talawas blog

Chuyên mục:

Mark Siemons – Hai mươi năm sau vụ thảm sát: Thiên An rạn nứt

04/06/2009 | 10:11 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Mark Siemons – Hai mươi năm sau vụ thảm sát: Thiên An rạn nứt

Tác giả: Trương Hồng Quang

Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ:

Trương Hồng Quang dịch

Hai mươi năm trước quyền cá nhân và quyền lực nhà nước đã đụng độ đẫm máu ở đây: Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh

Hai mươi năm trước quyền cá nhân và quyền lực nhà nước đã đụng độ đẫm máu ở đây: Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh

 

 

 

 

 

 

 

 

Ở phương Tây phong trào dân chủ ở Thiên An Môn trước sau vẫn được coi như là phát súng cảnh báo sớm đối với hệ thống cộng sản trong năm mang tính thời đại 1989. Tuy nhiên thế hệ trẻ ở Trung Quốc ngày nay lại coi sự kiện này như là khởi đầu của con đường hoà hợp với nhà nước.   

Thời tiết đầu hè lại ấm như hai mươi năm về trước. Còn lại thì nhiều thứ đã đổi khác. Bên cạnh đài phun nước ở khu chung cư và văn phòng màu trắng theo phong cách kiến trúc tân khách quan ở Soho Jianwai, nơi các nhà quản lý doanh nghiệp, người mẫu và chuyên gia quảng cáo trên đường đến một lịch hẹn mới dừng chân để ăn kem, có một vài nhân viên trẻ mặc sơ mi trắng đang đứng hát khe khẽ bài „Quốc tế ca“. Liệu đây có phải là một hành vi phản kháng? Hay đúng hơn là biểu hiện sự đồng cảm với một thời mà di sản ca khúc cách mạng cũng là một phần của đời sống hàng ngày hệt như tài khoản Facebook? Trên một màn hình tinh thể lỏng cao năm chục mét ở đường vòng cung thứ ba, nơi bình thường chiếu phim quảng cáo điện thoại chụp ảnh di động, đang hiện lên hình búa liềm trên nền màu đỏ, tiếp theo đó là hình ảnh các đơn vị Quân giải phóng Nhân dân diễu hành chào mừng quốc khánh lần thứ sáu mươi của nước Cộng hoà Nhân dân.

Đây chẳng phải là một sự khiêu khích; những người mặc quân phục của các lực lượng vũ trang là những vị khách được ưa nhìn ở hầu như bất kỳ chương trình truyền hình giải trí nào (nhiều người trong số họ còn hát nữa), và phần lớn khán giả đều vui mừng về điều này. Còn việc Quân giải phóng Nhân dân vào ngày 4 tháng 6 1989 ở Bắc Kinh đã bắn vào công nhân và sinh viên biểu tình được phần lớn người dân Trung Quốc dạo đó hậu thuẫn thì ngày nay hầu như không còn một ai lưu tâm đến.

Tín hiệu bị hiểu nhầm

Ở phương Tây sau khi bức tường Berlin sụp đổ, tháng Năm ở Bắc Kinh cùng với toàn bộ kết cục tàn bạo của nó được coi như là màn giáo đầu biện chứng của cuộc đảo lộn thời đại của  trào lưu tự do – dân chủ sớm muộn sẽ lan toả đến Trung Quốc. Và vì vậy trên toàn cục người ta cung cấp cho mã số „1989“ ý nghĩa của một đột phá khẩu mang tầm lịch sử thế giới hướng đến tự do. Cho dù vì lí do nghi thức nên phải bác bỏ quan niệm „sự cáo chung của lịch sử“ của Fukuyama, người ta không thể hình dung đột phá khẩu này là cái gì khác ngoài sự chiến thắng của hệ thống Tây phương. Người ta tiên liệu về một sự sụp đổ nhanh chóng của chế độ Bắc Kinh hoặc về một quá trình tự do hoá chính trị căn bản sẽ diễn ra trên đà phát triển của nền kinh tế thị trường.                                   

Cả hai điều này đều đã không xảy ra. Dựa trên nền tảng các thành công tư bản chủ nghĩa của nó và dưới sự thống soái liên tục của Đảng Cộng sản, sức mạnh của Trung Quốc trong hai mươi năm cuối đã gia tăng một cách vượt bậc và về phong trào dạo trước hầu như không còn ai trong nước quan tâm đến nữa. Vậy ngày nay „1989“ có ý nghĩa nào dưới ánh sáng kinh nghiệm này của Trung Quốc?

Sự câm lặng lật tẩy

„Thiên An Môn“ đã đẩy xung đột giữa xã hội và nhà nước, giữa nhiều cá nhân riêng lẻ hợp nhất một cách bột phát và một hệ thống đàn áp quân sự không muốn chấp nhận điều đó lên đến cực điểm: đây là nguyên nhân cho sức mạnh biểu tượng phi thường mà diễn biến này ngay từ đầu đã khai triển trên toàn thế giới. Mỗi một chặng của sự kiện bi thảm này đều cung cấp những hình ảnh về sự xung đột với một mức độ rõ ràng không thể nào hơn. Trung tâm biểu tượng của Trung Quốc và nhà nước cộng sản đã bị chiếm giữ thông qua hoạt động phản kháng của các đám đông quần chúng phi tổ chức, hội tụ một cách hoà bình.

Việc trấn áp đã diễn ra với một mức độ dã man chỉ có thể giải thích bởi tác động của những tín hiệu được phát đi một cách có chủ ý. Và sự câm lặng ma quái từ đó bao trùm lên „sự cố“ này làm kéo dài xung đột dưới bề nổi đến tận ngày hôm nay. Trong một cuộc gặp gỡ mới đây ở Bắc Kinh của những trí thức vẫn tiếp tục gắn bó với „Phong trào yêu nước 1989“ như cách gọi của họ, nhà „Tân tả“ Cui Waiping nói rằng sự câm lặng đã chôn vùi đạo đức của xã hội bằng cách biến cả những người không tham gia vào vụ thảm sát thành những kẻ đồng loã.

Ý thức dân sự dưới đường biên của sự cấm kị

Điều này đương nhiên không có nghĩa rằng người ta phải hình dung xã hội Trung Quốc ngày nay như một đám thần dân ngoan ngoãn chỉ vì muốn đảm bảo quyền lợi vật chất của mình mà không dám ho he. Ngược lại sự bất tuân dân sự cho đến cả các hình thức phản kháng công khai vừa trở nên đa dạng, vừa đạt tới một quy mô lớn hơn: Nó bao gồm các tập hợp người dân chống lại việc xây dựng các tuyến đường tàu hoả, các phong trào quyền công dân đang trong đà lớn mạnh do các luật sư điều hành, các diễn đàn thảo luận cởi mở trên Internet về các tệ nạn ở địa phương, các bài báo cổ võ cho những „giá trị phổ quát“ và tám mươi nghìn xung đột địa phương diễn ra hàng năm, như con số chính thức thậm chí đã đưa ra.

Xã hội dường như đã tìm ra trên một bình diện thực tế những hình thức biểu đạt khác mà năm 1989 nó chưa có: đó không chỉ là cơ hội chẳng hạn hưởng hạnh phúc riêng tư trong một căn hộ sở hữu tư nhân, mà là các khả năng đã trở nên đa dạng hơn nhiều để biểu lộ ý chí của mình. Tuy nhiên cái giá phải trả ở đây là không được phép đụng chạm đến trung tâm biểu tượng – và qua đó cũng không được phép can dự vào quyết định cơ bản về việc trọng lượng giữa đảng, nhà nước và xã hội sẽ được phân bố ra sao. „Hiến chương 08“ mà trong đó Liu Xiabo, nhà hoạt động lão thành Thiên An Môn, và những trí thức khác vào năm ngoái đã đòi hỏi rằng quyền lực nhà nước phải xuất phát từ nhân dân chứ không phải từ một tổ chức Đảng chỉ tìm được khá ít hồi âm ở Trung Quốc. 

Các ảnh hưởng khác nhau

Để hiểu sự chuyển dịch này cần lưu ý rằng phong trào sinh viên trước đây không chỉ hoàn toàn diễn ra trong tinh thần xung đột giữa chế độ dân chủ và chủ nghĩa cộng sản như phương Tây giả định. Một mặt những chỉ dấu tương ứng – được thể hiện một cách tập trung nhất ở việc xây dựng một bản sao của tượng Nữ thần Tự do New York – xuất phát từ các cuộc tranh luận mà trí thức trẻ Trung Quốc tiến hành vào những năm tám mươi về xu hướng Tây phương hoá như là phương thuốc chữa trị tình trạng xơ cứng của nền văn hoá dân tộc – một ánh xạ muộn màng của phong trào Ngũ Tứ năm 1919 cũng do sinh viên làm nòng cốt với khẩu hiệu „Khoa học và Dân chủ“. Mặt khác những chỉ dấu đó cũng gia tăng tuỳ theo mức độ quan tâm của giới truyền thông phương Tây ngày càng đòi hỏi có những dấu hiệu rõ rệt hơn.

Các sử gia, trước hết từ Hoa Kỳ, trong những năm cuối đã mô tả chi tiết việc phong trào ngoài ra còn hoạt động trên những cấp độ biểu tượng lúc đầu vốn bị đánh giá thấp nào. Chẳng hạn sinh viên mô phỏng các cử chỉ và công thức của các nhà nho dưới thời quân chủ đã đấu tranh chống lại việc lạm dụng quyền lực với tư cách là lương tâm tập thể ra sao: Khi muốn chuyển đến Thủ tướng một bản kiến nghị, họ đã quỳ xuống trước Đại lễ đường Nhân dân. Những trí thức dẫn đầu cuộc tuyệt thực như là biểu hiện cao nhất của đạo đức thanh cao và tinh thần hi sinh (Rudolf G. Wagner) đã tự gọi mình theo truyền thống của cổ nhân là „tứ quân tử“.

Các nỗ lực vô hiệu hoá

Đồng thời sinh viên cũng sử dụng các biểu tượng cộng sản: Họ hát „Quốc tế ca“ và các bài hát của Đảng thời nội chiến; họ bắt những người công nhân ném vật xú uế vào chân dung Mao giao cho các lực lượng an ninh. Ngoài ra khi mà các ban nhạc rock biểu diễn có lúc cho cả triệu người ta cảm nhận thấy một âm hưởng mạnh mẽ của Woodstock. Các mục tiêu chính trị cũng đa dạng tương tự như vậy và phần lớn chỉ được thành hình một cách tự phát trên quảng trường theo đà diễn tiến của sự kiện: từ việc lên án trên phương diện đạo đức nạn tham nhũng của cán bộ qua phản kháng xã hội chống lại các hậu quả của lạm phát (nhà trí thức tân tả Wang Hui ngày nay đánh giá các cuộc biểu tình trước hết như là sự kháng cự đối với chủ nghĩa tư bản đang bành trướng) cho đến việc đòi hỏi một hệ thống đa đảng dân chủ.

Đảng cầm quyền sau 1989 đã làm tất cả để vô hiệu hoá mọi sự quá thái về chính trị, văn hoá và xã hội đã dẫn đến sự đụng độ với xã hội trên quảng trường Thiên An Môn. Đóng một vai trò đặc biệt ở đây là ví dụ mang tính cảnh báo của Liên Xô mà sự sụp đổ của nó đã được những người cộng sản Trung Quốc phân tích một cách hệ thống. Ở đó họ xác định sự suy thoái của nền kinh tế, mức sống quá thấp ở các tầng lớp dân chúng đông đảo, tình trạng nghi lễ cứng nhắc của chính phủ và cả nỗ lực nhằm xúc tiến một „diễn biến hoà bình“ thông qua các nước phương Tây.

Nhà nước và cá nhân

Hệ quả rút ra từ đó là phương pháp trị liệu mà họ kê đơn cho Trung Quốc: Khởi động nền kinh tế thị trường và đồng thời tìm cách hạn chế các rủi ro của quá trình thay đổi cơ cấu song song diễn ra – thông qua các biện pháp kiểm duyệt và kiểm tra có hiệu quả hơn, thông qua việc gia tăng các cải cách xã hội, thông qua sự phân nhiệm rõ ràng hơn đối với các thể chế nhà nước và sự mở rộng một cách thận trọng quyền tham gia của người dân. Quả thật đối với nhiều người Trung Quốc ngày nay số phận của Liên Xô là một luận cứ thuyết phục để chuyển dịch sự đồng nhất cơ bản của họ từ tư cách chủ thể xã hội sang tư cách chủ thể nhà nước, từ sự giải phóng cá nhân sang sự giải phóng Trung Quốc trên thế giới: Nhằm để tránh sự xuống dốc về kinh tế, sự phân rã của nhà nước và sự lệ thuộc vào phương Tây, giữa chừng có nhiều người thậm chí, một cách kín đáo, còn ủng hộ cho hành động đàn áp đẫm máu vào năm 1989. Ngay cả phần lớn những người tiếp tục theo đuổi những mục tiêu dân chủ trước đây giữa chừng cũng cho rằng những mục tiêu này chỉ có thể thực hiện trong một quốc gia có khả năng tự khẳng định trước phương Tây.

Có thể vào một lúc nào đó 1989 sẽ được nhìn nhận như là một năm mà ở đó nguyện vọng đòi hỏi quyền tự quyết cá nhân bắt đầu xung khắc với quyền tự quyết quốc gia trên thế giới. Liệu hai trào lưu này về lâu dài sẽ bài trừ hay kết hợp với nhau, đó là một câu hỏi vẫn còn để ngỏ.

Nguồn: © Frankfurter Allgemeine Zeitung, số ra ngày 29.5.2009, trang 31.

Bản điện tử:

http://www.faz.net/s/Rub117C535CDF414415BB243B181B8B60AE/Doc~E96A407DCE0314A6495F91B6C32C71268~ATpl~Ecommon~Scontent.html

Bản tiếng Việt: © talawas blog 2009

Bình luận

Không có phản hồi (bài “Mark Siemons – Hai mươi năm sau vụ thảm sát: Thiên An rạn nứt”)

Comments are closed.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...