talawas blog

Chuyên mục:

Nguyễn Viện – Nghệ thuật xếp đặt

02/11/2010 | 2:45 chiều | 2 Comments

Tác giả: Nguyễn Viện

Category: Sáng tác

Tặng Trần Lương

Triển lãm được đặt tên “Từ trong ra ngoài” do một nhà văn thực hiện. Ý tưởng này đến từ một cuộc tiếp xúc giữa ông nhà văn và một curator chuyên nghiệp về nghệ thuật thị giác. Ông nhà văn muốn “đôi khi cũng cần nói bằng một thứ ngôn ngữ khác”. Và ông curator cho rằng việc một ông nhà văn làm nghệ thuật sắp đặt cũng chẳng phải mới mẻ gì, tuy nhiên việc “đá lộn sân” có thể tạo ra những bất ngờ thú vị, vả lại cũng chả ai cấm. Vấn đề ông curator quan tâm là một ông nhà văn có thể do những thói quen nghề nghiệp của mình sẽ phải vượt qua “sự kể lể” như thế nào.  Liệu ông nhà văn có thoát được cái tư duy ngôn ngữ để nhảy vào cái tư duy thị giác hay không. Ông nhà văn bảo, thật ra biên giới giữa các thể loại nghệ thuật đã đang được xóa nhòa và dẫu sao thì không thể nói điều gì trước khi tác phẩm được tương tác với người thưởng ngoạn của nó. Cuối cùng ông nhà văn nói “Có hai vấn đề mà tôi cho rằng bất cứ loại hình nghệ thuật nào cũng phải đối mặt. Một là cách tác giả kể câu chuyện của mình. Hai là bản thân tác phẩm hay chất liệu nghệ thuật có tự nói được tiếng nói của nó hay không, sau khi tác giả đã đi ra khỏi nó”. Về cái điều thứ hai này, ông curator nói “vâng, cái còn lại là vật thụ tạo phải sống được đời sống của nó sau khi Thượng đế đã chết”. Ông nhà văn nói thêm “nhất thiết Thượng đế phải chết và chính tôi sẽ giết ông ta”. Ông curator cười, “chỉ khi nào chúng ta ý thức được tính phù du của nghệ thuật hay cuộc đời, chúng ta mới có thể chơi cái trò chơi hủy diệt này”. Ông nhà văn bảo, “thật ra tôi chỉ muốn đái vào mọi thứ”.

Thì cứ xem ông ta đái thế nào.

Phòng triển lãm

Ô giữa là một sảnh vuông màu đen trống trải dành làm điểm trung gian cho 4 ô còn lại ở 4 góc. Đây là chỗ người thưởng ngoạn phải bước vào đầu tiên, cũng là chỗ cửa ra sau cùng.

Ô màu đỏ: Một kẻ vô gia cư đang nướng một con thỏ.

Tôi không phải là kẻ hồng hoang như bạn thấy. Tôi cũng không nhớ từ bao giờ tôi trở thành một kẻ không nhà như thế này. Bạn bảo tôi là một kẻ bị lưu đày ư? Thật ra, tôi chỉ là một thằng chồng khốn kiếp bị một con vợ khốn nạn tống ra khỏi nhà. Nó bảo tôi là một thằng điên, một người ngoài hành tinh, một kẻ vô trách nhiệm, một đứa lắm mồm. Sự  thật thế nào? Bố khỉ, tôi là một nghệ sĩ của cái gọi là nghệ thuật thị giác. Mà cái thứ này có bán được không? Cả cái thân trai đẹp đẽ này cho không cũng chẳng có con mẹ nào muốn ôm vào, huống gì phải bỏ tiền ra mua. Họa chăng có con nào hứng tình muốn xài đỡ một đêm hoặc một con điên say mê nghệ thuật nào đó đem tôi về trưng trên bệ như tượng một Davis. Hà… hà… Tôi là một Davis. Nghe cũng được đấy. Nhưng Davis thì cũng cần có cái bỏ vào mồm. Làm nghệ thuật thì cũng phải ăn như mọi con người. Chẳng những thế, cái thằng nghệ thuật lại còn muốn có bia rượu cà phê thuốc lá và mọi thú vui trên đời. Ăn thịt thỏ mà không có rượu vang và mấy điếu thuốc tráng miệng thì có gì vô duyên bằng. Hãy ném cho tôi chai rượu và mấy điếu thuốc đi các bạn. Các bạn sẽ có dịp suy tư về cuộc sống này. Hay là các bạn bước vào cùng nhậu chung với tôi. Không phải tất cả chúng ta là một giuộc hay sao? Chúng ta thích màu mè và sành điệu. Chúng ta thích được nổi tiếng và ngưỡng mộ từ đám đông. Chúng ta thích quyền lực và tự do. Chúng ta thích mọi thứ không tốn tiền như bọn cộng sản mơ ước. Nhưng chúng ta cũng thích sự hoang dã của thú rừng. Tôi bảo các bạn và tôi cũng một giuộc, đúng không? Bạn hãy nếm thử miếng thịt này đi. Vui mà. Được lúc nào hay lúc ấy, chẳng cần đến một vài trống canh đâu. Mà chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài đấy. Có tâm là được rồi, cần đếch gì tài. Thế giới hòa bình mới là điều chúng ta mong ước phải không nào? Hãy cầm lấy một miếng và hỏi thằng curator rượu ở đâu. Nó là thằng đầu nậu đi xin tài trợ đấy. Nhưng nó không đến nỗi phải xin đểu như thằng Bắc Hàn mang bom hạt nhân ra dọa đâu. Nó chỉ thuyết phục người ta rằng cái này có ý nghĩa, cái kia có tầm, cái nọ là nghệ thuật đích thực. Nhưng tôi nói thật nhé, chẳng có cái mẹ gì là đích thực. Người ta chỉ lừa đảo lẫn nhau. Thượng đế có đích thực không? Hòa bình có đích thực không? Đảng Cộng sản có đích thực không? Curator cũng chỉ là thằng buôn thần bán thánh. Lẽ ra nó nên được bầu làm Tổng Bí thư hay Chủ tịch nước. Sao, các bạn sợ? Nói động đến Đảng Cộng sản à? Các bạn không dám nghe nữa? Sợ thì thôi. Tớ ăn một mình vậy.

Ô màu xanh: Một chai nước biển nhỏ giọt đều đặn trên một cuốn sách.

Một quyển sách có cần phải cấp cứu như một bệnh nhân không? Tôi hoàn toàn phản đối cách hành xử của ông nhà văn với chính tác phẩm của mình. Một quyển sách dù dở hay tệ đến đâu vẫn là một quyển sách và có vị trí của nó trong thế giới sách. Có thể ông nhà văn cho rằng văn chương bây giờ cũng là một thứ bệnh hoạn chăng? Quyển sách thì có tội tình gì ngoài sự hiện hữu như một văn bản? Bệnh hoạn hay không là ở ông tác giả chứ không phải quyển sách, tại sao ông ta không đi chữa bệnh hay vào nhà thương điên mà lại là tôi? Cứ cái đà này, chẳng mấy chốc tôi sẽ bị rã ra. Ông nhà văn muốn mượn tôi để tuyên ngôn? Hay ông ta tưởng tôi cũng có thể triết lý? Thật khôi hài, bọn nghệ sĩ các kiểu lúc nào cũng làm ra vẻ. Cứ như là họ có thể cứu rỗi thế gian. Tôi luôn cho rằng chính họ là một thứ ung nhọt của xã hội loài người. Một xã hội không có các đấng văn nghệ có phải giản dị hơn không? Một quyển sách chỉ nên là một cái thực đơn cho hôm nay hoặc những lời cầu kinh cho đời sau. Tất cả những gì khác cần phải vất vào sọt rác. Quả thật, nếu có thể nổi loạn thì chính những quyển sách phải cuồng nộ chứ không phải ông nhà văn, cho dù ông nhà văn muốn biện giải rằng chính ông ta mới là người làm ra quyển sách. Có một điều hết sức quan trọng rằng, ông nhà văn luôn luôn quên tôi chẳng bao giờ muốn có mặt trên cõi đời này. Ông ta tưởng tôi có thể tải đạo à? Vớ vẩn. Bọn nhà văn hay nghệ sĩ các kiểu lúc nào cũng tự huyễn. Bọn họ luôn cho rằng thông qua các tác phẩm, họ có thể trường cửu. Họ biết gì về thời gian? Có ai trong các bạn đã đến đây muốn đặt câu hỏi với tôi không? Mà thôi, tôi cũng chỉ là đồ ngốc.

Ô màu vàng: Một laptop với một bản thảo dang dở trên màn hình có tựa đề: “Từ trong ra ngoài”, một máy in, một máy chiếu và lời mời gọi: “Hãy viết tiếp vào câu chuyện này và in nó ra như là câu chuyện của chính bạn”.

Thật là một cú lừa đảo vĩ đại. Bạn tưởng mình là ai? Bạn muốn làm trò cười cho thiên hạ? Viết văn là một nghề, không phải trò chơi. Nhưng cũng chẳng phải vì thế mà nó cao quý hơn những nghề khác. Bọn nhà văn chỉ thích tự bốc thơm mình thôi. Một bọn dởm đời. Thế mà ai cũng thích mang câu chuyện của mình ra khoe. Chỉ có bọn phát hành sách và bọn gallery là vớ bở. Hoa hồng từ 40 đến 50% đấy. Cái phần trăm hoa hồng đó đủ để các anh nghệ sĩ thơm như mít. Anh thử có tài một tí đi, có khối thứ lộc đời dâng hiến cho anh. Anh thích gái hay thích tiền? Cả hai phải không? Hay là anh muốn làm thày? Văn chương là sự đày ải à? Anh muốn làm một kẻ lữ hành cô độc? Ok, cũng ra vẻ đấy. Nhưng anh có biết cuộc lữ hành đó là gì không? Tốt nhất là nên đi buôn anh ạ. Thằng curator buôn thần bán thánh thì anh buôn quỉ bán ma. Một vốn bốn lời. Ở đời này không biết buôn là hỏng. Anh tưởng văn chương là thuần khiết? Quên đi. Bọn đi tu có thuần khiết không? Bọn nhà giáo có thuần khiết không? Bọn làm chính trị có vì dân vì nước không? Một kẻ lữ hành cô độc chỉ là một thằng ngu nhất trong số những thằng ngu. Nhưng nếu anh chỉ là người mơ mộng thì cũng vất đi. Dẫu sao cũng phải lên đường, dù có thể lầm lạc. Nhưng trước khi anh gõ vào tôi để ra những con chữ, anh hãy gõ vào đầu anh. Gõ vào mọi thứ trên cơ thể anh. Chữ nó ở trong anh chứ không phải tôi. Ồ, sao tôi lại thuyết giáo thế nhỉ? Nghệ thuật sắp đặt là một thứ ngôn ngữ khác với văn chương và không biên giới? Gớm, có muốn ói không? Thế mà nó còn có tham vọng tương tác với những con người khác nhau. Để làm gì? Thế giới này chưa đủ phiền phức hay sao? Họ còn muốn xiềng xích chung với nhau cho đỡ cô đơn à? Ừ mà nỗi cô đơn là gì, sao ai cũng thích than thở? Tôi không phải là kẻ cô đơn hằng cửu sao? Cuộc lữ hành của tôi chỉ là sự tan rữa hay một phế tích? Nếu không có ai nhìn đến tôi thì tôi có là tôi không? Nếu ông nhà văn muốn tôi lên tiếng thì tôi đã lên tiếng rồi đó.

Ô màu trắng: Một phòng trống chỉ có một cái bóng còn lại của một ai đó đã bỏ đi

Tôi chỉ còn là cái bóng. Cuộc lữ hành hay cuộc truy tìm tôi rốt cuộc là gì? Thật ra, một cái bóng cũng đủ vẽ nên một nhân dáng. Nhưng cái bóng không bao giờ là chính nhân vật tạo ra cái bóng đó. Tôi và những cái tưởng như thuộc về tôi là hai thực thể khác nhau. Trách nhiệm luật pháp hay tinh thần cũng không thể qui kết hai thực thể đó là một. Đó là lý do tại sao ở ô trưng bày này đã vắng mặt tôi. Các bạn cứ nhìn đi, đâu phải chỉ có một cái bóng của tôi được in trên đó. Bóng của các bạn không phải đã đang đè lên bóng tôi sao? Cuộc lữ hành của các bạn rốt cuộc là gì? Thật ra, tôi không bao giờ muốn đặt ra các câu hỏi. Bởi các câu hỏi tự nó hàm sẵn câu trả lời. Tôi chỉ muốn nói rằng niềm vui trong cuộc đời này chính là ở chỗ chúng ta luôn luôn đánh lừa lẫn nhau.

Ngày khai mạc và kết thúc triển lãm

Ông nhà văn đã vắng mặt không lý do và không một giải thích. Ông curator buộc phải đứng ra khai mạc phòng triển lãm. Theo lịch, phòng triển lãm kéo dài trong 10 ngày và ngày cuối cùng sẽ có một hội thảo dự kiến tổ chức trong khán phòng màu đen ở giữa. Người ta chờ đợi cả ông curator và ông nhà văn sẽ có mặt trên bàn chủ tọa cùng với ông chủ gallery, một nhà sưu tập có tiếng. Tuy cả ba đều có mặt, nhưng ông nhà văn chọn cho mình một chỗ đứng trong số khách mời bên dưới. Trước câu hỏi “Tại sao ông lại từ chối vai trò tác giả của mình”? Ông nói “Cũng như Thượng đế, tác giả đã chết ngay khi tác phẩm hoàn thành, hoặc nói một cách khác, tác giả đã bị giết bởi độc giả hay người thưởng ngoạn nghệ thuật”. Và đấy lại là một cuộc đánh lừa khác.

Trong lúc dọn dẹp, ông nhà văn nói với ông curator: “Thật ra, tôi chỉ muốn giết chết độc giả”.

31.10.2010

© 2010 Nguyễn Viện

© 2010 talawas

Bình luận

2 Comments (bài “Nguyễn Viện – Nghệ thuật xếp đặt”)

  1. VanLang viết:

    “Merda d’artista” vẫn đang được trưng bày tại bảo tàng nghệ thuật nổi tiếng Tate Modern, Luân Đôn:

    http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=27330&tabview=text&texttype=10

    Việc bảo tàng này bỏ tiền ra mua lon cứt về trưng bày đã gây ra không ít phẫn nộ trong công chúng vì đây là tiền thuế của dân. Tuy vậy ngày nay bảo tàng đã có thể tự hào là đã quyết định sáng suốt: không những họ đã kiếm về cho bảo tàng một tác phẩm nghệ thuật đích thực (?) mà vụ mua bán này đã có lãi thấy rõ. Giá mua hộp cứt này chỉ trên 20 ngàn bảng Anh (cách đây khoảng chục năm) nhưng nay các tay thưởng thức nghệ thuật sành điệu sẵn sàng trả cho nó ít nhất cũng khoảng 80 ngàn.

    Một giai thoại hơi khác với lời kể của anh Đăng và Tate Modern là: Piero Manzoni nói với các bạn là “công chúng nghệ thuật bây giờ điên hết rồi. Rồi chúng mày xem, chúng nó sẽ mua cả cứt!” Thế là ông ta sáng tác “Merda d’artista” để chứng minh lời nói của mình.

    Nếu vậy thì ông đã đúng to.

  2. Bravo!

    Như một minh hoạ cho bài này mời quý vị thưởng thức:

    1) bức biếm họa Tôi ghét cái gallery này“.

    Dịch lời người quét dọn trong bức biếm họa:
    Mẹ kiếp, đây là lần cuối cùng tôi nói cho các người: Tôi KHÔNG phải là một tác phẩm nghệ thuật đương đại. Các người xéo đi!/

    2) Merda d’artista (Cứt của nghệ sĩ) của Piero Manzoni. Mộtlần ông này bị bố mình mắng: “Những cái gọi là tác phẩm của mày chỉ là cứt!“. Thế là ông ta nảy ra ý tưởng làm 90 hộp sắt tây, mỗi hộp đựng 30 grams phân (cứt) của ông, trên vỏ hộp đề “Cứt của nghệ sĩ, bảo quản tươi, được sản xuất và đóng hộp tháng 5/1961“. Giá trị của mỗi hộp được tính bằng giá vàng có cùng trọng lượng của phân trong hộp. Năm 2007 Sotheby đã bán được 1 hộp phân trong series này với giá 124 ngàn euro. Năm 2008 một hộp nữa được Sotheby rao bán với giá 50 – 70 ngàn bảng Anh. Nhưng sau đó người ta phát hiện ra rằng không phải tất cả các hộp đều chứa phân thật mà nhiều hộp chỉ chứa vữa (plaster) – tức là đổ rởm!

    Năm 2007 bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Herning tại Denmark trưng bày hai hộp phân như vậy của Manzoni, do bảo tàng mượn từ một nhà sưu tập. Trong quá trình triển lãm một trong hai hộp bị thủng, mùi thối thoát ra toả khắp phòng. Tác phẩm (tức là hộp phân) đã bị mất mùi sau khi hơi thoát ra. Bảo tàng Herning cuối cùng đã phải trả 50 ngàn euro để “phục chế” lại “tác phẩm” nhằm giữ những gì còn lại trong hộp phân.

    “Merda d’artista” rất phù hợp về cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng với câu: “You call that shit art?” (Bạn gọi đống cứt này là nghệ thuật ư?)

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...