem thực hành vào trong các môn học.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân là người cũng từng được đào tạo từ môi trường giáo dục Mỹ, ông hiểu thế nào là tự do tranh luận, nghiên cứu, tìm hiểu trong môi trường đại học.

Bao giờ có những cải tổ căn bản trong hệ thống giáo dục tại Việt Nam, khi đó đóng góp của Giáo sư Ngô Bảo Châu và nhiều trí thức khác mới có thể đem lại những thành tựu mong đợi là một đất nước phát triển nhanh hơn.

© Buivanphu 08.2010

Phản hồi

4 phản hồi (bài “Bùi Văn Phú – Giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ đóng góp được gì cho Việt Nam?”)

  1. Huy Nam says:

    Bác Tri Ngộ,

    (1) Viết như bác thì không sai, nhưng như thế có thể coi thường cái “gốc” của GS. NBC. Nhiều người Việt ở hải ngoại, thậm chí sinh ra ở hải ngoại, hưởng trọn vẹn nền giáo dục tiên tiến và văn minh nơi xứ người, nhưng hiếm ai (hay chưa có ai?) thành danh tầm cỡ như Gs. NBC.

    Bác viết: “Nếu ở lại trong nước sau khi học xong trung học, ông Ngô Bảo Châu (NBC) chưa chắc đã thực hiện được những khám phá lớn về Toán như hiện nay… ” là đúng; nhưng nếu bác đã đọc những lời kể của ông bố Gs.NBC thì bác cũng biết rằng Gs.NBC thời niên thiếu đã được hướng dẫn bởi những người thầy giỏi toán “top ten”(?) của Việt Nam một cách tận tình, vô tư và hoàn toàn free. Ở nước ngoài, dễ gì cậu học trò NBC (cách đây chừng 30 năm) có được và như thế làm gì có Gs.NBC thành danh như hiện nay. Cũng nói thêm là, nếu Gs.NBC sinh ra muộn chừng 15 năm (khi các thầy giáo ngược xuôi bươn bả để sống cho phù hợp với cơ chế thị trường) thì cũng không chắc gì Gs.NBC thành danh như hiện nay.

    (2) GS NBC không phải là Việt kiều. Ông ta là người Việt Nam. Theo báo giadinh.net :

    Hỏi: Anh sẽ tiếp tục giữ quốc tịch VN sau khi trở thành nhà toán học hàng đầu thế giới và chuyển đến sống và làm việc ở Mỹ?

    NBC: Tôi sẽ giữ quốc tịch VN, chưa bao giờ và chắc sẽ không bao giờ thay đổi quốc tịch. Từ đầu năm 2010, tôi đã có thêm quốc tịch Pháp. Nhưng tôi sẽ giữ song song hai quốc tịch, sẽ luôn là một công dân VN dù ở đâu.

    Hỏi: Nếu được trao tặng vinh quang từ giải thưởng này, anh sẽ dành tặng…

    NBC: Tôi sẽ không ngần ngại tặng vinh quang từ giải thưởng này cho các bạn trẻ VN với mong muốn rằng giải thưởng cùng với ý nghĩa của nó sẽ như một niềm tin, niềm tin được các bạn trẻ VN luôn gìn giữ trong trái tim để luôn khát khao học hỏi, phấn đấu đi tới những thành công – không chỉ là của toán học, của khoa học mà trong cuộc sống nói chung, trong công việc của bản thân mỗi người. Để đến một lúc nào đó, ở những lĩnh vực khác nhau, VN cũng sẽ có được những thành công tầm cỡ thế giới.

    (3)Bác viết: “Người Việt ở hải ngoại dân số ít hơn người Việt Nam trong nước. May mắn nhờ vào những điều kiện thuận lợi trong những nước tân tiến người Việt hải ngoại đa số đang sống và làm ăn, những đóng góp về khoa học, kỹ thuật, văn học và nghệ thuật vượt xa người Việt trong nước.

    Cũng chưa hẳn là thế đâu bác Tri Ngộ ơi! Ít ra là đứng về phương diện thống kê, chưa có con số nào chứng minh “vượt” chứ nói chi đến “vượt xa”. Rất có thể sẽ có ý kiến phản đối bác, rằng thì là, nếu như có những điều kiện thuận lợi như NVHN, các nhà khoa học trong nước sẽ có thể giật vài ba cái giải Nobel, điều mà NVHN khó mơ tưởng tới (!). Tất nhiên, nói kiểu như bác hay ngược lại đều dễ động chạm đến tự ái đến nhiều người (và cũng chỉ là sự ước đoán vô căn cứ).

    Riêng phần mình, tôi cứ mong sao Gs.NBC dành 50% thời gian cho việc nghiên cứu khoa học và giáo dục trong nước, tiếp tục giữ được sự tin yêu, kính phục của giới trẻ trong nước.. Một người tài giỏi vẫn có cách làm hiệu quả trong môi trường sống dù khắc nghiệt đến đâu.

    Cứ thử tưởng tượng, mười năm sau, khi đông đảo người dân đã biết đến danh tiếng và tỏ lòng tin yêu, kính phục “thần tượng” NBC- một nhà khoa học đã từng đoạt giải “Nobel Toán học” Fields – một ngày đẹp trời nào đó… Gs.NBC phát ra lời tuyên bố kêu gọi toàn dân đứng lên… Các bác có đồng ý như thế không?

    Do vậy, tôi mong sao các tờ báo trong nước vẫn cứ đăng tin và tạo dư luận rông rãi về “Gs.NBC” nhiều hơn nữa. Tôi cũng mong dư luận hải ngoại đừng cố tình tách rời Gs.NBC ra khỏi cộng đồng người Việt trong nước. Qua những lời phát biểu của Gs. NBC, tôi tin rằng ông ấy hiểu giá trị “dân chủ” và cũng đang góp phần tích cực cổ xúy dân chủ. Ước gì Gs.NBC cũng đam mê chính trị như đam mê toán học (!) Một lãnh tụ VN trong tương lai gần, sao lại không?

    Kính,

  2. Tri Ngộ says:

    1. Nếu ở lại trong nước sau khi học xong trung học, ông Ngô Bảo Châu (NBC) chưa chắc đã thực hiện được những khám phá lớn về Toán như hiện nay; những khám phá đã giúp ông được giải Fields, đưa đến vinh hạnh cho chính ông và cho người VN trên toàn thế giới. Và chính bố ông NBC cũng đã nói lên điều này trong một cuộc phỏng vấn đã được đăng lên trên nhiều báo điện tử VN mấy hôm nay và gần đây nhất là trên bauxitevn.com của ông Nguyễn Huệ Chi.

    2. Việc nhà nước VN mời ông NBC về VN dạy học, nghiên cứu và điều khiển Viện Toán Học gì gì đó là một việc làm đáng được hoan nghênh.

    3. Việc ông NBC có muốn về hay không và sau khi về có làm được việc gì không thì tương lai sẽ có câu trả lời. Một điều chắc chắn mà chúng ta biết được hiện nay là: ông NBC đã xin vào và đã được quốc tịch Pháp. Vậy trên nguyên tắc chúng ta phải gọi ông là người Pháp gốc Việt, hoặc là Việt kiều, hay là gọi ông là người nước nào? Ông NBC tự xưng mình là người nước nào?

    4. Nếu không bám lề và theo đuôi thì làm sao sống? Tôi cũng là người bám đuôi (công dân Pháp) và bám lề (lề phải, chống chủ nghĩa CS phi nhân). Hoàn cảnh VN với một hiến pháp độc đoán và một hệ thống cai trị thiếu dân chủ và tự do thật sự hiện nay không cho phép con người trong xã hội ấy được hoàn toàn tự do và độc lập. Vì mưu cầu hạnh phúc và lo kế sinh nhai thường nhật, hơn 86 triệu người dân trong nước hiện nay đều phải ngoan ngoãn bám lề và theo đuôi. Lộn xộn là công an của ông Nguyễn Tấn Dũng sẽ đến bắt đi theo Điều 79 của Hiến Pháp VN.

    5. Người Việt ở hải ngoại dân số ít hơn người Việt Nam trong nước. May mắn nhờ vào những điều kiện thuận lợi trong những nước tân tiến người Việt hải ngoại đa số đang sống và làm ăn, những đóng góp về khoa học, kỹ thuật, văn học và nghệ thuật vượt xa người Việt trong nước. Nhà nước VN nếu có tầm nhìn xa, khôn ngoan và nhân ái, nên nhìn sâu vào điều này. Và họ sẽ khám phá ra là cái bước cản lớn nhất hiện nay là Điều 4 của Hiến Pháp VN; bước cản để những điều kiện thuận lợi được đơm bông kết trái.

  3. Anh Dũng says:

    Ông Phú có một số nhầm lẫn:

    1.“Nhà nước Việt Nam…mời ông về GIẢNG DẠY”

    NNVN không mời ông Châu về chỉ để GIẢNG DẠY, không mời thì bình thường ông Châu vẫn làm cái việc ấy. NNVN mời ông Châu lãnh một khối lượng công việc đồ sộ hơn thế.

    2.“ông sẽ đóng góp nhiều cho cả nhân loại HƠN LÀ chỉ dành cho Việt Nam

    Khi nói về hai việc làm có bản chất khác nhau ( dành cho cả nhân loại/dành riêng cho Việt Nam ) thì không thể dùng so sánh “HƠN LÀ”, mà có thể dùng những từ tương tự như “KHÔNG ( CHỈ )”.

    3.“Với cơ chế giáo dục như hiện tại, vừa thiếu tự do nghiên cứu và thiếu cơ sở, tôi không tin Giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ ĐÓNG GÓP được nhiều cho quê hương nguồn cội… dù rằng ông cũng như nhiều giáo sư đại học khác cũng rất MUỐN.”

    Nếu ông Châu và nhiều giáo sư đại học khác chỉ NGỒI CHỜ có điều kiện thuận lợi trước đã RỒI MỚI CÓ THỂ đóng góp thì tức là họ không lãnh trách nhiệm dẫn đường, họ luôn THEO ĐUÔI người khác, luôn đóng góp SAU người khác, luôn THỤ ĐỘNG. Hoặc là họ cam chịu, hoặc là họ ích kỷ.

    Nhưng rất may rằng đây mới chỉ là “cái bụng” của ông Bùi Văn Phú thôi chứ chưa chắc đã là của ông Châu và nhiều giáo sư đại học khác.

    “THEO ĐUÔI” còn tệ hại hơn cả “BÁM LỀ”.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả