talawas blog

Chuyên mục:

Boris Pasternak – Làm người nổi tiếng

01/11/2010 | 7:09 sáng | 3 phản hồi

Tác giả: Nguyễn Đình Đăng

Chuyên mục: 9 năm talawas, Sáng tác
Thẻ:

Nguyễn Đình Đăng dịch

Thân mến tặng chị Phạm Thị Hoài và talawas bản tôi dịch bài thơ của Boris Pasternak dưới đây như một lời chia tay. Đây là một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Pasternak. Ông đã viết bài thơ này năm 1956 – năm ông hoàn thành tiểu thuyết “Doctor Zhivago”.

Hay ho gì mà làm người nổi tiếng.
Điều đó không nâng bạn cao lên.
Lo làm chi cất hồ sơ tích trữ,
Trước bản thảo của mình run rẩy kêu rên.

Mục đích sáng tạo là đem mình dâng hiến,
Đâu phải tiếng ồn ào hay sự thành công.
Thật nhục nhã khi mình vô giá trị,
Lại thành lời đàm tiếu của đám đông.

Nhưng hãy sống chẳng tự xưng tự huyễn,
Sống làm sao để khi đến cuối cùng
Nghe thấu lời tương lai đang kêu gọi,
Gửi tình yêu vào vũ trụ mênh mông.

Cũng cần phải bỏ lửng vài quãng trống
Trong số phận mình, không phải giữa văn thơ,
Những đoạn, những chương của một đời ta sống
Nguệch ngoạc gạch ra ghi dấu bên lề.

Và hãy sống chôn vùi vào quên lãng,
Giấu bước chân mình trong im lặng vô danh,
Như cảnh vật giấu mình trong sương khói,
Đâu thấy gì giữa mờ ảo vô minh.

Những kẻ khác sẽ lần theo dấu vết
Nối gót ta trên đường của ta đi,
Nhưng tự ta, ta chẳng cần phân biệt
Thất bại – thành công, nào có khác nhau chi?

Và không được, dù một giây ngắn ngủi
Từ bỏ niềm tin, phản bội chính ta,
Không lụi tàn, chỉ sống không lụi tàn, chỉ sống
Không lụi tàn cho đến lúc đi xa.

_______________

Dịch từ nguyên văn tiếng Nga, Борис Пастернак “Быть знаменитым некрасиво”, Tokyo 30/10/2010

Bản tiếng Việt © 2010 Nguyễn Đình Đăng

Bản tiếng Việt © 2010 talawas

Phản hồi

3 phản hồi (bài “Boris Pasternak – Làm người nổi tiếng”)

  1. Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình để tặng chị Hoài và talawas một bài ca tiễn biệt – bài “Đàn sếu”. Xin mời nghe Mark Bernes ca bài này tại đây. Những hình ảnh của video footage được trích từ phim “Đàn sếu bay qua” (Летят журавли) (1957) do Tatyana Samoilova và Alexei Batalov đóng vai chính.

    Tôi mường tượng talawas như một trong những người lính của bài ca này – những người đã chẳng ngã xuống đất, mà biến thành sếu trắng cất cánh bay lên trời.

    Đàn sếu

    Thơ: Rasul Gamzatov
    Nhạc: Yan Frenkel
    Dịch tiếng Việt: Nguyễn Đình Đăng

    Tôi thường nghĩ đôi khi bao người lính
    Không trở về từ bãi chiến trường xa
    Đã chẳng chịu vùi thây trong lòng đất
    Mà hiện hình thành sếu trắng bay qua.

    Từ thuở ấy đến giờ bao năm tháng
    Sếu vừa bay vừa thảng thốt gọi ta
    Có phải vậy mà ta thường lặng lẽ
    Ngước mắt buồn nhìn trời thẳm bao la?

    Bay bay mãi ôi cánh chim vẫy mỏi
    Xuyên sương mù, ngày sẽ lụi tàn thôi
    Giữa bầy sếu chợt hé ra khoảng nhỏ
    Phải chăng là một chỗ để cho tôi?

    Rồi sẽ tới cái ngày tôi cùng sếu
    Trôi giữa màu xanh thắm của thiên thu
    Từ mây trắng cất tiếng chim tôi gọi
    Những bạn bè trên mặt đất âm u.

    Nguyên văn lời tiếng Nga:

    ЖУРАВЛИ

    Музыка Я. Френкеля
    Слова Р. Гамзатова

    Мне кажется порою, что солдаты,
    С кровавых не пришедшие полей,
    Не в землю нашу полегли когда-то,
    А превратились в белых журавлей.

    Они до сей поры с времён тех дальних
    Летят и подают нам голоса.
    Не потому ль так часто и печально
    Мы замолкаем, глядя в небеса?

    Летит, летит по небу клин усталый,
    Летит в тумане на исходе дня,
    И в том строю есть промежуток малый,
    Быть может, это место для меня.

    Настанет день, и с журавлиной стаей
    Я поплыву в такой же сизой мгле,
    Из-под небес по–птичьи окликая
    Всех вас, кого оставил на земле.

    Мне кажется порою, что солдаты,
    С кровавых не пришедшие полей,
    Не в землю нашу полегли когда-то,
    А превратились в белых журавлей…

  2. khonglaai nói:

    Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiếng Nga. Có thể chúng ta trao đổi nhau hòm thư? Đây là của tôi: tuvilyso@mail.ru.

  3. Bùi Xuân Bách nói:

    Cám ơn anh Nguyễn Đình Đăng về một bản dịch hay của bài thơ này.
    Tôi xin phép đóng góp thêm, riêng câu: “Trước bản thảo của mình run rẩy kêu rên.”, theo tôi nghĩ nên thêm dấu phẩy “Trước bản thảo của mình, run rẩy kêu rên.”, thì có lẽ chủ thể rõ ràng và sát nghĩa hơn với nguyên bản: “Над рукописями трястись.”
    Mолодец!

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả