talawas blog

Chuyên mục:

Chu Việt – Tiếng Việt đôi bờ

28/10/2010 | 8:51 sáng | 5 Comments

Tác giả: Chu Việt

Category: 9 năm talawas, Ngôn ngữ - Dịch thuật

Khói thuốc xanh dòng khơi lối xưa
Đêm đêm sông Đáy lạnh đôi bờ

Đôi Bờ”, thơ Quang Dũng

Năm xưa, nhà thi sĩ tài hoa của chúng ta ngồi bên bờ sông Đáy tưởng nhớ đến người yêu ở phía bên kia mà cảm khái viết thành những lời thơ bất hủ. Bài “Đôi Bờ” từ đó đã tượng trưng cho sự phân ly cách trở giữa những người Việt không cùng chia sẻ một ý thức hệ, một quan niệm sống. Sông Đáy hay Sông Đuống, hay những dòng sông khác. Những lằn ranh phân định “vùng ta, vùng tề”, “bên này, bên kia” của thời kháng chiến chống Pháp đã thực sự là khởi điểm của sự khác biệt ngày càng sâu đậm về tâm lý, xã hội và văn hóa – trong đó có ngôn ngữ — đặc biệt kể từ 1954 khi hai miền Nam, Bắc trở nên hoàn toàn cô lập và cách biệt.

Cho đến năm 1975, qua hai thập niên cách ly, đã mặc nhiên hình thành hai xã hội gần như riêng rẽ dưới hai thể chế đối nghịch nhau với hai nền văn hóa khác nhau. Ngôn ngữ vì thế cũng khác nhau, tuy không nhiều nhưng cũng đủ gây ra những hiểu lầm và khúc mắc. Rồi biến cố 4/1975 đã khởi đầu cho một cuộc di cư ào ạt bằng mọi phương tiện, tuy không vĩ đại bằng hai mươi năm trước nhưng cho đến nay đã xô đẩy gần ba triệu người Việt ra khỏi quê hương để sinh sống ở nhiều quốc gia trên thế giới, chủ yếu là Hoa kỳ, Canada, và Úc. Hơn ba thập niên sau, người Việt ở hải ngoại đã cảm thấy có khó khăn để hiểu ngôn ngữ Việt trong sách vở, báo chí xuất bản trong nước. Dựa trên kinh nghiệm biến thái của tiếng Pháp Canada, cái hố cách biệt về ngôn ngữ này có nguy cơ sẽ khơi rộng thành vực thẳm giữa đôi bờ đại dương mênh mông mặc dù đã có ít nhiều thẩm thấu qua lại do những thăm viếng, trao đổi.

Thời gian qua, tôi rất thích thú được đọc hai bài viết liên quan đến chuyện ngôn ngữ: bài “Bức tường ngôn ngữ” của nhà văn Phạm Thị Hoài trên talawas blog và bài “Tiếng Việt dễ mà khó” của nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc trên website Vietthuc.org. Tôi hơi ngạc nhiên là phải quá nhiều năm sau mới có sự chú ý đến “bức tường” ngôn ngữ đã được vô hình xây lên sau bài thơ Đôi Bờ của Quang Dũng: “Bên này em có nhớ bên kia?” Phạm thị Hoài viết về những khác biệt ngôn từ giữa Đông và Tây Đức, vì lý do chủ quan ý thức hệ, cũng không khác gì giữa Bắc và Nam Việt Nam. Không biết tiếng Đức, tôi không thể có ý kiến gì về bài này, ngoại trừ thật sự giật mình về ngôn từ toàn những tiếng chửi thề và tục tĩu trong câu nói của một thanh niên người Bắc mà tác giả nghe thấy. Tôi đoán người này chắc là một tên buôn lậu lưu manh. Thật ra, tiếng chửi thề như “đù mẹ” chỉ là thói quen ăn nói ba trợn của người miền Nam, không hề có ý nhục mạ. Tôi có một bà dì ruột quê mùa, thủa nhỏ mỗi lần về làng thăm bà là bà chửi tới tấp phủ đầu “cha bố tiên sư mày”. Đó là cách bà mắng yêu đấy, người khác thì không có hân hạnh đó. Còn bây giờ ở Hà Nội, chửi như thế là chửi thật sự, lời chửi rủa lắm khi còn tệ hơn nhiều.

Trong bài tham luận của ông, nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc phân tích những biến thái bất ngờ của những từ và từ ngữ tiếng Việt trong những văn cảnh khác nhau nhưng không xét đến ngữ nguyên và lý do. Ví dụ chữ “sút” là kém cỏi (sút kém), đi xuống (sa sút) chứ không phải là đá (shoot), mượn của tiếng Anh sau này. Ông kết luận là tiếng Việt dễ nhưng khó, khó mà dễ. Tuy nhiên nội dung bài này không liên quan gì đến những ý nghĩ khai triển ở đây.

Thực ra, bài “Tiếng Việt đôi bờ” này là một thao tác viết lại (a rewrite) một bài cùng đề tài đã đăng trên tạp chí Thế Kỷ 21 số 49, tháng 5, 1993, nghĩa là trước đây đúng 17 năm và sau biết bao thay đổi và thẩm thấu qua lại giữa trong và ngoài nước.

Không kể thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1946-1954), Việt Minh cộng sản đã cho du nhập những từ ngữ lạ lẫm của Trung Cộng qua những chiến dịch Rèn cán chỉnh quân, rồi Cải cách ruộng đất, ví dụ nhất điểm lưỡng diện, tứ khoái nhất mạn, diệt cá đấu gian, quả thực, tố khổ… Theo đà đó rồi nảy sinh những khẩu hiệu bốn chữ kiểu Tàu như ba xây ba chống, đi sâu đi sát, đánh mau đánh mạnh… phổ biến một thời. Trong bộ đội, thì bắt đầu có những từ như cự li (khoảng cách), thủ trưởng, quân hàm, cường tập, dự nhiệm… mượn của Hồng quân. Có lẽ cường điệu trong ngôn từ dân gian từ đó mà ra chăng?

Trong thời bao cấp (1955-1985), có một giai đoạn, cộng sản chủ trương dùng toàn từ Việt, có lẽ với mục đích làm cho ngôn ngữ “trong sáng”, dễ hiểu, thí dụ Lầu Năm Góc, vùng trời, lính thủy đánh bộ, máy bay lên thẳng, bóng đá v.v… nhưng rồi đánh trống lại bỏ dùi và ngày càng du nhập những từ mượn của hay chế biến từ Trung Cộng. Báo chí dùng kinh tiêu, tư liệu, vật tư, hải quan, nhân tố, tất bật, hồ hởi thay cho những từ thông dụng sẵn có từ trước (bán hàng, tài liệu, vật liệu, quan thuế, yếu tố, bận rộn, vui nhộn). Tại sao? Vì chúng ưu việt hay chính xác hơn? Không chắc. Lại còn đặt ra những từ kép như in ấn, vụ việc, ngành nghề.. .để nghe cho thuận tai nhưng rườm rà. Lạ hơn nữa, một số địa danh, nhân danh ngoại quốc đã được đánh vần ra tiếng Việt như Oa-sinh-tơn, Ô-xtrây-li-a, Mát-xcơ-va, Mê–hi-cô, Ép-túp-chen-cô, Sít-ta-lin, đờ Gôn, Ai-sen-hao, v.v… nhưng lại bỏ quên Pháp, Mỹ, Anh, Nhật, Đức, Napoleon, Churchill… Hỏi [cố] GS Nguyễn Đình Hòa, một nhà ngữ học quảng bác, ông chỉ nói: “họ không có chính sách thuần nhất”.

Thời “cởi trói” (1986-89) trong nước đã đem lại một cuộc cách mạng văn học thật sự với những bài thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, tiểu luận có nội dung phê phán chính trị, xã hội mà hải ngoại gọi là “cao trào văn chương phản kháng[1] tiếp nối truyền thống “Nhân văn – Giai phẩm” trước đó khoảng 30 năm mà học giả Hoàng Văn Chí đã mô tả trong cuốn Trăm hoa đua nở trên đất Bắc. Những nhà văn, nhà thơ tên tuổi như Dương Thu Hương, Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, Bảo Ninh, Bùi Minh Quốc, Thanh Thảo… đã gây sóng gió và chấn động với những tác phẩm để đời mà độc giả người Việt hải ngoại vồ lấy đọc ngấu nghiến. Tất nhiên không phải ai cũng hiểu tận tường một số từ hay từ ngữ “mới” nhà văn sử dụng đã khiến người đọc (hải ngoại) đôi khi ngỡ ngàng.

Đọc Dương Thu Hương chẳng hạn, tôi ngỡ ngàng với một từ tưởng là quen thuộc: “thi thoảng”. Thì cũng biết nó vốn là “thỉnh thoảng” gặp thấy thường xuyên trong các truyện của Tô Hoài, Nguyễn Tuân, Nhất Linh, Thạch Lam v.v… Nhưng từ bao giờ và trong hoàn cảnh nào nó biến dạng thành “thi thoảng”? Không ai biết. Chỉ có thể đoán già đoán non là khi viết nháp bằng bút cho nhanh mình có thói quen viết tắt, thí dụ “tthỏang”, nhưng khi đánh máy để in, cô đả tự viên cũng tiện tay đánh “thi thoảng”, cũng hiểu cả, có chết ai đâu? Riết rồi thành nếp quen cho tới bây giờ ai cũng viết thế, ngoại trừ Tô Hoài. Một cách dùng chữ khác kết hợp Hán-Nôm vô trật tự như “tàu trưởng”, “buồng máy trưởng”, “cửa hàng trưởng” chẳng hạn chắc sẽ làm học giả Hoàng Xuân Hãn, tác giả “Danh Từ Khoa Học” — với những phương sách đặt danh từ đã trở thành quy tắc –, khóc thầm dưới mồ. Nó cũng giống chữ “chung cư”, dùng riết rồi cũng quen. Ngôn ngữ chỉ là thói quen sử dụng mà thôi.

Thử hỏi độc giả người Việt nói chung có mấy ai hiểu “thực sự cầu thị”, “sử thi”, “phồn thực”, là gì? Chỉ có một số người yêu văn học, thích tìm hiểu mới rành rọt. Còn chữ “lâm thâm” (lâm râm) ở đâu ra? Có người nói nhà dân tộc học Nguyễn Từ Chi đặt ra câu “rừng sâu mưa lâm thâm” để đối với câu “da trắng vỗ bì bạch” của bà Đoàn Thị Điểm. Nói cho ngay, đối như thế cũng không ổn vì lâm thâm không tượng thanh (onomatopoeic) như bì bạch. Rồi như thói quen sử dụng, cũng thấy lâm thâm trong Từ Điền Tiếng Việt (nhưng Việt Nam Tự Điển, 1931 chỉ liệt kê lâm râm). Riết rồi một nhà ngữ học kiêm phê bình sắc sảo như Nguyễn Hưng Quốc cũng thấy dùng “lâm thâm[2]. “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”, mà ông Quốc kẹt lại Việt Nam sau 1975 những 10 năm lận. Thì cũng tự nhiên thôi. Có lẽ đến phải mua cuốn Từ điển văn học của GS Nguyễn Huệ Chi để tham khảo và giải mã mới được.

Về văn phạm hay cú pháp, tiếng Việt thật sự là một rừng hoang. Cứ đọc báo chí, sách vở ở đâu cũng vậy, trong hay ngoài nước, thì thấy người viết hoàn toàn “độc lập, tự do”, chỉ khổ cho người đọc. Biết làm thế nào? Có quyền lực nào dám hay có thể áp đặt một thứ văn phạm có tính “cưỡng buộc” (prescriptive) như luật pháp? Không bao giờ, trừ phi ta áp dụng chế độ Sharia. Nhưng chẳng lẽ cứ để ai cũng có thể múa gậy vườn hoang mãi? Quý vị thức gỉả trong và ngoài nước nghĩ sao? Tình trạng này cũng giống “chính tả” vậy. Đành rằng có sự khác biệt ngữ âm từng miền khi nói, nhưng viết lại là chuyện khác. Suôn sẻ hay suông sẻ, chim muôn hay chim muông, nhạc sỹ hay nhạc sĩ… Mỗi âm tiết là một đơn vị có nghĩa đặc thù cho nên phải phân biệt rành rẽ. Trong nước hiện đang có nỗ lực chỉnh sửa chính tả để giữ vững “kỷ cương quốc gia”.  Cũng là điều đáng khuyến khích. Nhưng chỉ xin kiên trì: đã đánh trống thì đừng nên bỏ dùi. Ở nước ngoài chưa thấy có công trình quy mô nào tương tự ngoại trừ luận văn về “hỏi ngã” và “i, y” của nhà ngữ học Đoàn Xuân Kiên đăng trên talawas bộ cũ năm 2008.

Còn giọng nói, có cái gì là “chuẩn” không? Âm sắc khác nhau từng miền Trung, Nam, Bắc là tự nhiên, người dân mỗi miền nói thế nào cũng là chuẩn đối với miền ấy. Chỉ có giọng Hà Nội, vốn được coi là “chuẩn” của miền Bắc — trừ vài địa phương như Kẻ Noi, Hải Hậu không kể –, cho tới 1954, khi gần một triệu người di cư vào Nam rồi sau 1975 lại tứ tán khắp thế giới đem theo giọng nói Hà Nội của mình mà bây giờ trong nước gọi là “cũ”. Thế còn giọng Hà Nội “mới” nghe ra sao theo sự thẩm âm truyền thống? Chỉ việc lắng tai nghe các cô xướng ngôn viên VTV thì thấy pha hơi nhiều âm sắc Nghệ, Tĩnh. Mà hình như chỉ riêng các cô gái  ở Hà Nội mới có sự biến âm này. Tôi đã về Hà Nội vài lần nên thấy rõ. Nhưng khi nghe nhà phê bình Thụy Khuê của RFI phỏng vấn nhà văn Đỗ Hoàng Diệu và các nhà thơ Hoàng Cầm, Lê Đạt thì thấy có sự khác biệt rõ ràng (do khác thế hệ chăng?) mặc dầu cô Đỗ Hoàng Diệu sinh quán Thanh Hóa nhưng là người Hà Nội. Còn khi nghe RFA phỏng vấn Luật sư Lê Thị Công Nhân thì lại thấy giọng Hà Nội của cô không mấy thay đổi. Nói tóm, chỉ có thể kết luận: giọng Hà Nội “mới” có khác “cũ” ở chỗ pha chút ít thanh sắc Nghệ, Tĩnh, nhưng không phải là hiện tượng phổ biến. Thế thôi. Nghe hiểu là được rồi.

*

Về các vấn đề liên quan đến tiếng Việt, đã có nhiều người, chuyên môn hay không, viết rất chi tiết và hàn lâm trên các tạp chí hay website khác nhau, trong và ngoài nước. Ở đây tôi chỉ muốn nói tới “bức tường” ngôn ngữ ngăn trong với ngoài hay sự cách biệt của tiếng Việt ở hai bên bờ đại dương. Quan tâm của tôi là làm thế nào để chúng ta có thể phá vỡ bức tường hay tát cạn đại dương ấy. Một công việc tưởng như đội đá vá trời, nhưng rất khả thi với thời gian nếu có… “hòa giải dân tộc” thực sự. Tôi tin như vậy.

© 2010 Chu Việt

© 2010 talawas


[1] Trăm hoa vẫn nở trên quê hương, Tuyển tập, NXB Lê Trần, California, 1990

[2] Thơ, Vân vân… và Vân vân…, NXB Văn Nghệ, California, 1996.

Bình luận

5 Comments (bài “Chu Việt – Tiếng Việt đôi bờ”)

  1. iBi viết:

    Hôm nọ, có người Hải Phòng sống lâu ở Toronto, nói với tôi: “Hắn hẹn tớ hôm nay đi ăn phở, thế mà hôm nay hắn lại không muốn đi. Tớ biết hắn ‘đắn đo tư tưởng’.”

  2. Lê Thượng viết:

    Tôi nghe người Huế hay dùng “thao thiết” như gió đêm thao thiết thổi, dòng sông thao thiết chảy, giọng hò thao thiết nhớ thương hay thao thiết nhớ nhà từ trước 1975.
    Con gái thủy thần của Nguyễn Huy Thiệp được xuất bản vào năm 1993, như thế Nguyễn Huy Thiệp mới dùng nó sau này.
    Ví dụ:
    Đóng đinh ngoài cửa Đông
    Năm năm máu chảy ròng
    Ý cả đầu non bạc
    Tình sâu thao thiết sông
    Mùa thu Giáp Dần-1974, thơ Đặng Tấn Tới

    Hay,

    Bến Cây Da thao thiết bên tê
    Thương biết mấy đời người con gái
    Trên sông Ô Lâu 1978, thơ Nguyễn Đặng Mừng

  3. Phùng Tường Vân viết:

    Chữ Nghĩa…Đôi Bờ

    Còn một “con chữ” nữa mà tôi thấy là hay lắm, mà ngữ nghĩa thì bàng hoàng mơ hồ và chẳng hiểu nó xuất xứ từ đâu, lúc nào, hình như nhà phê bình văn học Đặng Tiến có dùng nó ở đôi nơi nhưng tôi không nghĩ rằng nó là sáng tạo của ông, tôi bắt gặp nó lần đầu trong “Con gái Thủy Thần” của Nguyễn Huy Thiệp, đó là hai chữ “thao thiết”, “…trước mặt tôi, dòng sông đang thao thiết chẩy. Sông chảy ra biển. Biển rộng vô cùng. Tôi chưa biết biển, mà tôi sống nửa cuộc đời rồi đấy… Thời gian cũng thao thiết trôi…

    Tôi mượn chuyện chữ nghĩa nhỏ nhít này, chẳng cần biết nó xuất xứ ở bờ nào, chẳng qua “Tình hoang mang gợi tứ hoang mang chính là mong được xin phép để gửi một lời tạ từ thân ái đến quý vị Đỗ Anh Thơ, Hoàng Trường Sa… cùng biết bao nhiêu tấm tình tri kỷ khác và không mong gì hơn có được một cơ hội trùng phùng.

  4. Trung Nu Hoang viết:

    Thời kỳ 1954, đông đảo người Miền Bắc di cư vào Nam, từng xẫy ra nhiều vụ hiểu lầm thật buồn cười. Tôi còn nhớ một vụ được báo chí đăng như sau: – một bác từ Miền Bắc di cư vừa đặt chân lên đất Sài gòn từ bến Nhà Rồng – với các áo quần, tư trang ngỗn ngang vì thiếu đồ đựng – bèn kêu chiếc xích lô máy lại và nói : “nhờ anh chở tôi đến tiệm bán HÒM”. Người tài xế gốc miền Nam rặt, phom phom chở đến tiệm bán…HÒM ở vùng Khánh Hội, không xa mấy – đúng theo yêu cầu của khách chứ gì nữa – vì trong đầu nghĩ rằng người khách muốn mua chiếc QUAN TÀI. Người khách cự nự không chịu trả tiền vì xe chở không đúng mục đích – Hai bên cãi cọ nhau … Cũng là chuyện vui về “ngôn ngữ đôi bờ” vậy.

  5. Có lần một người bạn hơn tôi nhiều tuổi, vốn người Hà Nội, đã nửa thế kỷ nay sống tại Pháp, hỏi tôi:

    – Tôi đố ông biết người Hà Nội cũ gọi chả giò là gì?

    Tôi nói:
    – Nem rán.
    – Không phải.

    Tôi ngớ ra, ngồi vắt óc cố nhớ lại.

    Thế rồi ông bạn tôi nói chậm rãi:
    – Chả bánh đa.

    Đột nhiên các ký ức về tuổi thơ của tôi như thức dậy. Đúng, chả bánh đa là cái tên mẹ tôi xưa kia thường dùng để chỉ món nem rán (từ người Hà Nội dùng sau này), hay chả giò (từ tôi được nghe lần đầu tiên khi đặt chân tới Sài Gòn vào năm 1982).

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...