talawas blog

Chuyên mục:

Hiền Minh – Sản xuất phim “thú tội”: Kinh nghiệm Iran

25/08/2009 | 1:39 sáng | 1 phản hồi

Tác giả: Hiền Minh

Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ: > >

Nhìn theo góc độ luật pháp phương Tây hiện đại, sự thú tội của phạm nhân, và được bố cáo rộng rãi cho quần chúng, trước khi có phiên tòa diễn ra, là không có giá trị pháp lý. Ngay cả luật pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, trong cố gắng “hòa nhập”, cũng công nhận nguyên tắc về quyền được coi là vô tội khi chưa bị tòa án buộc tội. Nhưng cứ quan sát các tranh luận từ các vụ “thú tội” gần đây, trên các forum và trang mạng trong đó talawas, thấy rõ là các vụ “đấu tố trên truyền hình” vẫn có tác động tâm lý mạnh mẽ tới mức nào. Vì thế, phương pháp này vẫn còn được nhiều chính phủ sử dụng, không chỉ riêng Việt Nam.

Điều này có lịch sử lâu đời của nó. Ngay ở châu Âu thời tiền hiện đại, những vụ thú tội công khai được xem là dấu hiệu chân thực của tội lỗi, ăn năn và cố gắng xin cứu rỗi. Các vụ xử phù thủy thế kỷ 16-17 đòi hỏi phải có lời thú tội – thường có được sau các thủ thuật tra khảo tàn nhẫn. Như lời của hai sử gia khi viết về các vụ săn phù thủy ở Âu châu, “công lý đòi hỏi chỉ khi nào đã bị buộc tội bởi chính lời thú nhận của mình, thì các phù thủy mới có thể bị tử hình”[i]. Logic này lại được kéo sang thế kỷ 20, tại các nước cộng sản. Nikolai Bukharin – người bị Stalin thanh trừng và xử bắn năm 1938 – nói trong bài phát biểu cuối cùng trước tòa: “Sự tự thú của bị cáo là nguyên tắc pháp luật của thời Trung cổ.”

Sang đến 20 năm cuối của thế kỷ 20, một nước phi cộng sản nhưng cũng được thống trị bằng một ý thức hệ độc đoán, Iran, có thể lại là quốc gia áp dụng nhiều nhất và hoàn hảo nhất việc kết án bằng những lời nhận tội, được quay thành video. Nền Cộng hòa Hồi giáo, được Ayatollah Ruhollah Khomeini thành lập sau cuộc cách mạng, đã vượt mặt cả Stalin và Mao trong việc dùng video và truyền hình để công bố lời thú tội của những kẻ “phản loạn”.

Trong tác phẩm phân tích “những lời thú tội bị tra khảo”, sử gia chuyên về Iran, Ervand Abrahamian, nhận xét:

“Mặc dù các xã hội khác, như Hoa Kỳ giai đoạn chủ nghĩa McCarthy, cũng quan tâm các vụ nhận tội công khai, nhưng không xã hội nào vượt mặt Iran, Nga thời Stalin, Trung Quốc thời Mao, và châu Âu thời đầu hiện đại trong việc sử dụng một cách hệ thống.” [ii]

Như Abrahamian giải thích, những lời thú tội và xin tha thứ sẽ có hiệu quả nhất khi quần chúng chia sẻ hai tâm trạng. Thứ nhất, họ cảm thấy Tổ quốc đang bị thế lực bên ngoài đe dọa, cấu kết với kẻ thù ngay trong nước. Thứ hai, quần chúng phải không biết gì về sự chuẩn bị công phu trước khi sô diễn ra mắt. Họ xem lời nhận tội gắn với sự thật và đạo đức – chứ không phải với đe dọa hay tra tấn. Vì thế, những lời thú tội phải thật trơn tru, mạch lạc, nhấn mạnh sự tự nguyện và bộc lộ mưu đồ phá hoại của thù trong giặc ngoài.

Cuốn sách của Abrahamian mô tả lại thời kỳ “khủng bố” thập niên 1980, khi Cộng hòa Hồi giáo Iran vừa phải đối phó với “Đại Quỷ Hoa Kỳ”, “Tiểu Quỷ Anh” và “Quỷ Nga”, lại vừa phải dẹp yên các nhóm đối lập trong nước, đặc biệt là phe cộng sản. Đây cũng là lúc mà các video nhận tội được sử dụng triệt để.

Phần mô tả dưới đây dựa vào tài liệu của Ervand Abrahamian.

Thủ tục

Sau phần thẩm vấn sơ bộ (mà đôi khi được bỏ qua), tù nhân được dẫn vào phòng hỏi cung chính, nơi sẽ tiến hành quay video. Câu hỏi chủ chốt, được lặp đi lặp lại từ đầu cũng như về sau, là: “Anh/chị có đồng ý trả lời phỏng vấn [mosahebeh] hay không?” Một người tù kể lại lúc gặp mặt, người hỏi cung gạt hồ sơ của anh ta sang bên, chỉ hỏi: “Anh có đồng ý phỏng vấn không?”[iii]

Để tù nhân khuất phục, tra tấn thường được sử dụng. Có thể là đánh bằng roi, không cho ngủ, treo lên trần nhà, bẻ tay, nhấn nước… Có người bị buộc phải chứng kiến – hoặc thậm chí trực tiếp tham gia vào – các buổi hành quyết. Có người bị bịt mắt, ngồi im trong phòng biệt giam suốt 17 giờ liền, chỉ có hai lần được nghỉ – mỗi lần 15 phút – để ăn và đi vệ sinh. Những trò này có thể kéo dài vài tháng, cho tới khi người tù đồng ý “trả lời phỏng vấn”. Abbas Amir-Entezam (1933-), cựu phó Thủ tướng trong chính phủ đầu tiên của Iran sau cuộc cách mạng Hồi giáo 1979, bị kết án chung thân năm 1981 với tội danh làm gián điệp cho Mỹ. Trong các lá thư được tuồn ra ngoài năm 1994-95, ông thề rằng trong 16 năm ngồi tù, ông tận mắt chứng kiến “hàng trăm” người chết hoặc phát điên. Ông kể: “Suốt nhiều tháng, tù nhân bị cho vào các quan tài kích cỡ 50x80x140 cm. Năm 1984, 30 người nằm trong các quan tài như thế. Một số kẻ phát điên.”

Cuộc phỏng vấn, khi đã diễn ra, trở thành sự mặc cả. Kẻ hỏi cung hiểu rằng lời khai phải đáng tin thì mới thuyết phục: những tội danh phóng đại và thứ ngôn ngữ “nhét vào mồm kẻ khác” sẽ khiến sự “ăn năn hối cải” trở thành vô dụng. Mỗi bản khai lại phải được “đo ni đóng giày”. Vì thế, an ninh đồng ý để các nạn nhân tự viết lời khai. Về phần mình, tù nhân hiểu rằng nếu họ tự nhận những tội danh nghiêm trọng, họ có thể lên đoạn đầu đài. Nếu “ăn năn” quá đỗi, họ sẽ mất hết uy tín và tương lai chính trị.

Khi đã thương lượng xong, an ninh cung cấp cho người tù phần mào đầu và kết luận soạn sẵn nhưng để trống phần giữa. Đây là dịp để các nạn nhân có thể suy nghĩ mình sẽ viết gì để không tự sát về mặt chính trị. Một số người, nếu đủ khôn ngoan và tỉnh táo, sẽ viết những lời ăn năn chung chung mà không cụ thể.

Trong phần mào đầu, nạn nhân ca ngợi Khomeini là Bậc Lãnh tụ Tối cao, Nhà Lãnh đạo Vĩ đại của Cách mạng, Người Sáng lập Nền Cộng hòa. Nó cũng nhấn mạnh những lời họ viết hoàn toàn tự nguyện.

Phần kết luận cảm ơn các giám thị trại giam đã cho người tù cơ hội học hỏi, tranh luận tư tưởng để nhìn ra đường sáng. Người tù xin cho có cơ hội để phụng sự Cuộc Cách mạng Hồi giáo và nhân dân Iran. Họ hy vọng khi đã ăn năn hối cải, họ sẽ tìm thấy sự tha thứ, cứu rỗi và được cộng đồng chấp nhận hòa nhập trở lại. Nhưng nếu Bậc Lãnh tụ Tối cao không tha thứ, điều đó cũng dễ hiểu vì tội của họ quá nặng nề.

Nếu phần đầu và kết là ngôn ngữ tuyên truyền tích cực cho chính thể, trọng tâm chính của lời khai chứa đầy những lời lên án phe đối lập nói chung và tổ chức của kẻ sám hối nói riêng. Ở phần này, mỗi người một vẻ. Ngôn ngữ của kẻ bảo hoàng sẽ khác một nhà tranh đấu sinh viên. Lời khai của một chiến sĩ Hồi giáo Mojahedin phải khác lời của một kẻ Marxist, hay người của Đảng Cộng sản Tudeh.

Các “sô diễn” được quay trong nhà tù lớn nhất và khét tiếng nhất của Iran, trại Evin. Không chỉ có kiểu quay thông thường (một tù nhân trước camera), chính thể còn tổ chức các mizegerds (thảo luận bàn tròn), goftogus (đối thoại) và monazerehs (tranh luận). Ở các buổi “thảo luận”, khán giả cũng chính là các đồng phạm trong trại. Một giám thị làm người dẫn chương trình, giới thiệu các vị “khách đại diện cho các nhóm phản cách mạng”. Các vị “khách” tới đây hoàn toàn tự nguyện, sẽ trình bày tội trạng của họ và trả lời câu hỏi từ khán giả. Những “sô diễn” như thế được phát trong chương trình hai giờ mỗi tuần vào giờ cao điểm truyền hình đầu thập niên 1980. Chúng cũng được phát qua radio, và nội dung lại được phổ biến rộng rãi cho báo in.

Người cộng sản thú tội

Một “vở tuồng” điển hình do chính thể dàn dựng là sự kiện hai lãnh đạo cộng sản được đưa lên truyền hình đúng ngày Quốc tế Lao động năm 1983.

Đảng Cộng sản Iran, Đảng Tudeh, thành lập năm 1941 và đã bị chế độ quân chủ Iran đàn áp ngay từ thập niên 1950. Sau cuộc Cách mạng Hồi giáo 1979, Đảng Tudeh và các nhóm cánh tả, lần đầu tiên sau hàng chục năm, được cho phép tham gia bầu cử. Nhưng mâu thuẫn nhanh chóng bùng nổ. Đầu năm 1983, chính quyền bắt khoảng 200 đảng viên cộng sản. Trong số này có Noureddin Kianouri, chủ tịch Đảng, và Mahmud Behazin, chủ tịch Hội Nhà văn Iran. Hai tháng sau, đúng ngày 01/05, chính quyền đưa hai nhân vật này lên truyền hình để thú tội. Các sô diễn tương tự với những đảng viên cộng sản còn lại sẽ tiếp tục kéo dài đến năm 1984, khi người đồng sáng lập Đảng, Ehsan Tabari, cũng lên truyền hình sỉ vả cả đoạn đời 50 năm của ông này đi theo chủ nghĩa Marx[iv].

Vụ thú tội của các đảng viên Tudeh được chính quyền làm rầm rĩ hơn tất cả các vụ bắt đối lập khác. Lý do dễ hiểu là vị Lãnh tụ Tối cao xem chủ nghĩa cộng sản là đối thủ ý thức hệ chính của Hồi giáo. Khác với chủ nghĩa dân tộc hay chủ nghĩa bảo hoàng, chủ nghĩa cộng sản vẽ ra được một tương lai lý tưởng, và lý giải cả quá khứ lẫn hiện tại một cách đầy “khoa học”. Thật là một sự kiện lớn khi các lãnh đạo của Đảng sẵn sàng thú tội thay vì hy sinh như những nhà cách mạng chân chính!

Behazin, chủ tịch Hội Nhà văn và là người từng dịch tác phẩm của văn hào Sô-viết Sholokhov, mở đầu phần nhận tội. Ông nói trong suốt quá trình lịch sử, ngay từ Cuộc Cách mạng Hiến pháp 1905, người cộng sản đã phản bội nhân dân Iran. Ông nói chủ nghĩa Marx không có tương lai ở Iran vì nó chỉ đem lại khẩu hiệu sáo rỗng và vì “Hồi giáo, với chính sách “Không Đông cũng chẳng Tây”, có thể bảo vệ Iran trước chủ nghĩa đế quốc”

Chủ tịch Kianouri tiếp lời, rằng phong trào cộng sản mắc bốn thứ bệnh: phụ thuộc, ý thức hệ nước ngoài, tự thần thánh hóa, và không hiểu gì về Iran. Về tội thứ nhất, ông nhận “chúng tôi là đầy tớ chứ không phải là đồng chí của Đảng Cộng sản Liên Xô”. Tội thứ hai khiến Đảng “tìm cách giải quyết các vấn để của Iran bằng chủ nghĩa Marx – một ý thức hệ không phù hợp”. Tội thứ ba khiến Đảng đấu đá nội bộ triền miên: “Lãnh đạo Đảng chúng tôi, giống như phần còn lại của giới trí thức Iran, bị sa đọa vì cái Tôi và sự ích kỷ”. Căn bệnh thứ tư khiến các đảng viên “biết về châu Âu nhiều hơn Iran. Chúng tôi không biết công nhân và nông dân nước ta nghĩ gì vì chúng tôi không thèm nghiên cứu lịch sử của chính mình”. Kianouri chế giễu tin đồn “của các viên chức nước ngoài” rằng ông đã bị đánh thuốc. “Tôi muốn cảm ơn nhà chức trách vì sự đối xử nhân đạo.” Cho dù trong cả buổi phát hình, tay của Kianouri đặt dưới bàn: ông bị đánh gãy tay trong thời gian chuẩn bị “vở tuồng”.

Không lâu sau buổi phát hình, chính quyền cấm Đảng Tudeh hoạt động vì “làm gián điệp cho nước ngoài” và “tàng trữ vũ khí để lật đổ Nền Cộng hòa Hồi giáo”. Và liên tục từ tháng Năm tới tháng Chín 1983, tám ủy viên trung ương khác của Đảng Tudeh lần lượt lên truyền hình, nhận rằng mình đã “phản quốc”. Các màn diễn solo này được nối tiếp bằng cuộc “thảo luận bàn tròn” của 17 lãnh đạo Đảng, được phát trên truyền hình thành ba phần, mỗi phần kéo dài 90 phút.

Cũng vẫn được quay trong nhà tù Evin, bộ phim chiếu cảnh những người này ngồi dưới các biểu ngữ “Đả đảo Liên Xô”, “Đả đảo Mỹ”… Trước mặt họ là microphone và ly nước, giống như đang ở trong một cuộc họp báo. Trong số 17 người này, có bảy người đã lên tivi trước đó, gồm cả Chủ tịch Đảng Kianouri. 10 người còn lại cũng ở cấp ủy viên Trung ương Đảng.

Dẫn chương trình lần này là đảng viên cộng sản Amoui, nổi tiếng vì từng ngồi tù 24 năm. Ông xin tha thứ cho toàn bộ những vị tham dự, và nói “chủ nghĩa Marx đã không bắt rễ được trong quần chúng Hồi giáo”. Những người còn lại lần lượt tự giới thiệu bản thân, và nhấn mạnh sự có mặt của họ là tự nguyện. Kianouri một lần nữa khẳng định sự thay đổi quan điểm của ông không phải vì tra tấn mà vì “bắt gặp sự thật trong tù”. Reza Sheltouki, một sĩ quan không quân bị chế độ quân chủ tống giam từ 1954 tới 1978, nói cả cuộc đời, ông đã đọc nhầm sách. “Iran và chủ nghĩa Marx-Lenin khác nhau về mọi mặt – về ý thức hệ, tư tưởng, tâm lý, xã hội học và cách sống.”

17 người tham dự sau này gặp số phận khác nhau. Chủ tịch Đảng, Kianouri, tiếp tục bị giam rồi quản thúc tại gia cho đến ngày qua đời năm 1999. Ông còn kịp cho in hồi ký – với sự cho phép của nhà chức trách – nhưng không nhắc gì về những trải nghiệm trong tù. Có người được thả và sau này mở nhà xuất bản. Nhưng chín người trong số này bị tử hình vào năm 1988.

Bổn cũ soạn lại

Tác giả Ervand Abrahamian khép lại cuốn sách bằng nhận xét, bước sang thập niên 1990, chính thể Iran nhận ra rằng các sô diễn trên tivi nay trở thành “phản tác dụng”. Quần chúng và giới trí thức không còn đánh đồng các vụ nhận tội công khai với sự thật, mà gắn chúng với sự tra tấn tàn nhẫn. Tác giả viết về các sô diễn:

“Thay vì chính thống hóa những kẻ nắm quyền, chúng lại có thể mang tính lật đổ. Thay vì tập trung chú ý vào phe đối lập, chúng nhắc người dân về đặc điểm khủng khiếp của chính thể. Thay vì chia rẽ đối lập, chúng giúp họ đến với nhau – nếu không chính thức, thì ít nhất cũng ở trong sự lên án chung đối với các màn nhận tội bắt buộc và điều kiện trại tù khắc nghiệt. Thay vì nêu bật điểm yếu của đối lập, chúng làm người ta chú ý tới chính thể – đặc biệt là các phương pháp sản xuất các sô diễn.”[v]

Nhưng nhận xét này có vẻ không còn đúng khi ta chứng kiến những gì diễn ra gần đây, sau các vụ biểu tình phản đối kết quả của cuộc bầu cử Tổng thống Iran ngày 12/06. Đầu tháng Tám, chính quyền đem hơn 100 người ra xử với cáo buộc tổ chức các cuộc biểu tình. Ít nhất bốn nhân vật có tiếng – bao gồm cả một cựu phó Tổng thống – được chiếu cảnh thú tội trên truyền hình. Nhà nước công bố đoạn video, trong đó Mohammad-Ali Abtahi, cựu phó Tổng thống dưới thời Mohammad Khatami, khai nhận đã âm mưu làm “đảo chính nhung” để hạ bệ Tổng thống đắc cử, Ahmadinejad.[vi]

Ở cuối thập niên 1990, Ervand Abrahamian cho rằng ít người Iran nào còn tin rằng thế lực nước ngoài sắp sửa đánh chiếm đất nước. “Iran đã sống qua cả khủng hoảng con tin và cuộc chiến Iraq; Liên Xô đã sụp đổ; và Hoa Kỳ không thể thay đổi hướng đi của cuộc cách mạng.” Nhưng có thuyết phục được ai hay không, thì chính thể hiện nay có vẻ vẫn cho rằng lá bài “đế quốc nước ngoài” còn xài được. Khi lôi hơn 100 người ra xử đầu tháng Tám, truyền hình Iran chiếu cả cảnh công dân Pháp, cô Clotilde Reiss, bị tố cáo làm điệp viên và xin lỗi “lẽ ra không nên tham gia các hoạt động phi pháp”[vii]. Một nhân viên của Sứ quán Anh, Hossein Rassam, cũng được truyền thông Iran loan tin đã “nhận tội”[viii]. Có tờ báo Iran chạy tít: “Sứ quán Anh, đại bản doanh của đảo chính”. Một người khác, khi ra tòa, khai rằng tình báo Mỹ đã cài cắm người vào các đảng và trường đại học để gây bất ổn cho cuộc bầu cử[ix]. “Yếu tố nước ngoài” lại được dùng để khuyến khích người dân tin rằng đất nước đang lâm nguy. Có liên quan gì không trong bối cảnh Iran cảm thấy bị quốc tế, do Mỹ dẫn đầu, bao vây để triệt phá “quyền không thể chối cãi” có năng lượng hạt nhân? Nghĩ cho cùng, đấu tố trên truyền hình là một phần biểu hiện của một chính thể, bị ám ảnh về sự lật đổ, sẵn sàng dùng bổn cũ soạn lại để tự vệ.

© 2009 Hiền Minh

© 2009 talawas blog


[i] A. Kors và E. Peters, Witchraft in Europe: A Documentary History (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1995), trang 175.

[ii] Ervand Abrahamian, Tortured Confessions: Prison and Public Recantations in Modern Iran (Berkeley: University of California Press, 1999)

[iii] Sách đã dẫn, trang 139

[iv] http://en.wikipedia.org/wiki/Tudeh_Party_of_Iran

[v] Sách đã dẫn, trang 227

[vi] http://www.ft.com/cms/s/0/f4f1f5e6-7fc3-11de-85dc-00144feabdc0,dwp_uuid=be75219e-940a-11da-82ea-0000779e2340.html

[vii] http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-iran-academic17-2009aug17,0,49573.story

[viii] http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/middle_east/article6789373.ece

[ix] http://www.payvand.com/news/09/aug/1071.html

Bình luận

1 phản hồi (bài “Hiền Minh – Sản xuất phim “thú tội”: Kinh nghiệm Iran”)

  1. Trích từ tiểu thuyết “1984” của George Orwell theo bản dịch của Phạm Minh Ngọc tại http://www.talawas.org/talaDB/suche.php?res=2747&rb=08

    ——————

    “Đối với anh”, O’Brien nói, “địa ngục là chuột cống”
    (…)
    “Đau đớn không”, hắn ta bảo, “đôi khi chưa đủ”. Có những người chịu được đau đớn cho đến tận lúc chết. Nhưng mỗi người đều có một cái gì đó không thể chịu đựng được, không thể hình dung được. Dũng cảm hay là hèn nhát không thành vấn đề. Khi đang rơi từ trên cao xuống mà anh nắm lấy sợi dây thì đấy không phải là hèn. Nếu vừa trồi lên khỏi mặt nước mà anh hít thở ngay thì đấy không phải là hèn. Đấy chỉ là bản năng, không cưỡng lại được. Chuột thì cũng vậy thôi. Anh không chịu được chuột. Đấy là sức ép, ngay cả nếu muốn, anh cũng không thể kháng cự được. Anh sẽ làm tất cả những gì người ta đòi hỏi.”

    “Nhưng họ cần gì? Cần gì? Làm sao tôi có thể làm nếu tôi không biết đấy là cái gì?”
    (…)
    O’Brien vừa nâng cái lồng lên, vừa ấn một cái gì đó ở bên trong. Một tiếng tách đanh gọn vang lên. Winston giật mạnh. Không ăn thua, mọi chỗ, ngay cả đầu cũng bị buộc chặt vào ghế rồi. O’Brien đưa cái lồng lại gần hơn. Bây giờ nó chỉ còn cách mặt Winston dưới một mét.

    “Tôi đã ấn cái đòn bẩy thứ nhất”, O’Brien bảo. “Kết cấu cái lồng thì anh biết rồi đấy. Cái mặt nạ sẽ chụp kín mặt anh, không thể nào ra được. Khi tôi ấn cái đòn bẩy thứ hai thì cửa lồng sẽ được nâng lên. Chuột đói sẽ lao đến như tên bắn. Anh đã nhìn thấy chuột nhảy chưa? Chúng sẽ nhảy thẳng vào mặt anh và bắt đầu gặm. Đôi khi chúng tấn công mắt trước. Đôi khi chúng cắn thủng má và xơi lưỡi.”

    Cái lồng được đưa lại gần hơn, chỉ chút nữa là nó sẽ trùm lên mặt. Winston nghe thấy những tiếng rít chói tai, dường như ở phía trên đầu. Nhưng anh vẫn gồng mình lên để chống lại cơn hoảng loạn. Nghĩ, nghĩ, ngay cả khi chỉ còn một phần trăm giây… thì nghĩ vẫn là hi vọng duy nhất. Mùi hôi hám, mốc meo của lũ chuột đập ngay vào mũi. Cơn buồn nôn dâng lên nghẹn cổ, anh gần như ngất đi. Mọi thứ đều trở thành đen. Anh biến thành một con vật điên khùng, gào thét trong một sát na. Nhưng anh đã vùng thoát ra khỏi bóng đen bằng cách bám vào một ý nghĩ. Chỉ có một cách, một cách duy nhất để tự cứu mình. Phải đặt một người khác, một cơ thể khác vào giữa anh và lũ chuột.
    (…)
    Cái mặt nạ đã úp vào anh. Sợi dây thép cọ vào má. Và sau đó… không, không thoát được, chỉ còn hi vọng, một chút hi vọng mong manh. Muộn quá rồi, có thể là muộn quá rồi. Nhưng anh chợt hiểu rằng trên thế giới này chỉ còn một người duy nhất để cho anh đẩy cái đòn trừng phạt này sang, chỉ còn một cơ thể để anh có thể nhét vào giữa anh và lũ chuột. Anh điên cuồng gào lên, liên tục.

    “Đem cho Julia! Đem cho Julia! Không phải tôi! Julia! Tôi không quan tâm, muốn làm gì với cô ấy thì làm. Xé toạc mặt cô ấy, lột đến tận xương. Không phải tôi! Julia! Không phải tôi!”

    Anh ngã ra đằng sau, ngã vào khoảng không sâu thẳm, xa hẳn lũ chuột. Anh vẫn bị trói chặt vào thành ghế, nhưng anh đã rơi qua nền nhà, qua những bức tường, qua đất, qua biển, qua không gian, rơi vào khoảng không trong vũ trụ, vào khoảng không giữa các vì sao, xa, xa mãi bầy chuột. Anh đã cách chúng cả năm ánh sáng, nhưng O’Brien vẫn đứng bên cạnh. Vẫn còn thấy thanh thép lành lạnh cọ vào má. Anh chợt nghe thấy một tiếng tách nữa, tiếng động như truyền qua đêm đen bao phủ xung quanh và anh hiểu rằng đấy là tiếng đóng cửa cái lồng chứ không phải mở.

    VI

    (…)
    “Chúng không thể chui vào bụng anh được” – Julia bảo. “Những việc xảy ra với anh ở đây sẽ là vĩnh viễn” – O’Brien đã nói như thế. Đúng như thế. Có những việc, do chính ta làm và rồi sau đó ta không thể nào hồi phục lại được nữa. Một cái gì đó đã chết ở trong lòng: đã chai lại, đã bị đốt cháy hết rồi.

    (…)

    “Em đã phản bội anh”, cô bảo.

    “Anh đã phản bội em”, anh cũng nói.

    Một lần nữa cô lại nhìn anh, cái nhìn vẫn đầy ác cảm như cũ.

    “Có lúc”, cô nói tiếp, “người ta doạ bằng những cái mà ta không thể chịu đựng được, ta không thể tưởng tượng là lại có thể như thế. Và ta nói: ‘Đừng làm thế với tôi, hãy làm với người khác, với người này… người này’. Sau này có thể ta sẽ giả vờ rằng đấy chỉ là giả, ta nói thế là để họ dừng tay, chứ ta không có chủ ý thế. Nhưng không phải vậy. Lúc đó ta chủ ý như thế. Ta nghĩ rằng không còn cách nào khác, đấy là lối thoát duy nhất. Ta muốn họ làm điều đó với người kia. Người kia có bị đau khổ thì cũng mặc xác nó. Ta chỉ còn nghĩ đến cá nhân mình thôi.”

    “Ta chỉ nghĩ đến cá nhân mình thôi”, anh lặp lại.

    “Và sau đó thì tình cảm của ta không thể nào còn được như xưa nữa.”

    “Đúng thế”, anh nói, “không thể nào còn được như xưa.”

    Không còn gì để nói nữa. Gió ép bộ đồng phục vào sát người. Im lặng trở nên nặng nề, cũng không thể ngồi thêm được nữa vì lạnh quá. Cô bảo phải đi ngay mới kịp chuyến tầu điện ngầm và đứng lên.

    “Chúng ta phải gặp nhau một lần nữa”, anh nói.

    “Vâng”, cô bảo”. “Chúng ta phải gặp nhau lần nữa.”

    (…)

    “Lúc đó ta có chủ ý như thế”- Julia đã nói như vậy. Anh cũng có chủ ý như thế. Anh không chỉ nói điều đó, anh muốn điều đó. Anh muốn họ đưa cô chứ không phải anh cho lũ…

    Có những nốt nhạc lạ xen vào bản đang phát trên màn vô tuyến. Những nốt rè rè, khủng bố, những nốt nhạc vàng. Sau đó – có thể chuyện đó không xảy ra đâu, có thể đấy chỉ là sự hồi sinh của kí ức khi nghe thấy những âm thanh quen thuộc mà thôi – một giọng cất lên:

    Dưới bóng cây dẻ này
    Tôi bán anh và anh bán tôi.

    Mắt anh đẫm lệ. Người hầu bàn vô tình đi ngang. Nhận thấy li của anh đã cạn, anh ta mang chai rượu tới và rót đầy.

  • talawas - Lời tạm biệt

    Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam... đọc tiếp >>>

  • Phản hồi mới nhất của độc giả

    talawas blog: Cảm ơn tất cả! Tạm biệt và mong ngày ...
    Trung Thứ: Trích: „Ngoài ra, việc duy trì nhóm khởi...
    Hà Sĩ Phu: LỜI TẠM BIỆT: Buông lơi “một...
    Phùng Tường Vân: Dục Biệt Nhung Dục (Trung Đường) có ...
    Hoài Phi: Chỉ còn vài phút thôi là talawas chính th...
    Hà Sĩ Phu: @ixij Bạn ixij đã gõ đúng chỗ tôi c...
    P: Kính gửi hai bác Lê Anh Dũng và Trung Thứ...
    Hoangnguyen: Không biết những dòng chữ này còn kịp ...
    Trần Quốc Việt: Dear Talawas, Thank you! You're gone now but I ...
    Nguyễn Ước: Xin lỗi. Tôi hơi bị nhớ lầm vài chữ t...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Thời giờ cũng đ...
    Trần Quốc Việt: Hành trang rời Talawas: Live Not By Lies ...
    Hoà Nguyễn: Qua bức thư hết sức nhã nhặn, lịch s...
    Trần Việt: Ôi, nếu được như bác Hữu Tình hình du...
    ixij: Không được tham gia trả lời 3 câu hỏi ...
    Lâm Hoàng Mạnh: Đốt Lò Hương Cũ. Mượn thơ của Th...
    P: Cũng xin góp thêm một bài mới biết :D ...
    Lê Tuấn Huy: Xin gửi anh VQU, TV và những người quan t...
    Khiêm: Cảm ơn nhà văn Võ Thị Hảo đã thực hi...
    Phùng Công Tử: Bị bắt cũng đáng! Vào blog của CoigaiDoL...
    Phùng Công Tử: Nô lệ của văn hóa Trung Quốc: Đi hỏ...
    classicalmood: Bài viết có một số điểm tích cực nh...
    Thanh Nguyễn: Đọc những con số thống kê trong bài vi...
    Phùng Tường Vân: Vĩ Thanh tiễn chị Hoài Thế sự mang ...
    Tiêu Kiến Xương: ĐBA mượn lời ông bác nông dân: "Nói gì...
    dodung: "Sóng lớp phế hưng coi đã rộn......
    Camillia Ngo: Chín năm, một quãng đường dài, Bóng ng...
    Camillia Ngo: Một dân tộc u mê, hèn kém tột độ mớ...
    Thai Huu Tinh: Thưa các bác Trần Việt, Quốc Uy, Tuấn H...
    Phùng Tường Vân: " Thứ nhất, nói mọi thứ đều thối ná...
    Nguyễn Ước: Tôi không vào được Phản hồi bên bài C...
    Tôn Văn: Tiếp theo „Lời tạm biệt“ Câu hỏi...
    Trần Việt: Công bằng mà nói một cách ngắn gọn, Gs...
    Phùng Công Tử: Và gần đây tôi cảm thấy hơi phiền hơ...
    Bùi Xuân Bách: Việc talawas ngừng hoạt động tuy có là ...
    Nguyễn Chính: Gửi chị Phạm Thị Hoài và Ban Biên tập...
    Lê Tuấn Huy: Việc cảnh giác, tôi đã nói đến. Tôi t...
    vuquocuy: - Tác giả Lê Tuấn Huy đã phát hiện rấ...
    Hạnh Đào: Hơn tuần nay, tôi ngần ngại không muốn ...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Lê Anh Dũng: Bravo ý tưởng tuyệt vời của Arthur, ...
    Thanh Nguyễn: Chào chị Hoài, Cảm ơn tâm huyết và nh...
    Thanh Nguyễn: Cảm ơn ý kiến của anh Hoàng Ngọc Tuấn...
    Hà Minh: Cuộc vui nào cũng phải đến lúc tàn, (al...
    P: Xin có lời cảm ơn gửi đến những ngư...
    Nguyễn Đình Đăng: Tôi lợi dụng chính phản hồi của mình ...
    Arthur: Có nên đề nghi BBT Talawas chơi/hát lại b...
    Phùng Tường Vân: Tôi xin kể thêm truyện này, nghe cũng lâu...
    Hà Sĩ Phu: @ Nam Dao Đây là bài “bình thơ chơi” v...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Cám ơn bác về nhã...
    Trần Việt: Đồng ý với ông Lê Tuấn Huy. Tuy chỉ c...
    Trầm Kha: CÓ THẾ CHỨ! THẾ MỚI 'TIỀN VỆ' CHỨ!...
    Phùng Tường Vân: Hết xảy ! (http://www.talawas.org/?p=26665#co...
    Hoàng Ngọc-Tuấn: Xin thông báo cùng quý vị: Để tiếp n...
    Dương Danh Huy: Cảm ơn bác Phùng Tường Vân và Lâm Hòan...
    Phùng Tường Vân: Đôi lời thưa thêm với bác D.D.Huy, Xin...
    chuha: Mỗi người có một "gu" ăn phở. Riêng t...
    Trương Đức: "Chị Hoài ơi, chị Hoài ơi Niết Bàn nà...
    Phùng Tường Vân: Thưa Bác Dương Danh Huy Xin vội vã trìn...
    Dương Danh Huy: À, có điều tôi muốn nhắc các bác: K...
    hlevan: “Le coeur a ses raisons que la raison ignore” ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Lâm Hòang Mạnh &...
    Phùng Tường Vân: CẨN BẠCH Nhận biết được giới hạ...
    Le Van Hung: Thử lướt qua các trang web Việt Nam, chún...
    Đinh Minh Đạo: Tin TALAWS sẽ ngừng hoạt động làm tôi n...
    Lê Quốc Trinh: Cám ơn tác giả Phạm Hồng Sơn, Nếu c...
    Le Van Hung: "Giáo dục, giáo dục và giáo dục (có l...
    classicalmood: Vậy thì quyết định đóng cửa Talawas, n...
    VanLang: "Merda d’artista" vẫn đang được trưng b...
    Khiêm: Bác Phùng, Một người quen cho biết xếp...
    Nguyễn Đăng Thường: Đập phá & xây dựng “Đạp đổ t...
    Tonnguyen147: Bác Phùng Tường Vân, Người ta không ...
    Hoà Nguyễn: Hôm nay có tin đại biểu Quốc hội Việt...
    Hoà Nguyễn: Báo Người Việt hôm nay đăng toàn văn l...
    Trung Nu Hoang: @ Tạm Biệt talawas. Với lòng quý mến ...
    Tonnguyen147: Bác Trung Thứ và các bác ơi, Chủ Nh...
    VanLang: Đầu thập niên 90 Việt Nam lạm phát phi ...
    Nam Dao: Trình với cả làng Thể ý Trưng Nữ Ho...
    Lâm Hoàng Mạnh: Nâng cốc, cụng ly ... hết váng đầu Nh...
    Hoà Nguyễn: Cứ tưởng nếu khách ngồi bàn chuyện ho...
    Nam Dao: Anh thân mến Quí trọng những việc an...
    Thanh Nguyễn: Talawas trước giờ lâm chung mà vẫn đau ...
    Phùng Tường Vân: Chiếc Cân Thủy Ngân ..."Cứ xét theo ...
    Trung Nu Hoang: Nếu nhà văn Phạm Thị Hoài và BBT Talawas...
    Bắc Phong: bác bị váng đầu thèm uống rượu cứ ...
    Lê Thị Thấm Vân: Ngân trong "là con người", một trích đo...
    classicalmood: Talawas đột ngột chia tay khiến không ít ...
    Trung Thứ: Thưa bác Lê Anh Dũng, Tôi xin chia sẻ thê...
    Canuck: Bác Nguyễn Phong, Tui thấy đây là vấn...
    Nguyễn Đình Đăng: Bravo! Như một minh hoạ cho bài này mờ...
    Dương Danh Huy: Bác Phùng Tường Vân, Tôi đã set up hai...
    Phùng Tường Vân: @Nguyên Phong (http://www.talawas.org/?p=26665#c...
    Nguyễn Phong: Tôi thấy các bác hơi lạc quan và ảo tư...
    Thuận: Chỉ còn ít giờ nữa, Talawas sẽ đóng c...
    Trương Đức: "Nửa ấy… “nói chung là”: nửa dưới...
    Trầm Kha: talawas ơi! oan ức quá! Oan ức quá! Em ...
    Canuck: Tui cám ơn Ban Chủ Nhiệm, Ban Biên Tập Ta...
    Trầm Kha: bác vạch lẹ quá! em há hốc hà lá nho ...
    Trầm Kha: thường thì bác Thường siết... hết bế...
    pham duc le: Tôi đồng ý với bạn Nguyễn Phong, nhưng...
    booksreader: Au plaisir de vous revoir, "một mô hình hoạt...
    Bach Phat Gia: Tôi là độc giả của talawas đã mấy nă...
    Lề Trái: Trong việc tẩm bổ chỉ xin Gia Cát Dự đ...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trầm Kha, bác Đào Nguyên, Xin ...
    Lê Thượng: Nói rằng "So với thảm họa môi trường ...
    Anh Dũng: @1mitee: 1. Muốn SỐNG tới mức "cụ" nh...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng "...phải nghe lời cái dạ dày,...
    Trầm Kha: “Khi cầm cuốn Kinh thánh, tôi đọc với...
    Đào Nguyên: @ bác Nguyễn Phong Tôi đồng thanh tương ...
    Hoà Nguyễn: Sau chuỗi cười khá thoải mái do ông Gia ...
    1mitee: @Anh Dũng "Cả ông Marx, ông Hồ Chí Minh,...
    Bùi Văn Phú: Bạn Trung Nu Hoang ơi, Bạn có khả năng...
    Thái Hữu Tình: Bài vừa mới ra lò, mấy anh (cả mấy ch...
    Canuck: Trong đời tui, có 3 lần / hoàn cảnh xảy...
    Phùng Tường Vân: Lời đề nghị khẩn khoản của tôi Nh...
    Thái Hữu Tình: 1/ Bài nghiên cứu này của ông MTL càng ch...
    Nguyễn Phong: Thực ra ở hải ngoại hiện nay thì có m...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: 1. Cái bạc triệu (VNĐ) c...
    Dương Danh Huy: Bác Hòa Trước hết tôi cảm ơn về l...
    Louis: Trong phút giây chia tay người tình ảo, b...
    Đào Nguyên: Từ lâu ngưỡng mộ bác, biết bác thích ...
    Trầm Kha: Ha ha ha! Bác Trương Đức ơi, Bác "đả t...
    Lê Quốc Trinh: LÊ QUỐC TRINH - LỜI GIÃ BIỆT Thân m...
    vantruong: Thôi thì trước khi giải tán tụ tập tal...
    Đào Nguyên: @Anh Dũng "... - Không có đủ sản phẩm ...
    VietSoul:21: Tôi không nghĩ tài chánh là vấn đề (ch...
    Hoàng Trường Sa: Talawas ơi Ta giã biệt em Như giã từ cu...
    Hoàng Trường Sa: Bauxite Việt Nam: hãy cứu ngay chữ tín! (...
    Anh Dũng: @Đào Nguyên: Thực ra Marx có nói, nói n...
    Lâm Hoàng Mạnh: Chỉ còn vài 28 giờ, Ta Là... Gì sẽ ngh...
    Le Van Hung: Kính thưa các Anh Chị, Từ trước đế...
    Phùng Tường Vân: Bi giờ sắp đến giờ lâm biệt Xin Gia T...
    Hoàng Trường Sa: EM ĐI RỒI Em đã đi rồi thế cũng xong...
    Nguyễn Đăng Thường: Chia tay phút này ai không thấy buồn? Nh...
    Trung Nu Hoang: Tôi cũng có nghe kể chuyện một "học gi...
    peihoh: Tôi không được hỏi ba câu hỏi của tal...
    peihoh: Anh Lại Văn Sâm ơi! Dịch giùm câu này: "...
    Đào Nguyên: @ Anh Dũng Mác nói nhiều về lợi nhuận,...
    Hoà Nguyễn: Ông Huy viết : Điều tôi nói hoàn toàn kh...
    Trương Đức: Đọc cái câu này: "2030: định mệnh đã ...
    Đào Nguyên: Tôi cũng có đọc những câu chuyện với ...
    Camillia Ngo: Nguyễn Khoa Thái-Anh nói "Vũ Huy Quang là m...
    Dương Danh Huy: Bác Hoà Tôi cũng thấy thú vị khi đọ...
    Thanh Nguyễn: Giữa cái lúc "dầu sôi lửa bỏng" thế n...
    Thanh Nguyễn: Nếu vì lý do tài chính mà talawas đóng c...
    Thanh Nguyễn: Oh, Thank you Trầm Hương! We all have our h...
    Hà Minh: Một truyện ngắn quá hay, cảm ơn tác gi...
    Nguyễn Việt Thanh: Trên Talawas bộ cũ, có lần nhà văn Phạm...
    Anh Dũng: Ông Đào Nguyên nói đến "duy lợi". Nhưng...
    Hoàng Trường Sa: BRING ME HAPPINESS Đừng đi Đừng đi Đ...
    Lê Anh Dũng: (tiếp) Nhưng chính nhờ Tin Lành VN như...
    Lê Anh Dũng: Thưa bác Trung Thứ, Trong cảnh talawas ch...
    Đào Nguyên: Lời ông Vũ Huy Quang làm tôi nhớ tới l...
    Đào Nguyên: @ Nguyễn Khoa Thái Anh Trước khi chiéc thu...
    Trương Nhân Tuấn: Trích : « Người Việt hải ngoại vẫn th...
    Hoàng Trường Sa: Bô xít Việt Nam : Truyền thông Mỹ sắp n...
    khonglaai: Không ngờ anh Bách còn giỏi cả tiến...
    khonglaai: Nếu có giải thưởng talacu thì tôi ti...
    Phùng Tường Vân: Chúc nhau chân cứng đá mềm Chúc nhau an ...
    khonglaai: “Khi nói chuyện với mình họ chỉ nhìn ...