talawas blog

Chuyên mục:

Trần Văn Tích – Góp ý với Dương Danh Huy: khái niệm “tử năng thừa phụ nghiệp”

27/07/2009 | 12:00 chiều | 38 Comments

Tác giả: Trần Văn Tích

Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: >

Thoạt tiên tôi không có ý định đưa công khai những ý kiến thuộc nội dung bài này lên talawas mà định nhờ talawas chuyển đến ông Dương Danh Huy dưới hình thức thư riêng, bởi lẽ nếu gửi cho talawas theo dạng phản hồi nhân bài viết của tác giả Trịnh Hữu Tuệ về giáo sư Trần Hữu Dũng thì sẽ đi quá xa trọng điểm. Nhưng rồi nghĩ lại, tôi quyết định viết thành bài nhằm trình bày một đề tài mới.

Ngày 24.07.09, lúc 4:13 chiều, ông Dương Danh Huy nêu ý kiến: “Tôi cũng không biết về thân phụ của ông ấy, lại càng không biết phương pháp để suy diễn từ thân phụ của ông ấy để đi tới kết luận về ông ấy.” Hai chữ “ông ấy” là chỉ ông Trần Hữu Dũng.

Đọc ông Huy, tôi có cảm tưởng dường như ông rất coi trọng phương pháp suy diễn. Cụ thể là trả lời hôm 25.07.09 của ông đề cập đến cái hồ bơi tại địa điểm X. Xin thú thật là tôi đọc nhưng không hiểu lập luận của ông. Đương nhiên phần lớn đó là do tư chất bẩm sinh và trình độ nhận thức cá nhân; phần nữa là do lười biếng động não: tôi quan niệm vô talawas là để đọc thoải mái những đề tài mình thích, không phải để hành hạ đám tế bào chất xám đại não.

Có một số người (ít nhiều thực cũng khó biết rõ), trong đó có tôi, suy diễn từ cố bác sĩ Trần Hữu Nghiệp sang ông Trần Hữu Dũng theo phương pháp vô phương pháp. Riêng tôi chỉ biết dựa vào hành động bản thân, kinh nghiệm cá nhân và bối cảnh văn hoá.

Tôi và bà xã là con hai tiểu công chức thời Pháp thuộc và thời quốc gia cộng hoà. Ba tôi không thích cộng sản, ông nhạc thì ghét hẳn cộng sản. Kết quả tôi chống cộng mút mùa còn bà xã thì chống cộng hơn mút mùa.

Khi người cộng sản chuẩn bị tập kết ra Bắc sau Hiệp định Genève, họ cho tổ chức hàng loạt đám cưới cấp tốc nhằm cấy mầm mống cách mạng để lại miền Nam. Ngay một người o (bà con xa bên nội) của tôi cũng ở vào trường hợp đó. O Em lấy chồng có một hai đêm để sinh ra con Lan. Sau này hai mẹ con cùng ở với chúng tôi ở Sài Gòn, o Em phụ giúp công việc trong nhà (vì bà xã tôi đi dạy cả trường công lẫn trường tư) còn con Lan thì đi học. Năm 1975, chồng o Em có vào thăm nhưng rồi cũng lại đi luôn. Nói của đáng tội, hai mẹ con o Em không có chất cộng sản chút nào cả, nhưng tôi xin kể ra vì đây chính là thành quả nhãn tiền (đối với bản thân) của mối liên hệ tình cảm mà người cộng sản lợi dụng trong âm mưu dùng liên hệ huyết tộc để đào tạo cảm tình viên.

Sau tháng Tư 1975, Thành ủy tổ chức một khoá Nga văn ở Hội Trí thức Yêu nước. Tham gia khoá học có năm người, trong số có chị Bùi Thị Lạng thuộc ban giảng huấn Đại học Khoa học Sài Gòn. Chị Lạng là con liệt sĩ. Quả nhiên chị tiến bộ hơn hẳn hai thầy trò chúng tôi cùng khoá với chị, Phạm Biểu Tâm và Trần Văn Tích. Tôi có người đàn em trong nghề tên Nguyễn Tấn Trung. Tuy là sĩ quan quân y ngụy nhưng bạn Trung không phải đi học tập cải tạo và tiếp tục làm việc ở một bệnh viện trong Chợ Lớn, sau đó bạn được điều về T6 (Trung tâm Thông tin Tuyên truyền Y học) thuộc Sở Y tế Thành phố. Bạn Nguyễn Tấn Trung lấy tên khác là Trần Bồng Sơn, theo lời di huấn của bậc sinh thành trước khi nhân vật này tập kết ra Bắc. Bác sĩ Trần Bồng Sơn alias Nguyễn Tấn Trung mất ở Việt Nam, không di tản, không vượt biên như hầu hết anh chị em chúng tôi. Viên phi công Nguyễn Thành Trung thuộc không quân Việt Nam Cộng hoà ném bom Dinh Độc Lập hôm 08.04.75 và chỉ huy oanh kích phi trường Tân Sơn Nhứt hôm 28.04.75 là “một thanh niên yêu nước, con một đồng chí ta ở Bến Tre” (Trần Văn Trà, Kết thúc chiến tranh 30 năm, Nhà Xuất bản Văn Nghệ, TP HCM, 1982, tr.245; dẫn theo Hoàng Cơ Thụy, Việt sử khảo luận, Cuốn 6, Nhà Xuất bản Nam Á, Paris 2002, tr. 3692).

Trong lịch sử dân tộc, chúng ta có Tôn Thất Thuyết-Tôn Thất Đạm & Tôn Thất Thiệp, Hoàng Cao Khải-Hoàng Trọng Phu, Ngô Đình Khả-Ngô Đình Khôi & Ngô Đình Diệm, Nguyễn Văn Tâm-Nguyễn Văn Hinh. Tất nhiên chúng ta cũng có cả Phan Đình Phùng-Phan Bá Ngọc, nhưng trường hợp này ít hơn, hiếm hơn hẳn. Ngay cả lãnh tụ cộng sản cũng cần có một đấng sinh thành “bị ép ra làm quan” (!) để cho Nguyễn Sinh Sắc-Nguyễn Tất Thành có mối liên hệ huyết tộc tốt đẹp.

Liên hệ huyết tộc vừa trình bày đưa đến – hay dựa vào – những thành ngữ, tục ngữ quen thuộc: cha nào con nấy, cha làm sao sinh con hao làm vậy; đời cha ăn mặn đời con khát nước; cha hiền con thảo; con nhà tông không giống lông cũng giống cánh. Tổ tiên ký thác suy tư tương tự qua Hán ngữ: phụ vi tử cương, phụ tử hữu thân, phụ trái tử hoàn, phụ từ tử hiếu. Cụ thể hơn nữa, chư vị tiền bối khuyên nhủ: tử năng thừa phụ nghiệp (con khá theo nghiệp cha), phụ tại quan kỳ hành, phụ một quan kỳ chí… (cha sống thì xem hành động của cha, cha mất thì xem chí hướng của cha…).

Cho nên ông/bà 1mitee ngày 23.07.09 lúc 11:19 giờ chiều mới viết rõ ràng dứt khoát : “(…)ông cũng đã khoe cha ông là cố BS Trần Hữu Nghiệp, đi tập kết ra Bắc (…)! Làm sao mà ông có thể chỉ trích chế độ này…”.

Còn phần tôi thì nghĩ rằng đấng sinh thành ra ông Trần Hữu Dũng đã tập kết bao nhiêu lâu rồi mới trở về miền Nam thì nếu đến đời mình, ông Trần Hữu Dũng tin rằng chế độ cộng sản có thể tự cải thiện thì đó là điều dễ hiểu. Trường hợp ngược lại – như trường hợp nhà văn Phan Nhật Nam – mới là ngoại lệ hiếm hoi. Chứ tôi chẳng có “phương pháp để suy diễn” nào nhằm bắc nhịp cầu từ cố bác sĩ Trần Hữu Nghiệp sang đương giáo sư Trần Hữu Dũng cả.

Trong thực tế có thể do vận nước truân chuyên, do gia cảnh riêng tây, ông Trần Hữu Dũng đã không có cơ hội “quan kỳ hành, quan kỳ chí” của đấng sinh thành. Nhưng điều đó chắc không hoàn toàn phủ định mối ràng buộc tuy bàng bạc mà khả hữu giữa vị bác sĩ đã từ trần và người con trai đang tại thế.

Có lẽ cung cách suy nghĩ như thế này là lạc hậu, bảo thủ, hủ nho, thiếu khoa học, không “logic”. Nhưng tôi tin rằng những người chia sẻ cung cách suy nghĩ của tôi không hề có ai nuôi ý định xúc phạm ông Trần Hữu Dũng khi suy nghĩ như vậy; trái lại, tôi ngầm khâm phục ông ấy đã theo được lời gia huấn trên một khía cạnh nào đó và trong một chừng mực nào đó.

Có thể có người chủ trương nhị vị Trần Hữu Nghiệp và Trần Hữu Dũng là hai cá nhân khác nhau, độc lập trong suy nghĩ và trong hành động; cho nên không thể bắc cầu giữa nhị vị. Tôi kính trọng cung cách lập luận thuần lý trí như thế. Nhưng mặt khác, tôi lại nghĩ rằng – trong trường hợp cụ thể chúng ta đang bàn – tình phụ tử chắc không thể hoàn toàn vô hiệu.

Cuối cùng thiết tưởng có cần đặt vấn đề bảo vệ dữ kiện cá nhân, tôn trọng chi tiết đời tư trong các trường hợp tôi từng đề cập không? Tất nhiên vấn đề không đặt ra cho các nhân vật quá khứ vì họ đã trở thành nhân vật lịch sử. Riêng trong trường hợp nhị vị họ Trần, chính người con đã công khai trình bày, minh danh xác nhận thân sinh mình là cán bộ tập kết.

Bình luận

38 Comments (bài “Trần Văn Tích – Góp ý với Dương Danh Huy: khái niệm “tử năng thừa phụ nghiệp””)

  1. Trần Lâm viết:

    Guilt by Family Ties, Part II

    1. Vì dựa vào những thông tin thiếu chính xác do Trương Nhân Tuấn cung cấp về hoạt động của cha ông ta thời 9 năm kháng chiến chống Pháp cũng như thời nhà Ngô thế thiên hành đạo tại miền Nam, nên tôi đã lầm rằng người cha nói trên là nạn nhân của nền công lý được xây dựng trên khái niệm Tử Năng Thừa Phụ Nghiệp (TNTPN) được cụ Trần Văn Tích rao giảng trên diễn đàn Talawas.

    2. Tuy nhiên, sự sai lầm của tôi không có nghĩa là nền công lý của Ngô Triều không được xây dựng trên khái niệm TNTPN. Để cho các bạn thấy cái hệ quả man rợ của khái niệm nói trên, tôi xin nêu ra số phận mà vợ con và thân nhân các viên sĩ quan cầm đầu cuộc đảo chánh hụt cuối năm 1960 phải hứng chịu. Đây là điều Đại Tá Trần Ngọc Nhuận kể lại trong cuốn “Đời Quân Ngũ”:

    “Thân nhân, vợ con của các Sĩ quan cầm đầu đảo chánh được các cơ quan an ninh chiếu cố đặc biệt. Tất cả phu nhân sĩ quan thuộc phe đảo chánh đều bị bắt giữ ngoại trừ trường hợp vợ của Trung Tá Đông có quốc tịch Pháp được Tòa Đại Sứ Pháp che chở và vợ Thiếu tá Lợi trốn được sang Cao Miên với chồng.

    Một chính sách cực kỳ thâm độc và tàn ác đã được các nhân viên an ninh áp dụng cho các bà vợ vô tội này.

    Họ bị bao vây kinh tế như trường hợp chị Phan Lạc Tuyên mà tôi đã có dịp viết trong phần đầu và trong bài ‘Những anh hùng không tên tuổi’. (…)

    Dã man nhất là họ đã trở nên nạn nhân của những cuộc trả thù bỉ ổi. Họ đã bị cho thuốt kích thích hoặc bị đầy, đọa thể xác để cuối cùng phải thất tiết với chồng và, mấy năm sau, không còn được xum họp hạnh phúc với chồng con nữa.”

    3. Trường hợp của bà Phan Lạc Tuyên là 1 trường hợp đặc biệt bi thảm. Sau khi bị nhân viên an ninh của chế độ Ngô Đình Diệm xâm phạm tính dục bà đã bị điên và mấy đứa con của bà và Phan Lạc Tuyên đều thất học. Phan Lạc Giang Đông, một sĩ quan trong QLVNCH và em ruột của ông Tuyên, có viết trong cuốn “Nhìn Lại Biến Cố 11/11/60”:

    “Chị Tuyên ở trong Dưỡng Trí Viện Biên Hòa và mất tại đó trong cảnh thiếu thốn, bi thảm.”

    Và đây là cái hệ quả man rợ của câu Tử Năng Thừa Phụ Nghiệp mà Bác Sĩ kiêm Lương Y Trần Văn Tích đã bỏ ra nhiều (?) công sức để biện minh:

    “Có lẽ, nỗi đau, tôi [PLGĐông] nghĩ, cháu Phan Quốc Hưng – cháu đi tù với mẹ từ lúc 6 tuổi, lớn lên nhìn cảnh mẹ như vậy. Cháu nghĩ thế nào. Có chăng là chất căm hờn đã thấm vào dòng máu. Ai bằng mẹ. Khi thấy mẹ như vậy. Cháu có suy tư gì? Điều đó tôi tin cháu có suy nghĩ.”

    Tôi nhớ rằng cách đây khá lâu cụ Tích có đăng 1 bài viết hay ý kiến ngắn gì đó trên Talawas để bày tỏ lòng phẩn nộ của cụ trước việc một người con gái của cụ không được Cộng Sản cho đi học Y chỉ vì cha cô ta là một tên Ngụy. Tôi hy vọng rằng cụ Tích sẽ dành một sự phẩn nộ tương tự trước việc 1 em bé 6 tuổi phải theo mẹ vào tù chỉ vì cha nó tham gia đảo chánh chống chế độ Ngô Đình Diệm.

    Xin kết thúc phản hồi khá dài này với vài thông tin “hành chánh”:

    1. Trong phản hồi, tôi lúc nào cũng nói đến chế độ Ngô Đình Diệm, vì theo lời Đại Tá Nhuận kể lại thì cã ông Diệm lẫn ông Nhu đều không biết gì đến chính sách trả thù mà nha trảo của họ đã thi hành. Đại Tá Nhuận: “Tôi … biết rằng chính sách báo thù bỉ ổi đó đã không được Tổng Thống Ngô Đình Diệm hay cả bào đệ là ông Ngô Đình Nhu biết đến.”

    2. Để giúp đọc giả kiểm chứng những gì tôi đã viết, tôi có đưa lên mạng bản phóng ảnh chứng từ của Đại Tá Trần Ngọc Nhuận và bản phóng ảnh chứng từ của Phan Lạc Giang Đông. Các bạn vào link này sẽ đọc được nguyên văn của chúng:

    http://www.virtualarchivist.blogspot.com

    3. Tôi có định viết vài lời cho Trương tiên sinh, nhưng bây giờ đã quá khuya, nên ngày mai tôi sẽ viết.

    Trân trọng,

    Trần Lâm

  2. Trương Nhân Tuấn viết:

    Về ý kiến của ông Trần Lâm, tôi xin kể lại thêm chút chi tiết cho sự việc được rõ rệt. Sự mập mờ làm mọi người có thể hiểu khác. Ông Trần Lâm đã hiểu khác, rất xa sự việc trong đời ba tôi.
    Ba tôi mất năm 63 tuổi, so sánh tiêu chuẩn Âu Mỹ như thế là mất khá sớm, nhưng cũng là « thọ » so với Việt Nam thời đó. Nhiều người mất sớm hơn ba tôi nhiều, nhất là những người mất gia sản phải đi kinh tế mới, hay những người phải tù cải tạo. Ba tôi cũng bị mất gia sản nhưng được nhà nước khoan hồng, không phải đi kinh tế mới, mà được phép về quê làm ruộng. Nhưng ở tuổi đó thì còn cày cấy gì ? Ba tôi muốn được chết ở quê hương nên có « thỉnh nguyện » với cách mạng như vậy. Chỉ mấy năm sau là ông mất. Mất vì bệnh (xoàng) mà không có thuốc chữa.
    Nguyên nhân ba tôi bị tù ông Diệm năm 1960, tôi có nói sơ qua, là do « lý lịch không được minh bạch và có quan hệ không lành mạnh ».
    Má tôi kể lại, khi gặp má tôi thì ba tôi là « thanh niên tiền phong », sau đó trở thành cán bộ Việt Minh. Nhưng ba tôi ở trong Việt Minh không lâu vì không thể thi hành những nhiệm vụ mà Việt Minh, thực ra là cán bộ cộng sản, giao phó. Nói là công tác nhưng thực ra là đi phạm tội ác. Công tác của nhóm ba tôi là, y như lời ba tôi kể lại với tôi : « đi bắt mấy ông thầy chùa cho đi mò tôm ». Thủ đoạn là chụp bao bố vô đầu mấy ông thầy, lấy búa đập đầu, sau đó cho vào bao bố và quăng xuống sông. Ba tôi không thể làm việc này được, do đó « đào ngũ », thay tên đổi họ, trốn sang xứ khác sinh sống. Chẳng may lúc bôn ba thì bị phía ông Diệm bắt.
    Ba tôi chưa bao giờ phàn nàn về việc bị ông Diệm bắt. Đôi khi tai nạn này còn giúp ông tránh được sự trả thù của cán bộ cộng sản.
    Nhưng vấn đề nhìn sâu nó không đơn giản.
    Cậu tôi, tôi đã kể qua góp ý trước, đi theo CS, hoang phí cả tuổi thơ và tuổi thanh niên. Sau khi « cách mạng thành công » cậu tôi giữ được chức giám đốc một hãng phân bón, nhưng chỉ là làm bình phong, mọi việc đều do viên « đảng ủy » quyết định. Cậu tôi không thành công kéo mấy đứa em tôi vào làm công nhân viên, vì chúng có lý lịch tư sản mại bản. Sau cùng cậu tôi tự vận vì hối hận đã theo CS. Cậu tôi mất lúc chưa đầy 40 tuổi.
    Tôi thấy mỗi gia đình người dân Việt Nam đều có một thảm cảnh. Xã hội Việt Nam là một xã hội đầy mâu thuẫn. Những nhà cầm quyền nối nhau đi qua đều chỉ giải quyết mâu thuẩn bằng sức mạnh. Nhà nước hôm nay là một nhà nước công an trị, hung bạo với người dân nhưng hèn hạ với ngoại bang. Tình trạng này kéo dài đến một lúc nào đó con người căm thù chế độ, đưa tới một tâm lý thờ ơ với đất nước. Nguy cơ đất nước tan rã là có thật.
    Tô Thùy Yên có hai câu thơ sau : « Chút rượu hồng đây xin rưới xuống , Giải oan cho cuộc biển dâu này. » (Ta về).
    Tôi hy vọng những chén rượu hồng sẽ được rưới xuống, như ý nguyện của nhà thơ, không phải cho cá nhân, mà để « giải oan » cho cả dân tộc này. Cho dầu ông Nguyễn Minh Triết, gần đây có nói với sư cô Chân Không, khi sư cô xin ông lập một tượng đài tưởng niệm thuyền nhân : « trời ơi, tôi làm vậy nó đập tôi chết !»
    Cuối cùng xin thưa với ông Trần Lâm rằng, Phật dạy : « oan oan tương báo, lấy oán báo oán thì bao giờ oán mới dứt ? »

  3. Đào Nguyên viết:

    Ông Nguyễn Việt Thanh thân
    Tây Phương có 1+1=2 và 01+01=10
    Tây Trúc mới có 1+1=0
    Cười chút chơi thôi nhé!

  4. Nguyễn Việt Thanh viết:

    Thưa ông Trần Lâm,

    Do trong phản hồi, ông có nhắc đến tên tôi(ở một phản hồi cho bài khác), tôi cũng xin thưa lại:

    Văn minh phương Tây không những có “1+1=2”, mà còn có “1+1=0” nữa ông ạ.

  5. Đào Nguyên viết:

    Tôi nghĩ rằng cách ứng xử của người đi học trước những nan đề xã hội tùy thuộc vào ba thành tố chính: cung cách suy nghĩ, trình độ học thuật, và lượng quan tâm đến những nan đề đó. Ba thành tố này có mối quan hệ ảnh hưởng hỗ tương lẫn nhau. Trong quá trình đào tạo và sinh hoạt, những người đi học thâu hoạch và trang bị cho mình các thành tố này với phẩm lượng khác nhau tuỳ vào hoàn cảnh cá nhân về bản thân, an sinh, kinh tế, xã hội, chính trị và ngay cả các quan hệ gia tộc, huyết thống.
    Khi người đi học ra ứng xử với đời và phục vụ xã hội, phẩm lượng của các thành tố này giúp giúp họ nhận ra chân-ngụy,thiện-ác và xấu-đẹp của sự việc quanh mình với một dãy những biến thái giữa những thái cực đó. Họ nhận ra một cách chủ quan để chọn phương cách hành xử đóng góp tối ưu (cũng chủ quan thôi) cho tương lai bản thân, gia đình và xã hội quanh mình.
    Vì lý giải sự việc như trên, tôi thiển nghĩ quan hệ gia tộc hay huyết thống chỉ là một trong rất nhiều yếu tố tác động ảnh hưởng đến việc thâu hoạch những suy tư, vốn học thuật và sự quan tâm đến xã hội và tiếp đó là phương cách ứng xử của người đi học trước những thãm trạng xã hội. Có lẻ vì vậy câu ‘con nhà tông không giống lông cũng giống cánh’ đúng nhiều trên phương diện di truyền qua thể xác, hình dạng nhưng về phương cách ứng xử của người trí thức trước những thãm trạng của xã hội thì gặp rất nhiều ngoại lệ như nhiều thí dụ trong các phản hồi. Ngoại lệ nhiều nhất khi nó được đem áp dụng cho thành phần trí thức vì vốn suy nghĩ, học thuật và sự quan tâm của họ rất nhiều nên có đầy đủ lý do, dữ kiện, lập luận để chất vấn, nghi ngờ hầu quyết định hành động hay không hành động trước một thãm trạng hay nan đề nào đó của xã hội. Bởi thế cho nên, thay vì “tiến nhanh tiến mạnh” như đa số người trong xã hội, chúng ta thường thấy thành phần trí thức hay tà tà “tiến chậm” rồi đôi khi “đứng dậy” rồi lại “ngồi xuống” để rồi “tiến lên không vững chắc cũng tiến”… Người đời hay chọc những trí thức về quê vô khu đấu tranh qua câu “không biết đấu tranh nên về quê đánh trâu bị trâu đánh không biết tránh đâu nên tiếp tục tranh đấu”.

  6. Trần Lâm viết:

    Guilt by Family Ties

    Trương Nhân Tuấn e ngại rằng câu chuyện ông kễ có thể đã lạc đề. TNT: “câu chuyện của tôi rõ là… … đi ra ngoài.” Nhưng thật ra Trương tiên sinh đã đi thẳng vào trọng tâm của vấn đề qua chi tiết rất đáng lưu ý dưới đây:

    “Má tôi gặp ba tôi, lúc đó là «thanh niên tiền phong» đi công tác ngang qua. Anh em chúng tôi sinh ra ở nhà quê, lúc đó vào thời ông Diệm. Do «lý lịch» không được minh bạch và có «quan hệ» không lành mạnh, ba tôi bị bắt về tội chính trị năm 1960.”

    Không biết chúng ta có được phép xem người cha của TNT như 1 nạn nhân của 1 nền công lý dựa trên quan niệm “Tử năng thừa phụ nghiệp → Tru di tam tộc” hay không?

    Trong một quốc gia văn minh Tây Phương, nơi mà hệ thống công lý hình sự (criminal justice system) được xây dựng trên cái mà ông Nguyễn Việt Thanh gọi là cái logic kiểu 1+1=2, có lẽ người cha của TNT không đến nỗi lâm vào vòng lao lý.

    Éo le thay: 1 người gốp công đánh đuổi người Pháp để anh em họ Ngô có thể thế thiên hành đạo tại Miền Nam lại bị chính Ngô Triều cho vào ngục!

  7. Nguyễn Mai Sơn viết:

    Ông Trần Văn Tích viết:

    Có lẽ cung cách suy nghĩ như thế này là lạc hậu, bảo thủ, hủ nho, thiếu khoa học, không “logic”. Nhưng tôi tin rằng những người chia sẻ cung cách suy nghĩ của tôi không hề có ai nuôi ý định xúc phạm ông Trần Hữu Dũng khi suy nghĩ như vậy; trái lại, tôi ngầm khâm phục ông ấy đã theo được lời gia huấn trên một khía cạnh nào đó và trong một chừng mực nào đó.

    Có thể có người chủ trương nhị vị Trần Hữu Nghiệp và Trần Hữu Dũng là hai cá nhân khác nhau, độc lập trong suy nghĩ và trong hành động; cho nên không thể bắc cầu giữa nhị vị. Tôi kính trọng cung cách lập luận thuần lý trí như thế. Nhưng mặt khác, tôi lại nghĩ rằng – trong trường hợp cụ thể chúng ta đang bàn – tình phụ tử chắc không thể hoàn toàn vô hiệu”.

    Ông Trần Văn Tích suy diễn, đánh giá vấn đề dựa chủ yếu vào tư duy kinh nghiệm. Có thể đây là sự ảnh hưởng của nghề nghiệp. “Cha nào con nấy” là câu tục ngữ phản ánh “tư duy kinh nghiệm” ít có tính duy lý, thiếu chặt chẽ, thiếu khả năng phân tích và phản biện, không theo kịp với tư duy khoa học. Vì vậy, tư duy kinh nghiệm thường có độ chính xác không cao… [phần trích trên ông Trần Văn Tích đã phần nào thừa nhận].

    Nhưng vì sao tư duy kinh nghiệm trong lịch sử lại làm tổn thương con người nhiều như vậy? Vì ít tính chính xác cao nên phần nhân đạo, nhân văn cũng bị kém đi. Trong lịch sử, có những quốc gia lớn khi đánh chiếm quốc gia nhỏ thường áp dụng chính sách tận diệt nòi giống, sát phu hiếp phụ… [cũng chỉ vì sợ “cha truyền con nối”]. Những cuộc thảm sát rùng rợn như tru di “tam tộc”, “cửu tộc” không kể nam phụ lão ấu cũng chỉ vì đẩy cái tư duy kinh nghiệm “cha nào con nấy” lên đỉnh.

    Tư duy kinh nghiệm là loại tư duy mà người cộng sản đã từng “dính mắc” vào một cách trầm trọng trong cải cách ruộng đất và ngay sau giải phóng. Tôi không bất ngờ gì với suy diễn [được coi như một phương pháp vô phương pháp] của ông Trần Văn Tích khi vợ chồng ông có thể “chống cộng đến mút mùa”. Có lẽ giới hạn “tam tộc”, “cửu tộc” [đối với cộng sản] cũng không thể chữa được “tư duy” này của ông vì đó là một điều mà ông từng tự hào, trong khi ông chưa có nhiều điều kiện để “phân loại” cộng sản.

    Chỉ e rằng những vấn đề nghiên cứu khoa học, lịch sử, xã hội, nhân văn lại cứ được đặt (y nguyên) dưới sự chỉ đạo của “tư duy kinh nghiệm” thì cuộc sống sẽ tiếp tục đi hết từ nhầm lẫn này sang nhầm lẫn khác.

    Thêm: Những hô hào “trả đũa”, “trả thù”, “trả miếng”… phần nào cũng dựa trên những suy diễn và tư duy kiểu này. Di lụy của nó là chiến tranh và hận thù dai dẳng.

  8. ngTamHuu viết:

    Chuyện ông bác sĩ Trần Văn Tích dịch cái chủ nghĩa lý lịch (mà tôi đóan là ông rất khinh bỉ) sang một tên Hán Việt (để ông ấy hồ hởi sử dụng), theo tôi, là một chuyện đọc cũng mắc cười, đáng dành cho mục talacu, nhưng không biết vì sao nó lại thuộc về:

    Chuyên mục: Chính trị – Xã hội
    Thẻ: Trần Hữu Dũng & Vai trò của trí thức

    [Ối giời, tên ông THD lại bị đặt cùng dòng với “trí thức”, thương thay!]

    Từ đó mọi chuyện đâm ra tồi tệ. Mong ban biên tập talawas thận trọng hơn khi đăng bài.

  9. Phạm Quang Tuấn viết:

    T. Phan Binh An nói: “Tôi không hiểu trong những bài nghiên cứu về sự biện ngôn khi viết lách, cái cách đưa ra lý lẽ đặc biệt kiểu ông Trần Văn Tích như trên sẽ được gọi bằng cái tên gì.”

    Riêng về luận cứ “cha tập kết”, tôi xem đi xem lại những danh sách fallacies mà không thấy cái “fallacy of parentage” này. Có lẽ người Tây phương phải chịu thua óc sáng tạo của Việt Nam.

  10. Arthur viết:

    Những câu tục ngữ đồng (hoặc gần) nghĩa với “Cha nào con ấy” trong tiếng Việt và tiếng Anh.
    I. Trong tiếng Việt:
    1. “Hổ phụ sinh hổ tử”;
    2. “Cha làm sao con hao hao làm vậy”;
    3. “Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh”;
    4. “Nòi nào giống ấy”;
    5. “Cây nào quả ấy”;
    6. “Nhìn quả biết cây”;
    7. “Rau nào sâu ấy”;
    8. “Thầy nào tớ/trò ấy”;
    II. Trong tiếng Anh
    1. “As the old cock crows, so does the young ones”;
    2. “As the tree, so the fruits” (“Such a tree, such fruit”);
    3. “As the twig bent, so the tree grows”;
    4. “Blood will tell”;
    5. “Breed will tell”;
    6. “Eagles do not hatch out doves”;
    7. “Like author, like book”;
    8. “Like children, like hen”;
    9. “Like father, like son” (“Like parents, like children”; “Such farther, such son”);

  11. T. Phan Binh An viết:

    Ai có theo dõi những bài của Trần Văn Tích trên talawas từ trước đến nay sẽ nhận ra trong bài viết này của ông một lối biện ngôn hết sức độc đáo. Trong mấy câu “góp ý” với bài của Trịnh Hữu Tuệ, ông khoe rằng ông biết rất rõ ông Trần Hữu Nghiệp thân phụ của ông Trần Hữu Dũng, biết đến độ thân thiết như bạn bè, và sở dĩ ông khoe như vậy chỉ cốt để “chia sẻ” cái “cách đánh giá” không mấy tích cực của ông Tuệ với ông Dũng về vấn đề dân chủ, nhưng lại được diễn giải theo cách cường điệu của ông, dựa theo cái câu nói bình dân gọi là “cha nào con nấy”!

    Thật sự lúc đó ông Tích chưa nói toẹt ra ý đó, nhưng dụng tâm của ông bộc lộ quá thô bạo nên đã bị một số thành viên trên diễn đàn phản ứng. Dương Danh Huy không chấp nhận cái “phương pháp suy diễn” từ người cha để đi tới kết luận về người con đơn giản như vậy. Trịnh Hữu Tuệ dù được ông Tích “chia sẻ” ý kiến, trong một bài trả lời chung cũng phản đối ông Tích về chuyện suy diễn này. Trước những phản ứng ấy, thay vì góp ý lại, ông Tích đã viết hẳn ra một bài, nói lòng vòng nhiều chuyện để giải thích ý kiến trên đây của ông.

    Ngoài việc cho rằng ông chẳng theo “phương pháp” nào cả, chỉ căn cứ vào những việc trông thấy quanh mình mà đưa ra nhận xét một cách “thoải mái” thôi, ông còn nói thêm rằng ông không hề có ý định “xúc phạm” gì ông Dũng cả mà ngược lại còn “ngầm khâm phục” ông ấy “đã theo được lời gia huấn trên một khía cạnh nào đó và trong một chừng mực nào đó” của thân phụ. Nhưng dù có quanh co như thế nào thì mục đích của ông Tích trước sau vẫn vậy, không ai có thể nhầm lẫn. Thân phụ ông Dũng đã là cộng sản thì ông Dũng có tỏ ra thân thiện với chế độ cộng sản thì cũng tự nhiên.

    Việc giả lả với ông Huy và ông Tuệ đồng thời quay ngoắt lại khen gia đình ông Dũng khiến người ta tưởng như ông Tích đã thay đổi thái độ với mọi người, biết tiếp nhận sự phê bình, tỏ ra bớt hằn học với những cán bộ cộng sản mà hễ có dịp là ông tìm cách đả kích một cách thích thú, nhưng đó chỉ là mánh lới. Thật sự thì ông làm bộ mềm mỏng như vậy chỉ để giữ vững ngọn cờ chống cộng thôi. Chẳng những chống cộng mà còn tự hào là người “chống cộng mút mùa”, có một bà xã “chống cộng hơn mút mùa” nữa!

    Ông Tích có chống cộng mút mùa hay hơn cả mút mùa là chuyện của ông. Ở đây tôi chỉ quan tâm đến cách cách biện ngôn của ông thôi. Khi hùng hổ, căng thẳng, khi xuống nước, giả lả, lúc nào ông Tích cũng tin rằng ông có thể lèo lái người đọc dễ dàng theo cái cách xoay sở của ông. Dễ dàng đến nỗi ông cứ tiếp tục “thoải mái” “không cần động não” sử dụng đến một thứ lý lẽ hết sức hồ đồ, gọi là “cha nào con nấy” áp dụng vào chính trị với những ví dụ nêu ra hết sức tuỳ tiện, mà “không cần động não” người ta có thể kê ra hàng loạt những ví dụ khác để phản biện.

    Tôi không hiểu trong những bài nghiên cứu về sự biện ngôn khi viết lách, cái cách đưa ra lý lẽ đặc biệt kiểu ông Trần Văn Tích như trên sẽ được gọi bằng cái tên gì. Một lối fallacy ba lăng nhăng chăng?

  12. Phạm Quang Tuấn viết:

    Thưa ông Phùng Tường Vân

    Về “Cha và con và hệ lụy chính trị”: Thái độ của Tây phương được coi là tiêu chuẩn hành xử văn minh: người cha chịu trách nhiệm về tư tưởng và việc làm của người cha, người con chịu trách nhiệm về tư tưởng và việc làm của người con, hai chuyện đó rạch ròi.

  13. Phạm Quang Tuấn viết:

    Thưa ông TV Tích

    Ông đã dùng sự “lười biếng động não” để tự biện hộ thì bàn cãi (tôi không dám nói “tranh luận” vì tranh luận thì cũng phải động não một tí!) chỉ mất thì giờ vô ích. Tuy nhiên, cũng xin trả lời ông một điều: Người Tây phương không bao giờ nói rằng cha của ông X là người thế này thế kia nên ông X có quan điểm như vậy. Đây là do tư duy Tây phương (hoặc tư duy của trí thức ở các nước văn minh nói chung) chứ không phải do sự khác biệt về ngôn ngữ.

    Việc ông TH Dũng công nhận là cha của ông tập kết không thành vấn đề, vì sự kém văn minh không ở chỗ đó mà ở chỗ suy diễn vu vơ.

  14. Phùng Tường Vân viết:

    “Cha và con và hệ lụy chính trị”

    Tôi nhớ đến trường hợp gần đây khi bàn về việc xuất bản các “toàn tập”, di cảo… của các nhà văn đã quá cố, trong đó có những “toàn tập” mà lại bị lược bỏ khá nhiều những bài viết, tham luận… vì những lý do chính trị nhất thời mà nay cho xuất hiện lại thì rất bất lợi cho uy tín của người đã khuất, GS Nguyễn Huệ Chi có nêu lên nỗi băn khoăn của chính ông về một số bài viết của tiên nghiêm: Học giả Nguyễn Đổng Chi, chính vì vậy mà một “Nguyễn Đổng Chi toàn tập” vốn là điều rất mong đợi của quần chúng văn học vẫn chưa ra đời được. Tôi hết sức khâm phục sự thẳng thắn, cương trực và can đảm ấy.

  15. Dương Danh Huy viết:

    Bác Trần Văn Tích


    Tất cả vấn đề, theo thiển nghĩ, nằm ở cái giới hạn n do ông Dương Danh Huy chỉ ra. Từ chủ nghĩa lý lịch đến buộc tội, định kiến, kỳ thị đều vượt quá n, hẳn chúng ta đều đồng ý như thế. Nhưng trường hợp cụ thể THN-THD có vượt quá n không, khi một số người – nhân đọc ông Trịnh Hữu Tuệ – cho rằng ông THN đã tham gia tập kết thì ông THD có suy nghĩ rằng chế độ hiện nay trong nước có thể cải thiện cũng là điều dễ hiểu? Phải chăng như vậy đã là định kiến, kỳ thị, thậm chí buộc tội? Tôi e rằng không phải vậy mà chỉ là chuyện suy nghĩ theo lẽ thường trong đời thường.

    Trong họ hàng tôi có một số trường hợp 2 anh em theo 2 phe. “Cha nào con nấy” nói gì về quan hệ giữa “cha họ ủng hộ phe nào” và “các con ủng hộ phe nào”?

    Và trong họ hàng tôi cũng có người tập kết, nhưng con cái họ rất bất mãn với chế độ.

    Tôi thấy “Cha nào con nấy” không đủ để suy diễn về ông THD.

    Thứ nhất, chưa ai chứng minh được rằng cái statistical association đó lớn đủ để suy diễn cho cá nhân. Đại khái, người có cha tập kết cũng có thể cho rằng chế độ không cải thiện được.

    Thứ nhì, có vô số lý do khác có thể làm cho ông THD có quan điểm của ông ấy. Chưa ai chứng minh được là việc bố ông ấy tập kết có vai trò gì, những lý do khác có vai trò gì trong việc ông ấy chọn quan điểm của ông ấy. Đại khái, người không có cha tập kết cũng có thể cho rằng chế độ có thể cải thiện được.

    Vì vậy, tôi cho rằng áp dụng “Cha nào con nấy” để suy diễn từ việc cha ông THD tới kết luận “không ngạc nhiên” là đi xa hơn logic và khoa học cho phép, là một định kiến, 1 sự kỳ thị.

    Điều đó có thể là lẽ thường trong đời thường, nhưng chúng ta nên hớng về cái gì khá hơn. Thí dụ như khi phê phán quan điểm chính trị, có lẽ ít khi báo chí nghiêm túc Âu Mỹ viết, “Cha ông X là, cho nên không ngạc nhiên…”

1 2 3
  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...